Liber

precepti extiterint tranſgreſſores:eos officijsˡ ⁊ dignitatibus ſpolietis.¶ Innocentius tertius in concilio generali.¶ In qualibet cathedrali eccleſia vel alia ī faculibꝰ ſufficienti debet a prelato/ vel capitulo vnꝰmagiſter eligi cui redditus vnius prebēde debētgnari In metropolitana vero eccleſia etiā elii debet theologus ⁊ ſi ad grāmaticuꝫ ⁊ theolotum non ſufficit ꝓuideat ip̄i theologo ex redditibus ſue eccleſie ⁊ grāmatico faciat ꝓuideri in aliqua eccleſia ſue ciuitatis vel dioceſis.Uia nonnullis propter ino¶ Epiaꝫ ſ legendi ſtudiū ⁊ oportunitas proficiendi ſubtrahitur: inlateranen̄.ᵐ concilio pia fuit conſtitutione prouiſum: vt per vnamquāqꝫ cathedralē eccl̓iam magr̄o qͥ eiuſdem eccleſie clericos alioſqꝫ ſcholares pauperesⁿ gratis inſtrueret aliquod competens beneficium preberetur quo ⁊ docentis releuareturneceſſitas: ⁊ via pateret diſcentibꝰad doctrinam. ¶ Uerum quoniamin multis eccleſijs id minime obſeruaturº: nos predictum roborātesſtatutum adijcimus: vt non ſolumin qualibet cathedrali eccleſia: ſedetiam in alijs quarum ſufficere poterunt facultates conſtituatur magiſter idoneus a prelato cum capitulo ſeu maiori ⁊ ſaniori parte capituli eligendus: qui clericos eccl̓iaꝝip̄arū gratis in grāmatica facultate ac alios inſtruat iuxta poſſe Sane metropolis eccleſia theologumnihilominus habeat: qui ſacerdotes ⁊ alios in ſacra pagina doceat:⁊ in his preſertim informet que adcuram animarum ſpectare noſcun-

tur Aſſignetur autem cuilibet magiſtrorum a capitulo vnius prebēdeʰ prouentusq et pro theologo ametropolitano tantundem: non ꝙpropter hoc efficiatur canonicus:ſed tādiu redditus ipſos percipiatquādiu perſtiterit in docendo. Qd̓ſi forte de duobus magiſtris eccleſia metropolitana grauetur: theologo iuxta modum predictum ipſaprouideat: grammatico vero in alia eccleſia ſue ciuitatis ſiue dioceſis que ſufficere valeat faciat prouideri.¶ Honorius tertius.¶ Prelati⁊ capitula ad ſtudia theologie ſcholaꝫ dociles tranſmittere tenentur qui in abſentiaredditus prebendarum ſuarum ⁊ beneficiorumper quinquennium integraliter percipient k ſirij redditus ad ſuſtentationem ſtudij eis nō ſufficiunt debet prelatus cum capitulo eis prouidere magiſtri vero donec docuerint ītegre percipiunt fructus beneficiorum ſuorum.¶Uper ſpecula: ⁊ infra. Volumus ⁊ mandamus: vt ſtatutum in concilioª generali de magiſtris theologis per ſingulas metropoles ſtatuendis inuiolabiliter obſerueturᵇ ſtatuentes: vt quia ſuperhoc propter raritatemᶜ magiſtrorūſe poſſent forſitan aliqͥ excuſare abeccleſiarum prelatis ⁊ capitulis: adtheologice profeſſionis ſtudium aliqui docibilesᵈ deſtinentur: qͥ cuꝫdocti fuerit in dei eccleſia velut ſplēdor fulgeant firmamenti: ex quibꝰpoſtmoduꝫ copia poſſit haberi doctorum qui velut ſtelle in perpetuas eternitates manſuri ad iuſticiaꝫvaleant plurimos erudire: quibusſi proprij prouētus eccleſiaſtici nō

