Druckschrift 
Decretales : Mit der Glosse des Bernardus Parmensis
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Liber

verbuꝫⁿ: ⁊ ſpūs ſanctꝰ: ⁊ hi tres vnūſunt: ꝑ hoc intēdens on̄dere ꝙ xp̄sſit verus deus: ⁊ tres ſunt qͥ teſtimonium dāt in terra ſpiritꝰ aqua ⁊ ſanguis. ꝑ hoc intēdēs on̄dere ꝙ xp̄sſit verus homo. nā ad eſſe hoīs duoprincipaliterº exigunt̉: videlicet corpus ⁊ aīa: ex quoꝝ ꝯiūctiōeᵖ verushomo ſubſiſtit. per hoc aūt ꝙ in articulo mortis xp̄s īclinato capite tradidit ſpiritum: de quo voce magnaclamauerat. Pater in manꝰ tuas cōmēdo ſpiritū meū: manifeſte ꝓbat̉ꝙ ipſe ſpiritū habebat. nō ſolū flatūvitalēq. ſed aīam rōnalem: de qͣ p̄dixerat. Triſtis ē aīa mea vſqꝫ ad mortē: ⁊ ptātē habeo ponēdi aīaꝫ meaꝫ⁊ iteꝝ ſumēdi eā. Per hoc aūt ꝙ vnꝰmilitū lancea latꝰ eius aperuit: ⁊ ꝯtinuo ſanguis exiuit ⁊ aqua. ꝓbat̉ aꝑte ꝙ xp̄s verū corpꝰ habebat. Naꝫde fantaſtico corꝑe nec ſanguis necaqua potuiſſet exire. vnde ille qͥ vidit teſtimoniū ꝑhibuit ⁊ teſtimoniūeiꝰ eſt verum: qꝛ tres ſunt qͥ teſtimoniū dant in terra ſpiritus aqua ⁊ ſanguis. Qd̓ videlicet xp̄s ſit verꝰ homo ex aīa rationali ⁊ humana carneſubſiſtēs: ꝓbat̉ ex eo ꝙ ſpiritū vitalēq emiſit: ex vero corpore ꝓbat̉: qm̄ex eo ſanguis exiuit ⁊ aqͣ rationalisquippe aīa nō poſſet viuificare: niſicorpus humanuꝫʸ ex qͥbꝰ verus homo ꝯſiſtit. Ceteꝝ ſicut fuit verꝰ ſpiritus ⁊ verus ſanguis: ita ꝓculdubiovera aqua: cū xp̄s ſit veritas: ⁊ a veritate oīs fallacia ſit penitus alienanaꝫ ſi nō fuiſſet aqua ſed flegma qd̓de latere ſaluatoris exiuit: ille qui vidit ⁊ teſtimoniū veritati ꝑhibuit: ꝓfecto non aquā ſed flegmā dixiſſetªnec in hoc veꝝ regeneratiōis ſacr̄mfuiſſet oſtenſum: cū ꝑ ſacramētū baptiſmi nō regeneremur in flegmateſed in aqua. Neqꝫ ꝑ hoc poſſet vero argumēto ꝓbari ꝙ in ſacramento euchariſtie admiſcēda ſit aqua vino: ſi de latere chriſti non aqua ſedflegma cum ſanguine ꝓfluxiſſet: ſednec vera fuiſſꝫ figura que ſuper hacre p̄ceſſit in veteri teſtamēto: quādomoyſesᵇ virga ꝑcuſſit ſiliceꝫ: ⁊ ex eanon flegmā ſed aqua manauit. Reſtat igitur vt qualiſcūqꝫ fuit illa aſiue naturalis ſiue miracl̓oſa: ſiue d̓nouo diuīa virtute creata: ſiue de cōponētibus ex parte aliquā reſoluta

