Titulusquartus

⁊ formidabilibus rebus. neceſſe eſt etiā ſapientisanimum moueant ita vt pauliſper vel paueſcat:metu vel triſticia contrahatur tanqͣꝫ his paſſionibus preuenientibus mentis et rationis officium.Nec ideo tamen in mente fieri opinionē mali necapprobari iſta eiſqꝫ ꝯſentiri: hoc enim eſſe voluntin eius poteſtate. Idqꝫ intereſſe volunt inter animum ſapientis ⁊ ſtulti. ꝙ ſtulti animus eiſdē paſſionibus cedit atqꝫ accommodat mentis aſſenſūſapientis autem qͣꝫuis eas neceſſitate patiatur retinet tamen de his que appetere vel fugere rationabiliter debeat veram ⁊ ſtabilem incōcuſſa mēte ſententiā. hec Aug. Que ꝓ tanto inducta ſuntquia Areſtotiles fuit princeps ſecte ꝑypotheticorum. ¶ Scripſit autem Areſtotiles qͣꝫplures libros in arte logica qui ſunt in cōmuni vſu: vt librum predicamentoꝝ et pyarmenias: prioꝝ ⁊ poſteriorum. elencorum ⁊ topicorum. De phiſica. iōeſt naturali ſcientia libros edidit phiſicoꝝ. de generatōne ⁊ corruptōne. De anima. De ſenſu ⁊ ſēſato. De memoria ⁊ reminiſcentia. De ſomno ⁊ vigilia. De morte ⁊ vita. De vegetabilibus ⁊ d̓ animalibus ẜm quoſdā de quatuor elementis libroquoqꝫ methauroꝝ ⁊ methaphiſicoꝝ. Extat aliliber qui dicitur ꝑſpectiua Areſtotilis. et liber rothoricorum eius. Libri autem eius et doctrīa magis ſunt in vſu qͣꝫ alioꝝ philoſophoꝝ quia ordīatius et compendioſius ceteris ſcripſit. et minuꝫalijs videtur erraſſe et minus diſſentire ab his q̄ſunt fidei. Antiqui tamen ſancti doctores magisdoctrinis platonicis fuerunt imbuti. Scripſit ⁊ libros de ph̓ia morali. ethicoꝝ politicoꝝ ⁊ yconomicorum. qui non diſcrepant a moribus chriſtiane vite: etſi non ad plenum eos cōtineant. Nil .n.ibi habetur de fide ſpe ⁊ charitate: aut penitentiafidelium aut gratia. Ex libro ethicoꝝ aliqua notabilia dicta eius libr̄. j. Bonum eſt quod omniaappetunt omniſqꝫ cognitio ⁊ ꝓpenſis bonum aliquod exoptat. Ideꝫ ꝑfectius dicimus quod perſe eſt ꝑ ſequibile qͣꝫ quod ꝓpter aliud eſt eligibileTale autem felicitas maxime eſſe videtur. Hancenim eligimus ꝓpter ſe ⁊ non ꝓpter aliud. Oprationes ẜm virtutem habent delectatōnem quādam in ſe. Idem felicitas eſt actus anime ẜm virtutem ꝑfectam. Idem. omnia honeſta ꝯcordanratōni. Idem in ſecundo ethicoꝝ. Neqꝫ a natura neqꝫ preter naturam fiūt virtutes: ſed innatuꝫeſt nobis quidem ſuſcipere eas per aſſuetudineꝫperfectis. Ex ſimilibus actibus fiunt ſil̓es actus.⁊ ẜm actuum differentias ſequuntur habitus.Idem: qui de ſingularibus ſermo eſt non habetcertitudinem. neqꝫ enim ſub arte neqꝫ ſub ratōneincidunt ⁊ circa que eſt virtus innata ſunt a ſuꝑfluitate ⁊ indigentia corrumpi. Qui enim omneꝫvoluptatem habet et a nulla ſemotus: eſt incontinens. qui autem omnes fugit inſenſibilis. corrūpitur enim caſtitas et fortitudo a ſuperfluitate etindigentia: a medietate autem ſaluatur. Signuꝫautem oportet facere habitum: voluptate vel triſticiam in operibus. Quicunqꝫ remouetur a corporalibus: et hocipſo gaudet caſtus. qui autē tri

