¶ TitulusQuintus
q. j. A recta. Et dicit ibi glo. ꝙ eccleſia hic dr̄ collectio bonoꝝ fideliū q̄ ſemꝑ erit ⁊ nō pōt deficereqꝛ xp̄us orauit pro ea. Hinc ⁊ Dyoniſius papaUnūquiſqꝫ ſuis terminis ſit cōtentus ⁊ taliter eccleſiaꝫ ⁊ plebem ſibi cōmiſſam cuſtodiat. vt antetribunal eterni iudicis de oībus rōnem reddat. ⁊nō iudiciū ſed gloriā pro actibus ſuis percipiat.xiij. q. i. eccleſias. ⁊ hoc ē colere ⁊ cuſtodire īſtriere corrigere ⁊ exempla p̄bere. Hec vt ait Greg.quod a principio nūc vſqꝫ iuſtos habuit. tot quaſi palmites ꝓduxit. Cultores vinee ſunt qͥ aliosſua doctrina ⁊ vite exemplo qͣſi ferro excoluerūtad fructū bonoꝝ opeꝝ ꝓducendū vel etiā om̄eselecti ſe in reſecando vita ⁊ virtutes operādo iniſta vinea coluerūt. Nec eſt incōueniens ꝙ idemſint vinea ⁊ cultores ẜm diuerſos reſpectus. naꝫinqͣntū in ſe ſuſcipiūt talem culturā ꝑ bona oꝑaintantū ſunt vinea. Cultores; qꝛ voluntarie ipſiagunt. Prima igit̉ hora fuit pri ma etas mundi.in qua deus exijt nō localiter. ſꝫ efficienter ad cōducendū oꝑarios in vineā ſuā .i. bn̄ agētes ⁊ alos. docentes in eccīa. vt abel. ſeth. enoch. ⁊ aliosꝓmittens eis dare denariū diurnū ſero tn̄ ī ſextaetate nō de condigno. qꝛ nō ſunt cōdigne paſſiones huius temꝑis ad futurā gl̓iam. ait apl̓us adRoma. viij. Sed de cōgruo. Congruum ē em̄ laborantem ꝓ deo fideliter remūerari. Nulla aūt ēremuneratio homini q̄ eū quietet niſi deus. Hora tercia fuit ſecūda etas a noe ꝓtrahendo eam.vſqꝫ ad dauid. in qua miſit ad mūdū erudiendūip̄m noe. ſem. arbaham. yſaac. iacob. ioſeph. quidocuerūt homines deū verū colere. ⁊ ſeip̄os. Hora ſexta fuit a dauid vſqꝫ ad trāſmigrationē: in qͣfuerūt multi prophete docentes viaꝫ dn̄i. Nonafuit a trāſmigratōne babilonis vſqꝫ ad xp̄m. in qfuerūt ad inſtruendū alios ſancti machabei ⁊ ꝓphete aggeus zacharias ⁊ malachias ſeu eſdrasHora vndecima fuit ⁊ ē ſexta etas in qͣ ſumus. inqua deus inueniēs multos in foro ocioſos .i. gentiles nil boni meritorij facientes quos rep̄hēdit.ſꝫ excuſarūt ſe qꝛ nemo eos cōduxerat. qꝛ .ſ. nō habuerūt leges vel ꝓpetas qͥ eos inſtruerēt ad cultum dei ⁊ ſui. Quos ⁊ in vineam miſit cōuertertes ſe ad fidem ad bn̄ operandū. Sero qui finiseſt diei. ē finis mūdi vl̓ vite humane quo ad vnūquemqꝫ vt dicit Grego. Uocant̉ aūt operarij ꝑprocuratorē vt ab eo recipiant mercedem. qꝛ dn̄odeo diſponēte ꝑ xp̄m qͥ dr̄ procurator nobis dat̉merces eterna. merito em̄ ſue paſſionis nobis inuam celeſtis aperuit. Cui etiā mādat̉ vt incipiat reddere a nouiſſimis mercedē. naꝫ qͥ decedūt īnouo teſtamento. ſignati ꝑ eos qui vndecima hora vocati ſunt. ſi nullū obſtaculū pctī ē in eis fidelibus. ſubito euolant ⁊ recipiūt mercedē glorie. ſin veteri teſtam̄to hora. j. iij. ⁊. vj. ⁊. ix. qͥ decedebāt nō euolabāt. ſꝫ ad limbū deſcendebāt. Uidētes ergo alij priores ꝙ hij nouiſſimi denariū acceperūt .i. viſionē glorie ⁊ plenā qͥetationē. quiaplus .i. diuturnius laborauerāt. arbitrati ſunt ꝙplus daretur eis. Sed nō acceperūt niſi denarium .i. viſionē ⁊ fruitōem dei. q̄ vnū ē oībus ſctīs