facūdia excellere dn̄t. C. de ꝓfeſ. mgrōs. li. x. bonā eī ꝯuerſatōeꝫ dn̄t hr̄e teſtē doctrine. lxiij. di. valētinianꝰ. k ¶ Permittāt̉. qͥd ſi vult regere ī ſuaperſona nec licentiat aliū: nūquid debet cōpelli. ar. ꝙ non. xcij. di. illud credo ꝙ nihilominus tenetur dare alijs licentiam. 1 ¶ Officijs. ſic. sͣ. e.īc. i. Ber.¶ n Pauꝑes SedUia ī lat̓a. sͣ. e. c. i.nunquid a diuitibus poteſt petere collectaꝫ videtur ꝙ non quia ſi vult dici philoſophus proijciatpecuniam exemploſ cratis. xij. q. ij. crates/ alias eſt ſub illo capl̓o. gͣloria epiſcopi Item ſcientia donum dei ē: ergo vēdi nō poteſt .i. q. iij. nō ſolum Item profeſſores iuris licite recipiunt pecuniam: ſed non licite petūtff. d̓ var. ⁊ extraor. cogni.l. i. §. eſt quideꝫ ꝑteſt dci ꝙ iſte cui competes beneficium conſtitutum eſta diuitibus poteſt petere collectam ⁊⁊ hoc nō ꝓhibet̉ ex iſta littera (ſed acl̓icis eiuſdē eccl̓ie ⁊ parperibꝰ nihil exigere dꝫſꝫ gratis docereqꝛ ꝓpterillos ſtatuitur benefici⁊ non ꝓpter diuites ſedſi ex honeſtate gratis oībus ſeruiret: honeſte faceret ⁊ laudandus eſſet:alias diuitibus gratis laborem ſuū impendere nōtenetur. Si vero beneficium nulluꝫ ſuper hoc cōſtitutum eſt: ſicut bonon̄.doctores licite exigūt colectam: quia ſuis ſumpbus hoc facere non cogūtur. sͣ. de preſcript. cuꝫ exofficij. xij. q. ij. charitatē.⁊. c. quicunqꝫ. ⁊. c. eccleſiaſticis. ⁊. xxviij. q. i. iā nūc:in fi lſicut iuriſperitus cōſiliū vendere poteſt. xiiijq. v. nō ſane. ¶Nec obſtatſi dicas ꝙ gratis dꝫ docere quia nihilominꝰ poteſt petere laborꝭ ſui mercedem: ſicut teſtis qͥ gratis teſtificatur licite petit ſumptus. iiij. q. iij. §. venturis. ⁊ sͣ. de ſimo. cū ſiromana iudex petit ſumptus: qui gratis debet iudicare. sͣ. de vi. ⁊ hone.cleri. cum ab omni. licite ergo poteſt petere collectam cui beneficium conſtitutum non eſt. Io.o ¶ Obſeruatur. vnde inſtaurandum eſt ⁊ ꝓcuranduꝫ vt fiat. vt. viij. diſtī.que contra.¶ Prebende Quid ſi non vacat aliqua prebenda: expectet̉ quouſqꝫ vat. nunquid canonici tenentur alium eligere: vt numerus ſit plenus: cumille magiſter non ſit canonicus. videtur ꝙ ſic. sͣ. de inſtit. cum in eccleſia. ff.de decu. l. generaliter. §. penulti. Et ſi canonici ad tempus iuſta de cauſa retineant fructus prebende: nihilominus eligere debent: alias curreret tempus. sͣ. vt eccle. benefi. vt noſtrum (maxime ſi numerus certus eſt ⁊ iuratusſed hoc non videtur quia iſte electus nihil perciperet: ſꝫ ſpiritualia ſine tēporalibus diu eſſe non poſſunt: ſicut nec anima ſine corpore .i. q. iij. ſi quisobiecerit (t dic ꝙ canonici eligere non debent alium auctoritate huiꝰ cōcilij: nec dicuntur facere contra numerum vel iuramentum: nec currit eis tēpus ad eligendum beneficio huius conſtitutionis ꝙͣdiu fuit ibi magiſterqui doceat ⁊ percipiat illud beneficium. quia nec dicitur beneficium illudvacare: niſi ab eo tempore quo magiſter ibi non fuerit ſecus dico cum ex