ꝓculdubio vera fuit: cū naturaliterpoſſit ⁊ cōpoſitū in cōponētia ⁊ elemētatū in elemēta reſolui quēadmodum verus extitit ſudor ipſius: ſicutgutte ſanguinis decurrētis in terraꝫCū aūt ad cōpoſitionē humani corporis quattuor elemēta concurrāt:videlicet terra: aqua aer ⁊ ignis: ⁊ advegetationē eiuſdē corporis qͣttuorhumores ꝯſimiles illisᶜ cōueniant:videlicꝫ ſanguiſ colera flegma: ⁊ melancolia: vt veritatē humani corꝑisexpreſſiꝰ demōſtraret: vnuꝫ ex illis ⁊vnū ex iſtis iohannes expreſſit: illaque potiꝰ ex illis ⁊ ex iſtis q̄ magismiſterio ꝯgruebāt ex elem̄tis aquā⁊ ex humoribus ſanguinē in quibꝰduobus duo maxime ſacramēta redēptionis videlicet ⁊ regeneratiōiselucēt. Idē in ꝯcilio generali. Precepit prelatis ⁊ clericis in virtute obediētie vt nocturnū officiū ⁊ diuturnum ſtudioſe celebrent ⁊ deuote.Olētes referimus ꝙ nō ſolūquidā minores clerici: veꝝ etiam aliqui eccleſiaꝝ p̄lati circa ꝯmeſſatōes ſuꝑfluas ⁊ fabulatiōes illicitas vt de alijs taceamꝰ fere medietatē noctis expēdunt ⁊ ſomno reſiduum relinquētes vix ad diurnū ꝯcentū auiū excitant̉ tranſcurrēdo vndiqꝫ ꝯtinua ſincopaᵈ matutinū. Sunt⁊ alij qͥ miſſaꝝ ſolennia vix celebrātquāter in anno: ⁊ qd̓ deteriꝰ ē ītereſſe ꝯtēnūt. ⁊ ſi quādo dū hec celebrātur interſint chori ſilētiū fugiētes intēdunt exteriꝰ collocutionibꝰ laicorū dūqꝫ audituꝫ ad indebitos ẜmones effundūt aures intētas nō porrigunt ad diuina. Hec igitur ⁊ ſimiliaſub penaᵉ ſue ſuſpenſionis penitꝰ inhibemꝰ: diſtricte p̄cipiētes in virtute obediētie vt diuinūᶠ officium nocturnū pariter ⁊ diurnū ꝙͣtuꝫ eis dederit deus ſtudioſe celebrent pariter ⁊ deuote. Hono. iij. Euchariſtia dꝫ mūde ſeruari ⁊ in eiꝰ eleuatioe ⁊ delatione populꝰ dꝫ ſe inclinare ⁊ cū defert̉infirmū dꝫ ferri in decēti habitu ⁊ cū luminetrangreſſores vero grauiter ſunt puniēdi.Ane cum olim ⁊ infra. Ne ꝑꝑincuriam ſacerdotum diuinaīdignatio grauius exardeſcat diſtricte p̄cipiendo mandamꝰ quatenusa ſacerdotibꝰ euchariſtia in loco ſingulari mūdo ⁊ ſignato ſemꝑ honorifice collocata deuote ac fidelit̓ cōſerueturᵍ. Sacerdos vero quilibet

iij. qͥdā. ſꝫ forte alibi. B.n Uerbū. pater dedit teſtimoniū deitatis qn̄ dixit hic eſt filiꝰ meꝰ dilectꝰin quo mihi bene cōplacui. Filiꝰ dedit teſtīoniū deitatꝭ qn̄ in montē trāſfiguratus potētiā deitatꝭ ⁊ ſpeciē eterne beatitudinis oſtēdit. ſpiritꝰ etiāſanctꝰ dedit teſtimoniū deitatꝭ qn̄ ſuꝑ baptizatū in ſpecie colūbe reqͥeuitvel quādo ad inuocationē noīs xp̄i corda credenin adimpleuit.o Principaliter. ⁊ itaxp̄s eſt duo neutri generis: qꝛ eſt deus ⁊ homo.jͣ. de here. cū xp̄s. Lau.p Cōiūctiōe .i. ex qