Titulustercius
⁊ amici quidē iob eum viſitātes. credebāt quidēdiuinā ꝓuidentiā circa res hūanas: ſꝫ in hͦ multūerrabāt. qꝛ extimabāt totā retributōeꝫ bn̄ vel male geſtoꝝ h̓ haberi ſeu a deo ꝯferri: nō in alia vita⁊ ꝑ ꝯn̄s afflictōnes ſolū ex culpa hoīes ſuſtinere.⁊ ꝓſperitateꝫ ex bn̄factis haberi. Et h̓ arguebantiob fuiſſe malū ⁊ ypocritā: ⁊ ꝓpter pctā ſua fuiſſeita afflictū quoꝝ dicta bis a ſingulis eoꝝ explicata. Iob rn̄dens ꝯfutauit: on̄dens eſſe aliā retributionē operum qͣꝫ in pn̄ti. ⁊ ip̄m nō ex culpa fuiſſeflagellatū. Eius rōnibꝰ nō valētibꝰ amicis rn̄dere ampliꝰ vtpote ꝯuictis: aliꝰ ibi pn̄s heliū iuniorceteris locutꝰ ē. rep̄hendens etiā tres amicos iobeo ꝙ nō ampliꝰ poterāt eum arguere. Et ip̄m iobex eo ꝙ viſum eſt ei in ſua locutōne deuꝫ iniuſteeum iudicaſſe ⁊ flagellaſſe: qd̓ tn̄ nō fecerat. Demum dn̄s determinās diſputatōeꝫ ⁊ heliu reprehendit de ſua opinione eo ꝙ iniuſte iob ꝯtemnaſet vt male ſentientē de dei iuſticia. ⁊ iob redarguit qꝛ ita locutꝰ eſt. ꝙ illis dediſſet occaſioneꝫ iudicandi de deo ꝙ male ſentiret de dei iuſticia: tanqͣſi iniuſte flagellaſſet. qd̓ tn̄ ea intentōne nō dixitſꝫ ſolū volens on̄dere ꝙ ex culpis ſuis non fueratflagellatꝰ: ſꝫ ad exercitiū ꝟtutis ſicut erat. Cōtraamicos aūt iob iratꝰ eſt: qꝛ maleſentiebāt de cauſa afflictionū. Un̄ ⁊ iob ſimulatorē ⁊ iniquū appellauerāt. mandādo eis in ſatiſfactiōeꝫ vt offerrent certū ſacrificiū: vt patet in fine. Quia eī hūana ſapīa nō ſufficit ad veritatē diuine ꝓuidentieꝯp̄hendēdā: ideo neceſſariū fuit vt dicta diſputatio de ꝓuidētia diuina auc̄te terminaret̉. Qd̓ incipit fieri in ca. xxxviij. vbi dicit̉. Rn̄dens dn̄s deturbine ⁊cͣ. Interrogat dn̄s iob de diuinis effectbus in dicto ca. vbi dicit. Ubi eras qn̄ ponebamfundamēta terre ⁊cͣ. qui effectꝰ humanis ſenſibusp̄ſto ſunt: quos cū hō ignorare on̄dit̉: multomagis ꝯuincit̉ ſublimioꝝ ſcīam nō hr̄e vt de ꝓuiditia dei. Et interrogat de elementis ⁊ celis ⁊ creaturis que ſunt in eis. Exinde dn̄s arguit iob oſtēdendo excellentiā dei ſuꝑ hoīes: cuiꝰ iuſticie ⁊ benitati ꝯꝑata omnis humana iuſticia iniuſticia videtur. Eius aūt excellentia manifeſtat̉ in effectibus quos operat̉ in hominibꝰ bonis ⁊ malis ⁊ indyabolo de qͦ multa loquit̉ ſub ꝓprietatibꝰ Beemoth .i. elephantis. ⁊ leuiathan. i. cete: vt iob. xl.Cauſa ergo quaſi materialis eſt hiſtoria qua narrat̉ primo ꝓſperitas Iob in ſubſtantia familia etpoteſtate. Exinde aduerſitas ex amiſſione omnium p̄dictoꝝ ⁊ morte filiorum ⁊ etiam ſanitatꝭ vnotemꝑe. improperiū vxoris: ⁊ poſtea amicoruꝫ adꝯſolandū viſitantiū: ⁊ in omnibꝰ his non peccauit iob. Nam cum maledixit diei ſuo: locutꝰ ē nōẜm deliberatōnē rōnis: ſed ẜm motū ſenſualitatꝭhorrentis talem afflictōneꝫ. ⁊ abominantis ea exquibus in illam acciderat .ſ. natiuitatē ⁊ ꝯceptuque quia fiūt in die vel nocte dicunt̉ mala. nō ratione temꝑis: ſed ratōne euentus in ea: ſicut apoſtolus dicit. Dies mali ſunt: ſicut etiā ſapiēs medicinam amarā ⁊ ſi ſanatiuā in guſtando ẜm apperitū ſenſualem diceret malā ⁊ maledictā ratiōeamaritudinis quā in ea ſentiret. qͣꝫuis ẜm ratiōeꝫ