cā retinerentur prouentus ad tempus: quia tunc currit tempus: viin predicta decretali vt noſtrum. quia tunc electus modicum tēpuspoteſt expectare. Item nunquid aliquis magiſter poſſet eligi in canonicum ſub illa conditione vt doceret. non credo: quia ceſſare debet omnis conditio. ſed ſi vacante aliqua prebenda ſtatueretur ꝙ illud onus eſſet ānexum illi prebende:nō credo ꝙ tūc eētſimonia. Argu. sͣ.de preben. ſignificatum (īmo ſatis licitum. Ber.q ¶ Prouentunon tamen percipient quotidianaſdiſtributōes: que tātum reſidentibꝰ dari conſueuerunt. sͣ.d̓ prebē. licet. Bernardus.Uper ſpecula. in cōciliogenerali. sͣ. ca. proci. Ber.b ¶ Obſeruet̉. nectamen ſeruatur: ⁊ita nullus ē fructꝰillius ſtatuti ⁊ aliorum.c ¶ Propter raritateꝫ qui non habēta quo diſcāt benehabēt excuſationēalias non .xxxvij.di. §. vlti. ⁊. ff. de iuris ⁊ fact. igno. l. regula. §. i. ⁊. ff. de bono. poſſeſſ. l. in bonorum. Equia quidam expenſas nōhabēt: vnde ſtatuitur ꝙ beneficia habeant prout ſequio ¶ Docibiles. id ēhabiles ad docendum. ⁊ iſti a capitulis poſſunt eligi vtmittant̉ ⁊ poſtmodum doceant: et ſipropria bn̄ficia illis non ſufficiant:de bonis capituliſuppleant̉: prout ſequit̉ Sed vt quid etiam membranas occupantxix. diſtinctio. ſi romanorum. cuꝫ iſtius conſtitutionis quo ad huncarticulum nullus ſit effectus. ſicut nec precedentis. leges eniꝫ iſte impoſite ſunt verbis ⁊ non rebus cum potius contrarium ſit verū. C.cōmunia de leg. l. ij. in fi ſed nunquid qui docibiles ſunt poſſunt petere: vt ſuppleatur qd̓ eis deſit. argu. ꝙ ſic ex hac cōſtitutione. Ber.e ¶ Predicti. ſcꝫ prelati ⁊ capitula. ex hoc eſt arg. ꝙ poſſunt ad hoccompelli.f ¶ Integre. non tamen percipient quotidianas diſtributiones quetm̄ reſidentibus dari conſueuerunt. sͣ. de preben. lꝫ. vbi de hoc.g ¶ Annos (nunquid determinatio iſta determinat omnia precedentia: non videtur ꝙ primis aliquod tempus adijciatur: ſed docentibꝰ⁊ alijs qui a capitulis non eligūtur: ⁊ quia illi maius tempus requirunt ad hoc vt doceant: qd̓ ſatis videtur ex hoc. §. qꝛ hic non fit mētio de illis Sed contra. sͣ. de appel. inqͥſitioni. ar. in fi. qꝛ hec determinatio in fi. ponitur: vt ibi dicitur.¶ De licentia .ſ. generali conceſſa auctoritate huius conſtitutionisvnde non eſt neceſſe aliam indulgentiam impetrare. ſic. lxxx. diſtinc.non debere: ⁊. xvi. q. i. cūctis. ⁊. c. di. quoniam. ⁊ sͣ. de tranſ. inter cor-