¶ Titulusquartus

nullius eſſe vigoris. Tamē cōcordauerūt tam cōſules qͣꝫ tribuni ⁊ om̄es. vt pro legibus accipiendis ingreciam mitterētur aliqui vt dicit Titus liuius lib. iij. Poſtqͣꝫ aūt miſſi ſunt legati athenasꝓ legibus. duo mala ſimul exorta ſunt rome. ſcilicet peſtilētia ⁊ fames tam hominū quā iumentorum. vnde vrbs exhauſta ē funeribus. ⁊ multi p̄clari viri mortui ſunt illo anno. Quatuor tribunplebis ſacerdos romuli. ⁊ ſacerdos qui p̄erat augurijs ⁊ alij magni nonnulli. creati ſunt decem vri: ꝓut narrat Titus liuius ⁊ oroſius. Iſtis decēviris creatis data fuit poteſtas ꝓ vno anno q̄ cōſulibus dari conſueuit. Et cū primo anno bene ⁊modeſte ſe habuerūt. ſeq̄nti anno vnus eoꝝ ſcilicet appius claudius ſocijs ſuis magiſtratui .i. tali officio cedentibus: ip̄e per vim cōtinuauit magiſtratū. Quod videntes ſocij ſui magiſtratū cuiceſſerant reaſſumpſerūt multū contra volūtatempopuli. Addidit quoqꝫ appius claudiꝰ aliud malum facere. Nam cū arderet libidine in filiam cuiuſdā militis plebei qui abſens erat ab vrbe in exercitu. vt eam haberet facilius: cuidam clienti ꝑſuaſit vt eam in iudiciū peteret in ſeruitutē ꝓbaturus ꝙ ancilla ſua eſſet. vt ſic clienti adiudicatain poteſtatē ſuam veniret. Ip̄e ꝟo appius iudexerat in cauſa. qui abſente patre clienti ad iudicauit puellam vt ancilla ſua eſſet. Sed anteqͣꝫ executio ſententie fieret: pater puelle ꝑ amicuꝫ ſuumaccitus. cū videret ꝙ malicie reſiſtere nō valeret.filiam interfecit. Et ſtatim facto tumultū in ciutate cūcto populo deteſtante maliciam appij: adexercitum qui parū diſtabat egreſſus conqueſteſt de decem viro appio. propter quod exercitusqui ſemꝑ pro maxima parte fuit de plebe ſeceſſitꝗ patribus ⁊ ſedit in monte auentino relicto algido. i. quodam loco vbi erat exercitus contra eqͦꝫid ē populū q̄ndam ſic dictum. Sedata vero eſtiſta diſſenſio ⁊ reconciliatus exercitus patribꝰ reſtituta plebi tribunitia poteſtate quā decem viriimpedierant. ⁊ ip̄is decem viris pulſus magiſtratu ac etiā remiſſa exercitui ⁊ militibus om̄i culpAnno autem p̄cedenti creationem decem virerū. miſſi ſunt legati romanoꝝ ad atheniēſes propter leges ſolonis deferēdas. hic Solon fuit vnꝰde ſeptem ſapientibus mūdi. Qui ſolon vt refertUalerius leges athenienſibus tam p̄claras tulitvt ſi perpetuo vti vellent ſempiternū habuiſſentimperiū. Pulſus tandē ē patria cipri ſenectutemexegit. Portantibus ergo legatis deceꝫ tabulalegum athenienſium de quibus dictum eſt. creatiſunt decem viri iuxta numeꝝ tabulaꝝ. quibꝰ data eſt poteſtas conſulatus: ⁊ ab eis nō licebat appellare. Et his data ē poteſtas condendi leges ⁊corrigendi. Qui ex legibus athenienſiū decē tabularū in latinū trāſlatis. quaſdaꝫ extraxerūt deeis quaſdam correxerunt: implētes decem tabulas. ⁊ nihilominus duas addiderunt de nouo inquibus ſcripſerūt nouas leges. Nam ⁊ illi legatromanoꝝ etiā vltra leges explorantes de moribꝰathenienſiū ⁊ alioꝝ grecoꝝ retulerūt. ⁊ ſic in vniuerſo fuerūt duodecim tabule legū q̄ vocātur le-