premiū eſſentiale. In quo tamē qui ꝑfectius dilxit in mūdo. limpidius ītuet̉ ⁊ delectabilius fruitur. ⁊ ſic ſtella differt a ſtella in claritate. quilibettn̄ pleniſſime quietat̉ ⁊ felicitat̉. Secūdū ꝟo maiores vel minores labores ꝓ deo hic toleratos.ſic maius vel minus eſt p̄miū accidentale. qd̓ eſtquoddā gaudiū de re creata. iuxta illud apoſtoli. Unuſquiſqꝫ propriā mercedē accipiet ẜm ſuūlaborē. ¶ Qd̓ aūt priores in cultura vinee vidētes ſe nō plus percipere nouiſimis murmurarēt.quaſi eis nō redderet̉ digna merces. cuꝫ plꝰ alijslaborauerint. locutio ē ex ypoteſi .i. ex p̄ſuppoſition. ⁊ ſi rei impoſſibilis. impoſſibile ē em̄ ait grevt aliqͥs in gloria murmuret. nec vt aliquis muimurator illuc perueniat. Sed p̄ſupponendo perimpoſſibile ꝙ patres veteris teſtamēti murmurarent. reputantes ſe minus iuſto remunerari. oſtēdit̉ ꝙ ꝯqueri nō poteſt. Nā ſibi dat̉ qd̓ ꝓmiſſumeſt. denarius .i. ſuꝑna gloria q̄ ſibi ad oīa ſufficit.⁊ vltra condiguū. Si aūt deus vult de ſuo gratis dare qͥ modicū laborauerit tantundem mercedis vel etiā plus. nō ſibi facit iniuriā. Quātitasem̄ mercedis glorie dat̉ ẜm qͣntitatem dilectōnishominū. ⁊ poteſt eſſe ꝙ in breuiſſimo tꝑe conuerſionis alicuiꝰ ad maiorē caritatē ꝑueniat. qͣꝫ aldiu in bonis operibus laborādo. Sicut em̄ ſi qͥsde ſuo ⁊ ſua liberalitate daret vni centū floreno⁊ alteri equalis conditionis ſolū decē. vtiqꝫ nodiceret̉ facere iuiuriā ſecundo. quia nil ſubtrahitde ſibi debito. immo qd̓ illi non debebat .ſ. decemgratis dedit. vn̄ eū habet diligere ⁊ gtās referre.Ita ⁊ dn̄s deus cū nemini ſit debitor ad danduꝫgratiam. ſed ex ſua bonitate dat cui dat. non pōtargui de acceptione perſonarū dando vni ⁊ nonalteri. ⁊ plus vni qͣꝫ alteri. An non licet inquit̉ qd̓volo facere ⁊ de natura ⁊ gratia ⁊ gloria cōferendis. An oculus tuus .i. mens tua nequā eſt ī murmurando contra me. quia ego bonus ſum. dādoalicui plus qͣꝫ tibi videat̉ iuſtū. quaſi diceret. Nihabes cauſam iuſtā querele. Sic erūt nouiſſimprimi ⁊ primi nouiſſimi. id ē patres noui teſtamēti qui fuerūt vltimo vocati ad laboranduꝫ in vinea eccleſie. erunt primi ad recipiendū mercedē.quia poſſunt reciꝑe cū decedunt niſi aliud obſteſEt primi .ſ. patres veteris teſtamēti erunt nouiſimi quia tardius receperūt mercedem glorie. yſic ad confundendam duritiam iudeoꝝ. Nouiſſmi .i. gētiles qͥ in nouiſſima etate fuerunt vocatiad fidem xp̄i. vnde nobis eſt merces predicatione apoſtoloꝝ erunt primi ad cōuerſionem ⁊ meicedem recipiendam. ⁊ primi .i. iudei qui prius furant vocati per ꝓphetas ⁊ patriarchas. ⁊ denper p̄dicationē xp̄i ad fidē erunt nouiſſimi ad cōuerſionem ad fidem in genere loquendo iudeoꝫiuxta illud p̄s. Conuertentur ad veſperā ⁊ famēpatient̉ vt canes ⁊cͣ. Et tunc recipient mercedeꝫilli conuerſi ad fidē qd̓ erit in nouiſſimo. vn̄ apte ſequit̉. multi ſunt vocati .ſ. ꝑ. predicatōem adfidē iudei .ſ. ⁊ gētiles. pauci ꝟo electi. qꝛ pauci exiudeis cōuerſi. ⁊ ex gēt i bus nō om̄es conuerſiEt ex cōuerſis ad fidem pauci laborāt vt debe-