Titulusquartus

habuiſſe peditum. cc. milia. Equitum. xx. milia.Curruū duo milia: et elephantes quos primꝰ ēduxit de ethiopia. cccc. Naues longas qͣs nuncliburnas vocant mille quingentas. alias ad militū victualia portanda mille. auri quoqꝫ et argēti grande pondus: ita vt de egipto per ſingulosannos. xiiij. milia et. lxxx. talenta acciperet argēti ⁊ frumēti artabas. q̄ mēſura tres modios ⁊ terciā ꝑtē modij ꝯtinet qͥnquies milies cētena miliaPoſt philadel §. XI.phum regnauit frater eius ptolomeꝰ euergētesvt refert cōmeſtor ī hiſtoria ſcolaſtica. qui ab egiptijs euergetes dictus eſt quod reuectōeꝫ ſonatquia poſt vaſtatā ſyriam et ciliciam ⁊ partē aſie.inter innumera ſpolia que cepit: etiam deos eoꝝqͦs cambiſes in ꝑſas tranſuexerat reuexit. ¶ Ectempore iudeoꝝ pontifex onia ſymonis iuſti filius. cui ſucceſſit ſymon filius eius. ſub quo ieſusfilius ſyrach librū ſapientie qui eccleſiaſticus dicitur. quē hebrei panarethon vocāt. a pan quodeſt totū: et rethon qd̓ eſt virtꝰ. quaſi totus de virtutibꝰ. vnde de ip̄o ſymone in eo facit mentionē.inter apocriphos tū ab hebreis ponit̉. Porro onias cum tributa negaſſet euergēti zelo legis velpotius ex auaricia vt dicit Ioſephus. cōpulit rigem in iram. Et miſſus eſt legatus a iudeis etiāinuito onia ad regē Ioſephus vir nobilis et thobias filius ſororis one. qui nō ſolum reformauitpacē: ſed remiſſus eſt a rege dux iudeoꝝ ⁊ finitimarum regionū. ¶ Eo tꝑe empnius ph̓s tarentinus a cathone queſtore romā tranſlatus eſt. parco ſumptū cōtentus et vnius ancille miniſterio.Poſt euergetem regnauit filius eius Ptolomeus philopator poſt quem ptolomeus epiphanius. Mortuus eſt iſte epiphanes anno regniſui. xxiiij. veneno interfectus a ducibus ſuis vtait Hiero. ſuper daniel̓. Nam cum vnus quereret ab illo tantas res moliens vt haberet pecuniam. Reſpondit amicas ſibi eſſe diuitias. Quodcum diuulgatū eſſet in populos timentes ducesne impiorū auferret ſubſtātias maleficis artibuseum occiderūt. Poſt quē ptolomeꝰ philomētorreguauit. quē vicit rex ſyrie antiochus magnuset iudeā ſibi ſubiugauit. Pontifex iudeoꝝ oniemagno ad quē ad reparandū fedꝰ quod legeratfuiſſe inter abrahā et maiores ſuos. lacedemoniorum rex aruis legatos miſit. Porro antiochꝰ tributa ſeptimi anni ⁊ miniſtroꝝ templi que relaxauerat philadelphus a iudeis reuocauit. Qui dūfinitimas regiones ſupra modū infeſtaret: delata eſt res ad romanos. et miſſi ſunt ad euꝫ ſcipieaffricanus. et ſcipio naſica vt ab infeſtatione dicta ſub religione iuriſiurādi remouerēt eum. inſuper tulerūt filiū eius ſeleucū obſidem quē volens recipere ab eis tradidit eis filiū ſuum minorem natu antiochum .ſ. epiphanē. ita ꝙ eſſet obſes ꝑpetuus .i. nunqͣꝫ rediturus. Propter eiuſdēantiochiā ſeuitiā onīas deſcēdit ī egiptū ad ptolomeum epiphanē. Occiſus eſt aūt ip̄e antiocl̓magnus in perſide in phano nanee membratim

