TitulusQuintus

iſtoꝝ modoꝝ verbū erat in mūdo. quia nec localiter. nec vt pars vniuerſi. immo quodāmodo vtita dici liceat totū vniuerſuꝫ ē pars eius. bonitatem eius ꝑticulariter ꝑticipans. erat ergo in mūdo tercio modo .ſ. vt cauſa ⁊ cōſeruans. ẜm illudHiere. xxiij. Celuꝫ ⁊ terram ego impleo. Sed tn̄aliter eſt de verbo dei agēte ⁊ cauſante om̄ia. aliter de alijs agentibus. Nam alia agentia operātur vt extrinſecus exiſtentia. cum non agant niſimouendo ⁊ alterando aliquo mō qͣꝫtum ad ea q̄ſunt extrinſeca rei vt extrinſeca operant̉. Deꝰ ꝟooꝑatur in om̄ibus rebus vt interius agens. quiaagit creando. creare aūt ē dare eſſe rei create cuꝫergo eſſe ſit initiū cuiuſlibet rei. deus qͥ operādooat eſſe oꝑat̉ in rebus vt interius agens. In mūdo ergo erat. vt dans eſſe mūdo. Cōſuetū eſt autem dici qd̓ etiā ponit magiſter in. l. ſen. Deū eſſein omnibus ꝑ potentiā pn̄tiam ⁊ eſſentiam. Procuius declaratione ſciendū. ꝙ ꝑ potentiam quiseſſe dicit̉ in om̄ibus. q̄ ſubdūtur eius potentie. ⁊ſic rex dicit̉ eſſe in toto regno ſibi ſubiecto. nō tieſt ibi ꝑ pn̄tiam nec ꝑ eſſentiā. Per p̄ſentiā dicit̉eſſe in om̄ibus rebus. que ſunt in cōſpectu eius. ⁊ſic rex dicit̉ eſſe ꝑ p̄ſentiā in domo. Per eſſentiaꝫꝟo dicitur eē in illis rebus. in quibus ē ſubſtātiaſua ſicut rex ⁊ in vno loco determinato. In mundo ergo erat verbū. ꝑ potentiā. qꝛ om̄ia poteſtati eius ſubdūtur. psͣ. Ii aſcendero in celū tu illices. ⁊cͣ. Per p̄ſentiaꝫ. quia oīa nuda ⁊ aperta ſuntoculis eius. Hebre. iiij. Per eſſentiā ꝟo qꝛ eēntiaſua intima ē om̄ibus rebus. Oportet em̄ ꝙ om̄eagens inquātum agens ꝯiugatur effectu ſuo immediate. cuꝫ mouēs ⁊ motū oporteat eſſe ſimuldeus aūt eſt creator ⁊ conſeruator omniū ẜm eſſevniuſcuiuſqꝫ rei. Un̄ cū eſſe rei ſit intimū in quacūqꝫ re. manifeſtū eſt ꝙ deus ꝑ eſſentiam ſuā pequā omnia creat ſit in om̄ibus rebus. ⁊ ſignātedicit euāgeliſta. erat in mūdo verbū. Oſtendēsab initio creaturaꝝ ſemꝑ in mūdo fuiſſe creans ⁊cōſeruans om̄ia. qꝛ ſi ad momentū deus ſubtraheret virtutē ſuā ⁊ influxum a rebus creatis. oīain nihilū redigerent̉ ⁊ deficerēt. ⁊ ad hoc declarādum Origen̄. Utitur ſatis congruo exemplo dicens. ꝙ ſicut ſe habet vox ſenſibilis ad verbū noſtrum. ita tota creatura ad verbū diuinū. Nam ſicut vox ē effectus verbi noſtri in corde concepti.ita tota creatura ē effectus verbi diuina mēte cōcepti. Dixit em̄ ⁊ facta ſunt. psͣ. vn̄ ſicut videmꝙ ſtatim deficiente verbo noſtro in mente concepto vox ſenſibilis deficit. ita ſi virtus verbi diuini ſubtrahitur a rebus. ſtatim res omnes in momento deficerēt. Nō eſt ergo defectus dei cognitionis ī nobis ex abſentia verbi. qꝛ in mūdo erat.Sed nec etiā ex inuiſibilitate vel occultatōne. qꝛopus fecit. ex quo ſimilitudo ſua euidenter relucet .ſ. mūdum. Sxp̄. xiij. A magnitudine ſpeciei⁊ creature veriſi milit̓ poterit cognoſci factor earum. Et ad Roman̄ i. inuiſibilia dei ꝑ ea q̄ factaſunt cōſpiciūtur. vnde ſubiūgit. Et mundus peip̄m factus ē. vt .ſ. in ip̄o lux ip̄a manifeſtaret̉. ſicut in artificiato manifeſtat̉ ars artificis. Sicut