iudicet bonā. Non peccauit etiam recitando bona opera ſua: vt patet. xxx. xxxj. ca. qꝛ non ad iactantiam: ſed refouendā fiduciā in deū ne laberetur in deſperatōeꝫ inter tot aduerſa. Demum ponitur reſtitutō ꝓſperitatis iob ex duplicitate/ quoad ſubſtantiā. nō autem quo ad filios in numeroſed in virtute. qꝛ poſtmodū ſeptem filios habuit⁊ tres filias ſicut habuerat pulcerrimas: ⁊ ei ſanato addita vigoroſitas. Un̄ ⁊ vixit poſtea annis.cxl. Et hoc ad innuendū ꝙ diuina ꝓuidentia ⁊ ſiꝑmittat bonos hic ⁊ ſine culpa eorū affligi: copioſe poſtmodū remunerat in alia vita que ſemꝑ durat. Ponit̉ aūt huiꝰ iob gentilis hiſtoria inter geſta ſanctorū patrū ve. et no. teſta. in exempluꝫ oīmode patientie ⁊ maxime ſapīe de dei ꝓuidentia⁊ om̄is ꝑfectōnis iuſticie. ⁊ in figuram xp̄i ⁊ eccleſie: vt declarat Greg. totum exponendo allegorice vel moraliter. Thomas aūt literaliter et mirabiliter. et hoc ad innuendū ꝙ nō acceptio ꝑſonarum eſt apud deum: ſed in omni gente qui timetdeum acceptus eſt illi vt dixit petrus Act. x. Secundo ad ꝯfuſionem maloꝝ fideliū ⁊ acuendumſtimulū iuſtorum in bonis agendis. Si em̄ gentilis ſola lege naturali aſtrictus ita ꝑfecte vixit. qͣnto magis hoc agere debet fidelis quilibet adiuilege moſaica ⁊ euangelica. Tercio vt qꝛ xp̄c ꝓ oībus ſaluandis erat venturus iudeis ⁊ gentilibꝰ:decreuit ab om̄i genere iudeorum ⁊ gentiliū prenunciari ⁊ figurari. Cauſa formalis libri eſt modꝰtractandi qui eſt narratiuus ⁊ diſputatiuꝰ. et vtdicit Hiero. Proſa iucipit verſibꝰ labit̉. ab eo ſcꝫloco pereat dies: vſqꝫ ad illud. me rep̄hendo ca.xl. poſtea in proſa terminatur. Nam ⁊ verſus haberi in libris hebreoꝝ: vt in pſalterio. iob. ⁊ trenisaſſerūt euſebiꝰ ⁊ Origenes ⁊ alij. Sed in tranſlatione facta a Hiero. de hebraico vel chaldaico inlatinum: nō ita potuerūt ſeruari metra: ſed ad ꝓſam om̄ia deducta: vt patet.Quia hiſtoria §. XIII.Thobie fuit ante captiuitatē ⁊ tranſlatōneꝫ iudein babiloniā. qꝛ tꝑe achaꝫ ⁊ ezechie: ideo eam breuiter reſumamꝰ. Thobias iſte fuit de tribu neptalim ⁊ in galylea habitans pene ſolus in iſrael legem dei obſeruabat. Ductus aūt in captiuitate īNiniuē cum pluribꝰ a ſalmanaſſar rege aſſiriorūibi ſe exercebat in operibꝰ miſericordie multipliciter. Mortuiſqꝫ ſepulturā exhibebat. Cui vna dierum requieſcenti ad parietem appodiato ſtercorayrundinū de ſupra decidentia oculos eius excecauerūt. Nec tamen ex hoc cōtriſtatus eſt. ¶ Exꝓbratōne aūt ei facta ab vxore et anna filia raguelis ꝯtumeliata ab vna ex ancillis quā rep̄hendorat de occiſionē ſeptem eius ꝯiugū. ꝯtriſtati orauerūt dn̄m. Et or̄onibꝰ eoꝝ exauditꝭ miſſus ē Raphael ad curandū vtrūqꝫ. Thobias credēs ſe exauditū vt moreret̉ inſtruxit filiū ſuuꝫ noīe etiamthobiā de vicijs cauēdis ⁊ hoīs p̄cipue el̓ynis faciēdis. Apparēs raphael angl̓us in for̄a viatorisductꝰ ad thobiā pr̄em: interrogatꝰ de noīe ſuo dixit ſe eē azariā. offerēs ſe adducēdn̄ filiū ſuū ī ra-