eiectus a ſacerdotibus. qui in dolo ꝓmiſerant eitheſauros: et cum paucis inducentes eum in abditis occiderunt.Poſt antiochū §.XIImagnū regnauit in ſyria filius eius maior ſeleucus peſſimꝰ: ſed iners. pontifex iudeorū fuit onias. nam onia tranſeunte in egiptū vt dictum eſtfilius eius ſymon ſedit ꝓ eo. cui ſucceſſit filiꝰ eiusonias. Sub hoc miſit ſeleūcus heliodorū in hieruſalem ad ſpolianduꝫ omnē erariū templi. quoingreſſo apparuit quidā terribiliſ equeſter armatus. cuiꝰ equus pedibꝰ pͥoribꝰ ꝑcutiens: ꝓiecit interrā. Et exinde duo alij ſequētes acerrime ꝟbrauerunt eū. Quos dicit Ioſephus angelos fuiſe. aliqui dicūt eum mortuū alij ſemiuiuū relictiSed onia orante ꝓ eo reſuſcitatus vel ſanatꝰ eſtplene reuerſus ad regem nuncians dei virtutē inſe exꝑtus. Et hoc habet̉. ij. machab̓. Eo tꝑe ariſtobolus natione iudeus pypateticus ph̓s. ſcripſit cōmentarios explanatōnis in moyſen ptolomeo philometori. ¶ Audiens autē antiochꝰ epiphanes qͥ rome obſes erat pro patre patrē mortuum. ſcienſqꝫ fratris inertiam de regno ſyrie habendo p̄ſumens. clam romam egreſſus eſt. licetquidā tradant eū ſub ꝯuiuentia ſenatorū rediſſereuerſuſqꝫ in ſyriam benignū ſe in omnibꝰ ⁊ minificum exhibeat. Strennuus erat in agendis etacer in hoſtes. vnde et a populo cognominatuseſt epiphanes qd̓ ſonat illuſtris. ¶ Poſt bienniūautē vt ait iuſtinus ruſus cōtra p̄tolomeū ꝯgregauit exercitū. antiochus ptolomeo maiori vxoris ſue filio regi egipti bellum infert ſegni admdum ⁊ quotidianā luxuria ita marcenti. vt nō ſolum regie maieſtatꝭ officia intermitteret: veruretiaꝫ ſenſu hominis nimia ſagna careret. pulſiergo regno ad fratrē ſuū minorē ptolomeū alexandriam cōfugit. ꝑticipatoqꝫ cum eo regno legetos romā ad ſenatū mittunt. Cum ergo duo fratres p̄tolomei obſiderent̉ alexandrie ab auunlo ſuo. venerunt legati romanoꝝ. quorū vnꝰ macus popilius excedere eum ab egipto iubet. Ciauteꝫ rex oſculū ei obtuliſſet. Nam inter ceterocoluerat popiliū cum rome obſes eſſet: popiliūfateſcere interim priuatā amiciciā iubet. cū madata patrie intercedebant. Prolatoqꝫ ei ſenatusdecreto et tradito cum cunctari eum videret. cōſolationēqꝫ ad amicos cōferre. fecit popilius (ait etiā Hiero. ſuꝑ daniel̓.) orbem id eſt circuitiin arenis baculo quē tenebat manu. Nā in litire inuenerat regē ſtantē ⁊ circūſcribēs eū dixifert̉. ſenatus populuſqꝫ romanꝰ p̄cipiūt vt in iſteloco rn̄deas qͥd ꝯſilij geras. Quibꝰ dictis ꝑterrtus antiochus dixit. Si hoc placet ſenatui poplloqꝫ romano: recedendū ē. nō legatū locutū: ſeip̄am curiā an̄ oculos poſitā credēs. ¶ Poſt benniū aūt qͣꝫ templū ſpoliauerat antiochꝰ miſithierl̓m qͥ tributa exigerēt a iudeis et tranſferrecultū dei. et in templo iouis olimpij ſimulachꝫet antiochi ſtatuas ponerēt. et eo tempore apumacedones regnauit perſes ẜm euſebiū.