ſtatur incontinens. Idem difficillimum eſt paſſionem delectatōnis repellere ꝯtemporaneam vite quemadmodum dicit Eraclitus. Circa difficillimum autem ſemper ⁊ ars fit ⁊ virtus. In his q̄ſunt ẜm virtutem requiritur qualiter habēs operetur. Primum quidem ſi ſciens deinde ſi volēspreter hoc autem tercium ſi firme et immutabiliter operetur. hec autem ad habenduꝫ alias artesnon ꝯnumerantur preter ſcire. Ad habendū igit̉virtutes ſcire quidem parum aūt nihil ꝓdeſt: adalia vero non parum ſed omne. Idem: ea q̄ ſuntin anima tria ſunt: paſſiones. potentie ⁊ habitushorum aliquid erit virtus. paſſiones quideꝫ nonſunt neqꝫ virtutes neqꝫ malicie. quia ẜm paſſiones non dicimur boni vel mali. et ẜm eas nō laudamur vel vituperamur. Scd̓m virtutes autemvel malicias boni vel mali dicimur ⁊ laudamur:vel vituperamur. Et paſſiones quidem vt ira ettimor inuoluntarie: virtutes autem voluntatesvel non ſine voluntate. propter hoc autem eadēneqꝫ potentie ſunt: neqꝫ enim boni vel mali dicimur: quia poſſumus pati ſimpliciter neqꝫ laudamur neqꝫ vituperamur. Et ad hoc quidem potētes ſumus natura. boni autem non ſumus natura: Relinquitur ergo eas habitus eſſe omnis virtus cuiuſqꝫ fuerit. ⁊ ideo id bone habens perficitopuſqꝫ eius bonum reddit. Idem. peccare ē ml̓tis modis: diligere autem vno modo: ⁊ ideo hocquidem facile: hoc ꝟo difficile. facile quippe diuerti a ſigno: difficile auteꝫ inuenire. Et propter hocmalicie quidem ſuꝑfluitas ⁊ indigentia: virtutisaūt medietas. boni quidem ſimpliciter mali aūtomnifariam. Eſt igit̉ virtus habitus volūtariusimmediate conſiſtens quo ad nos determinataratione ꝓut ſapiens determinabit: medietas aūtduaruꝫ maliciarū. huiꝰ quidem ẜm ſuꝑfluitatemillius ꝟo ẜm indigentiā. Etem̄ virtus circa paſſiones ⁊ oꝑationes in quibꝰ ſuꝑfluitas vituꝑatur⁊ defectus viciatur: mediū aūt laudat̉ ⁊ diligit̉Idem difficile eſt bonū eſſe. immo eniꝫ mediumaccipere difficile eſt. Uerbigratia. circuli acciꝑemedium nō omnis ſed ſcientis eſt: ſic vtiqꝫ ⁊ iraſci facile ⁊ dare pecuniam: ſed cui ⁊ quando ⁊ qͣntum ⁊ cuius gratia ⁊ qualiter non omnis: nec facile eſt. quod eſt bonū ⁊ rarum ⁊ laudabile: ideooportet eum qui intendit ad medium prius ſegregari a magis ꝯtrario ⁊ in cōtrarium trahere oꝑtet. Multū em̄ ſe iungentes nos a peccato in medium venimꝰ. Qd̓ qui tortuoſa ligna dirigūt faciunt: in omni aūt magis cauendū eſt delectabile⁊ delectatio. ¶ In tercio lib̓. Bonꝰ ſingula recteiudicat quia in ſingulis verum videt. regula ⁊ eorum mēſura exn̄s. Malis aūt deceptio ꝓpter delectationē fit. Idem in libro topicoꝝ qd̓ diuturnius vel certius eſt magis eſt eligendum: eo quodminus huiuſmodi. Et qd̓ magis elegit prudens:vel bonus vir vel lex recta: vel ſtudioſi circa ſingula dicti. in eo qd̓ tales ſunt bonū appetūt. Qd̓ꝓpter ſe eſt tale magꝭ eligendū eo qd̓ ꝓpter alid̓:Et qd̓ ꝓpinquius eſt fini ⁊ oīno quod ad vite finem appetibiliꝰ ⁊ poſſibile impoſſibiliꝰ. Et cui cō-