Titulusquartus
tebatqꝫ vt promiſſam ſibi ab ipſo victoriam maturaret. ¶ Reuerſus ergo ſilla ad vrbem contramarium iuniorem filium marij iaꝫ defuncti dimicauit. et occiſis ex parte marij quindecim milibꝰ:de ſuis perdidit quadringentos. Deinde ſilla adportam collinam ſignum contulit et octuaginta milia hominum occidit Hoxqꝫ vrbem ingreſſus tria milia hominum contra fidem dataꝫin cremes peremit. Cunqꝫ magna crudelitate acuerſus ſontes inſonteſqꝫ feriret: quintus catuluſpalam ſille dixit. Cum quibus tandem victuri ſumus ſi in bello armatos: in pace imbelles occidimus? Silla deinde Marcum marium de caprilicaſa extractum vinciri iuſſit. ductumqꝫ trans tyberim effoſſis oculis membriſqꝫ minutatis ac ſectis vel fractis trucidari mādauit. Quo viſo marius iunior deſperans. ceruicem ſeruo ſuo prebuit qui occidit eum. Rurſus contra partes marianas ad portam collinam dimicans. cum haberetcontra ſe ſeptuaginta milia: ex eis duodecim milia ſe ſibi dederunt reliquos inſatiabili ira cōſumpſit. Carbo ꝟo conſul alter ab arimino in ſiciliaꝫfugiens ꝑ gneum pompeium ibi interfectus eſt.Oroſius ꝟo quinto libro dicit ꝙ pompeius quierat ſillanus carbonem predictum volentem decorſica fugere in egyptum. a ſe in ſiciliaꝫ retraxit.vbi eum cum alijs ſocijs ſuis occidit. Narrat etiam Ualerius libro nono. ꝙ ſilla crudeliter totaꝫvrbem ⁊ omnes ytalie partes ſanguine ciuili inundauit. Quatuor enim legiones contrarie partis fidem ſuam ſecutas id eſt confidentes de impunitate quam eis promiſerat in publica villa q̄in martia erat fruſtra miſericordiam implorātesoccidi iuſſit. lacerata corpora ferro in tyberim ſūꝓiecta. Quinqꝫ milia peneſtrinorum ſpe ſalutiseis data extra menia municipij euocata. cum reiectis armis ſe humi ꝓſtrauiſſent: interfici eorū corpora ꝑ agros diſpergi fecit. Unde Lucanus. ij.libro dicit. Uidit fortuna colonos peneſtrina ſuos cunctos ſimul enſe receptos. Cauſa huiꝰ fuit.narrat oroſius. quia in peneſtrina ciuitate tenuitſe marius iunior contra ſillam et ciuitas illa ꝑteꝫeius fouit. Quatuor milia ſexingentos dire proſcriptionis edicto iugulandos in tabulas publicas retulit. vt haberetur memoria huius facti.¶ De hmōi tābulis narrat Oroſius libro quinto. ꝙ poſtqͣꝫ quintus catulus reprehenderat ſillāde nimia interfectione: ſilla lucio farcidio in famētabulam proſcriptionis indixit. Prima qͥdem ꝓſcriptio octuaginta hominum fuit in quibus qͣtuor conſulares erant vel digni cōſulatu. ſcilicet carbo marius: Gayus marius. Urbanus et ſcipio.et inter eos ſartorius tum maxime timēdus. Itēalia proſcriptio de quingentis hominibꝰ propoſita eſt. Quam cum Ualerius nihil ſibi conſciuslegeret. et nomen ſuum inter eos videns fuge̓ opto capite voluiſſet: interfectus eſt. Sed nec iſtistabulis finis imponi videbat̉. Nā aliquos quosnon proſcripſerat trucidabant ſerui eius: alios qͥdem occidebant et poſtea proſcribebāt. Unde denumero proſcriptorū diuerſitas eſt apud ſcripto
res. Nam Auguſtinus cum floro ponit duo milia. xiij. de ciuitate dei. ca. xxviij. Ualerius ponitquatuor milia ſeptingentos. Oroſius ꝟo non ponit niſi quingentos et octuaginta. que omnino īrepugnant: quia de diuerſis tabulis poſſunt intelligi. Dicebantur autem proſcribi qui erant ſententiati vt hoſtes reipublice quos licebat ciuiboccidere. Quidam etiam dictus bebius marianẜm Florum libro tercio. ſine ferro inter manus ſulanoruꝫ laceratus eſt. Forſan ex eo: quia alter ijmine bebius. Sed Sillanus ſic t̓ractatꝰ fuerat.marianis: et ideo ſillani bebium iſtum Marianūeodem modo lacerauerunt quaſi in vindictaꝫ aterius. ¶ Due etiam ciuitates in hyſpania ꝑ Silanos deſtructe ſunt. qꝛ fauerant marianis. et ꝑmodum dictis marianis fortiter reſtiterunt. finito .ſ. bello contra Sertonium. quarum vnam atpellatam Eximiam pompeius euertit: alteraꝫ⁊ctam Calaburnem affricanus obſidione diutincaptam incendio deleuit. Florus etiam narratSulmone ciuitate antiqua ꝙ eius ciuibus interfectis iuſſit ciuitatem damnatam deleri. ¶ De ſile morte narrat Ualerius libro nono. ꝙ dum irevicio obtemperat multo ſanguine ad vltimuꝫ ſum erogauit proniteolis id eſt habens indignaonē. Quia em̄ pecūia a decurionibꝰ ad refectōnēcapitolij promiſſa cunctantius dabatur animi cōcitatione nimia et immoderato vocis impetu criori commixtum ſpiritum euomuit pectus. Indubium igitur eſt: ſilla ne prior an iracundia ſille extincta ſit. ¶ De bellis ciuilibus Sertorij ⁊ Cateline quorum ſertorius fuit marianus: catellina vro ſillanus. et ſertonius quidem poſtqͣꝫ fuit a Silla proſcriptus vt narrat Oroſius libro. v. Cū eētvir dolo atqꝫ audacia potens: ſillam fugiens deaffrica venit in hyſpaniaꝫ. vbi bellicoſiſſimas gētes in arma concitauit. aduerſus quem duo duces metellus .ſ. et domitius miſſi ſunt. quorum domitius ab herculis .ſ. ſertorij duce oppreſſus eſt.cum exercitu ſuo. Metellus autem multis prelis fatigatus hoſtes etiam fatigabat: donec pompeij caſtris ſociatus eſſet. Pompeius contractoexercitu lauronem ciuitatem cruentiſſime depopulatus eſt. Habuit auteꝫ pompeius trigintamlia peditum et octo milia equitum. Sertorius dinde congreſſus cum pompeio decem milia pedtum eius interfecit et ſertorius vere tantundē ꝑdidit. Multa inter eos prelia geſta ſunt. Memnius queſtor Pompeij ⁊ vir ſoriorios eius occiſus eſt. Herculei fratres interfecti: yppenna qͥ ſetorio ſe iunxerat comminutus eſt. Poſtremo ſertonius decimo anno belli inchoati ſuorum dolisinterfectus finem bello dedit. Poſtmodum ciuitates que ſertorio fauerant ſe dederunt: due reſtiterunt que delete ſunt. De his taugit Auguſtinxiij. de ciuitate di. capitulo. xxx. ac etiam de Lepido et catulo. ¶ De iſtis dicit Oroſius libro quirto. ꝙ Silla mortuo lepidus mariane partis aſfertor ⁊ defenſor. aduerſus catulum ſillanum duceꝫſurgens: recidiuos bellorum ciuilium cineres ſuſcitauit. Bis tunc acie ſocius hortatus eſt. et plu