eī nihil ē aliud artificiati forma qͣꝫ ſilitudo ariartificis. ita totus mūdus nihil ē aliud qͣꝫ rep̄ſentatio diuine ſapientie in mente patris concepte.Subſequenter oſtendit euangeliſta. ꝙ iſte defectus eſt ex homine. Un̄ ſubdit. Et mūdus eū nōcognouit. ponit̉ aūt hic mūdus ꝓ homine. Ingeli em̄ cognouerūt intelligendo. elemēta cogruerūt mō ſuo obediendo. ſed mundus .i. habit.tor mūdi homo nō cognouit. Et poteſt hic defectus cognitionis dei referri ad hominē ⁊ quo anaturā ⁊ quo ad culpā. Quo ad naturā qͥdeꝫqͣꝫuis data ſint iſta auxilia homini ad inducēdiin cognitionem dei. ratio tamē humana in ſe deficiens eſt ad hmōi cognitionē. vn̄ Iob. vnuqꝫ intuetur eū procul. Et ſi aliqui eū cognouerūthoc fuit inqͣꝫtum nō fuerūt de mūdo vel in mundo. Un̄ Auguſtinus. Cū aliquid eternū mēte cocipimus. iam in hoc mūdo nō ſumus. Si ꝟo referatur mūdus ad culpā tūc dicit̉ mūdus inornatus amotor mūdi. ẜm illud. Om̄e qd̓ ē in mūdo aut ē concupiſcentia carnis. aut oculorū. auſuperbia vite. Et talis mundus .i. peccator vtionon cognouit eū. Iſti ergo vt ingrati deſignaper mūdū propter inordinatuꝫ amorem eius. n.cognouerūt verbū nec recipiūt lucem gratie propter vicia ſua. Collige ex dictis ꝙ natiuitas ſpitualis verbi .ſ. ꝑ gratiā vel gloriam. habe tincertitudinem quo ad gratiā ⁊ incōprehenſionē quoad gloriam. ibi. Lux in tenebris ⁊c̄. Habet congruā p̄parationē ibi. Fuit homo ⁊cͣ. Hhabet lataꝫdiffuſionem. ibi. Errat lux vera. Habet in malisrecuſatōnem. ibi. In mūdo erat. ⁊c̄.Tercia chriſti. §. XIIIInatiuitas eſt in tꝑe ex virgine matre ſine patre.De qua ſeqͥtur in propria venit .ſ. verbū diuinūUenit aūt non deſerendo celuꝫ. nō mutando locū. ſed vniendo ſibi aſſumptū. id eſt humanitatēnoſtram aſſumendo in qua viſibilis mūdo apꝑreret. Iſta ergo natiuitas verbi temporalis. velin vtero Marie facta. id eſt conceptio. ẜm illudMath. i. Quod in ea natum eſt de ſpirituſanctoeſt vel ex vtero marie virginis de qua angelusNatus eſt nobis hodie ſaluator. Luce. ij. qua v.nit in propriā multum a patribus prenunciataoptata. Unde Iacob Geneſis penultimo. Noauferetur ſceptrum de iuda ⁊c̄. donec veniat qͥmittēdus ē. Et Dauid in pſalmis. Excita potetiam tuam ⁊ veni vt ſaluos facias nos. ⁊ yſalaDominꝰ ipſe veniet ⁊ ſaluabit nos. Et aggeusUeniet deſideratus cunctis gentibus. Et Alachias. Statim veniet ad templū ſanctū ſuū diminator quem vos queritis. Que omnia ꝓnſa ⁊ vota impleta ſunt. quando in propria venIohan. xvij. exiui a patre (ait chriſtus) ⁊ veni inmundum. Qui aduētus .i. incarnatio fuit mulpliciter figuratus .ſ. in virga aaron ⁊ eiꝰ flore. invelle̓ gedeōis ī area ⁊ eiꝰ rore. ī archa dn̄i imputreſcibili deaurata. legē māna ⁊ ꝟgā cōtinēte. inporta ẜm Ezech̓. in domo dn̄i clauſa ⁊ ſolo dn̄ingrediente ⁊ egrediente. ī lapide ẜm Danielemū