ges duodecim tabulaꝝ. vt patꝫ ī principio. ffoꝝDe hoc etiam Iſidorus in libro ethimol̓. ⁊ indecre. diſ. vij. Moyſes.Tricenteſimo ¶. §. viii.octauo aūt anno ab vrbe condita fames grauiſſima romanos afflixit. intantū ꝙ multi ſpe victusamiſſa: ne fame diu cruciarētur: ſe in tyberim ſubmerſerūt. propter qd̓ profectus annone qui. ſcilicet de victualibꝰ ꝓ ciuitate curā haberet p̄cipuacreatus eſt lutius mimutius qui poſtmoduꝫ eosqui frumenta abſconderāt compulit ea vendere.vt ſaltim habere ciuitas poſſet ad ſufficientiā prevno menſe. Sed eodem temꝑe fuit quidam lutiemilius eq̄ſtris ordinis diues valde. qui aliundeempto frumento de ſua pecunia ⁊ in vrbem allato diſtribuit illud plebi. Que tanto allecta beneficio promiſit illi cōſolatū. Ipſe ꝟo dicebat hoc ſibi nimis modicū eſſe ꝓ tanto beneficio ⁊ ſatis parum eſſe ſi facerent eū regem. Iſta ꝓueniūt ad ſenatū. Qui ſtatim dictatorem creat lutiū quintuꝫcincinnatū iam octogenario. Erat aūt tūc poteſtas dictatoris qualis poſtmodū fuit dictatorumimperatorum. niſi ꝙ ſolum per dimidiū annū durabat. Magiſter ꝟo equitum ſibi coaptat̉ ſeruilius ahala. Stupet hoc viſu emilius p̄fatus vnacū plebe. Interim a dictatore mittit̉ magiſter eqͥtum ad lutiū emiliū vt eum vocet ī iudiciū. Emilius vero intra cateruam ſuorum ſe recepit. Et cūab apparitore apprehenſus eſſet. ereptus eſt ⁊ fugit clamādo ſe a patribus opprimi: eo ꝙ plebi intanta neceſſitate ſubueniſſet. Sed magiſter equitum vociferantem inſequitur ⁊ occidit. Cūqꝫ dehoc eumultus maguus oriretur in plebe dictatocoram eo plebem venire iubet. ꝓnūciatqꝫ coramip̄a emiliū iuſte fuiſſe occiſum: q̄ vocatus ad iuocium venire contempſit etiam ſi iunocens fuiſſetAuno tricenteſimo viceſimotercio ab vrbe cōdita vt narrat Titus liuius ⁊ Oroſius. ſub cōſulibus claudio ⁊ Ualerio cū omnes maiores ciuitatis morerent̉ conſimili morbo: ancilla q̄dam fabio maximo. ꝓmiſſa ſibi priꝰ impunitate cauſamindicat. dicens matronas venena decoquere: ⁊ ſivellent ſequi conſules. hoc manifeſte exemplo dep̄henderent. Secuti ergo eas inueneruūt matronas coquentes medicamenta bona: habētes tamen alia recondita. quibus delatis in foꝝ vocatis matronis vigintiduabus. ⁊ vna earum cornlia alia ſergia aſſeruerūt ea medicamenta eē ſalubria. que cum ea ad p̄ceptuꝫ iudicis bibiſſent: ſtatim mortue ſunt. comprehenſe ſunt earum comtes qͣꝫmaximus numerus matronarum que indicauerunt ꝙ ſimilia faciebant. ex quibus ducentiviginti damnate ſunt. Creditum eſt magis ex alenatione mentis qͣꝫ ex ſcelere hoc feciſſe. Oroſiustn̄ dicit fuiſſe eas trecentas octuaginta ſimul dānatas: Et dicit Ualerius qui hoc etiam refert. ꝙveneficij queſtō ⁊ legibus ⁊ moribꝰ romanis vſqꝫad illlud tempus ignota fuit.Anno triceteſimo. §. ix