¶ Capitulū V.Fo.

LXXVII.

Nā vt refert valeriꝰ. v. de ſcipione aſiatico. Deuicta aſia hic et populo romano deiectꝰ tāqͣꝫ fuipecunie publice .i. peculatus eius in carcerē duciiuſſus eſt. Sed hec tantis viris vtiqꝫ in ciuitatenō potuiſſent inferre ſine magnis ⁊ multis diſcordijs: cum eſſent in maxima opinione. vt etiā tangit Augꝰ. in li. iij. de ciui. dei. ca. xxj.Interea vero §. XIX.dum bellū tetciū punicū ageret ſcipio contra numantinos in hiſpania. apud romanos ſeditōnesagitabant̉. vt dicit oroſius. Fuerūt autē duo fratres grachi. quoꝝ vterqꝫ fuit tribunus ⁊ interfectus in tumultū populi. Et licet Saluſtius ambos laudet vt zelatores libertatis plebis: alij tn̄reprehendūt eos vt viros ſeditioſos. Et de primo gracho dicto tyberio Titus liuius li. lviij. Eoroſius li. v. dicūt. ꝙ cū eſſet tribunꝰ plebis agrūpublicū a quibuſdā ꝑſonis priuatis .ſ. a nobilibꝰpoſſeſſum minus bene vt ſibi videbat̉ populo diuidi ſtatuit. Et legeꝫ vnā tulit: ne qͥs ex publicoagro pluſqͣꝫ. x. iugera poſſideret. ſeqꝫ et grachuꝫgayū fratrē ſuū ⁊ appiū claudiū tres viros ad diuidendū agrū creauit. Promulgauit etiā aliā legem. ſcꝫ vt hi tres iudicarēt qͥs eſſet ager publicus qͥs priuatꝰ. vt ſibi viā patefaceret latius diuidendi. Ottoni vero plebis tribuno obſiſtentaufert imperiū tribunatꝰ. ex his ſenatus irā incurrit ⁊ populū in ſuperbiā erigit. Eodē etiā tꝑeattalus cumenis filius moriēs populuꝫ romanūin imperio aſie cuius rex fuerat ſuccedere heredēiuſſetat: Grachus vero appetēs gratiā populi vipecunia populo diſtribueret̉. cū dies chomicoꝝin qua magiſtratus eligi ſolent adueniſſet: ⁊ gracus intenderet ꝯtinuare magiſtratū etiā anno ſequenti. ſperās ſcꝫ iterū eligi in tribunū: inflāmata nobilitas fragmentis ſubſellioꝝ fugato populo: ip̄m primo fragmento deiecto ad terrā: deinde volentē ſurgere claua ꝑcuſſum occiderūt. Ducenti p̄terea in ea ſeditione interfecti ſunt. eorūqꝫcorpora in tyberim ꝓiecta ſunt. Ip̄ius qͦꝫ grachicadauer exhumatū extabuit. De eo etiā dicit valerius ꝙ cū rempublicā fauore populi teneret oppreſſaꝫ palā dictitauit intēpto ſenatu oīa ꝑ plebeagi debere. Et idē dicit ꝙ ſcipio affricanꝰ ſecundus. qͥ eius ſororē duxerat in vxorē. cū debellatꝭnumantinis romā fuiſſet reuerſus: poſt interfectionē predictā gneus carbo tribunꝰ plebis nuꝑſopite ſeditionis xurbulentiſſimꝰ vindex affricanum interrogauſt: qͥd de interitu tyberij grachiſentiret. vt aucͣte grauiſſimi viri inchoato incendio multū incremēti adijceret nō dubitans quinꝓpter tamartā affinitatē aliquid ꝓ interfecti memoria eſſet miſerabiliter locuturus. At ſcipio iure eum ceſum videri ꝓnunciauit. Secundꝰ verograchus ſcꝫ grauis. vt refert valeriꝰ li. j. Anteqͣꝫtribunus fieret ſomno preſſus tyberij grachi fratris ſui effigiē vidit ſibi nulla rōe vitare poſſe eūnecnō eodē fato periret quo et ip̄e cecidiſſet. et verum fuit: qꝛ ſic cōtigit. Nam vt dicit oroſius. Tribunus plebis ꝑ tumultū creatꝰ magna reipubli-

ce ꝑnicies fuit. Nā cum ſepe ppl̓m donis et ꝓmiſis in acerbiſſimas ſeditiones excitaſſet. maximevero legis agrarie .i. diſtributione ⁊ diuiſione agrorū. Cauſa vero ꝓ qua frater eius occiſus fuerat ſucceſſor ſuus intribunatus ſcꝫ numitius promagna ꝑte ſtatuta ⁊ leges grachi abrogauit. ſuꝑquo indignatus cū federatis ſibi multis ⁊ aſſumptis: in capitoliū vbi cōtio agitabat̉ aſcēdit. Ibiqꝫ maximo tumultū excitato. et quodaꝫ p̄coneagrachijs interfecto: eum poſtmodū belli reſiſtentiam haberet. Nā tota multitudo ſua cū diu fuiſſet anceps belli: ꝑ ſagittarios ab oppimo cōſulemiſſos diſturbata eſt. Grachus fuit. et pugnantibus ꝓ ip̄o amicis ſuis. ip̄e ne viuus caperet̉: ceruicem ſeruo ſuo p̄buit. Caput vero grachi occiſicōſuli allatū eſt: corpus ſuū ad corneliā matrē ſuam que fuerat filia affricani ſuperioris delatū eſtFuit ⁊ vnus alius tyberius gracus bonus ciuisqui alio mō fuit interfectus ẜm Ualerium. li. j.Pro maiori declaratōe p̄dictoꝝ ſciendū. ꝙ cūa romanis capte eſſent hoſtiū ciuitates. et expulſi aut interfecti ciues. vel cū agris ⁊ poſſeſſionibꝰalio mō priuarent̉: ciues dictarū ciuitatū captarū nobiles ex romanis ſepe agros illos ſibi retinebāt. qd̓ videbat̉ plebi iniquū et iniuſtū: qꝛ ſanguine ⁊ labore militū (qꝛ pro maiori ꝑte de plebeerant tales agri) acquirebant̉. ꝓpter qd̓ volebatplebs agros tales inter ſe diuidi ⁊ diſtribui. nobiles vero hoc nolebāt. Unde ſepiſſime orta eſtꝓpter hoc diſſentio inter patres ⁊ plebē ẜm Titum liuiū de origine orbis. li. ij. Et ꝓpter hoc p̄dicti duo grachi de quibꝰ ſupra: cū eſſent tribunizelantes ꝓ plebe: legē agrariā .i. de diſtributōneagroꝝ ꝓmulgare curarūt. et ex hoc ſenatui exoſiocciſi ſunt. ¶ Et narrat oroſius li. v. Oppimuscū eſſet cōſul. ſicut in bello ꝯtra amicos grachi ſecundi fortis fuit: ita et inquiſitōe crudelis. Namplus qͣꝫ tria milia hoīm ſupplitijs necauit. ex qͥbplurimi nec dicta cauſa .i. nō auditi in iudicio innocentes interfecti ſunt. Qui etiā oppimus ꝯſulvt narrat valerius: caput gay grachi a quodā familiari ip̄ius grachi auro equalis ponderis emptum pilo affixum fecit ꝑ vrbē ferri.Poſt interfectio §. XXnem etiā vtriuſqꝫ grachij vt narrat Oroſius. anno ab vrbe cōdita ſexcenteſimo quadrageſimoquinto. alia ſeditio in ciuitate exorta eſt. Lutiusſaturninus quinto metello viro ſane primario acerrimus inimicus: ip̄m creatū cenſorē. de domoſua protractum et in capitoliū fugientē ibidē obſedit cum manu armata. Sed ſaturninus indignatione equitum romanorū inde deiectus eſt:et plurima ante capitoliuꝫ cedes facta. Poſtmodum ſaturninus et. G. glanea fraude gay mauritunc cōſulis. id eſt de ꝯſilio. antoniū qui tribunatum petiuit eodē tempore quo ſaturninū occiderunt: ſequēti anno marius ſexto ꝯſul creatus eſtet. G. glanea p̄tor. et ſaturninus tribunus plebisqui tres cōſpirauerāt cōtra metellū ſupradictuꝫvt in exiliū mitteret̉. Data eſt ergo ſibi dies in qͣ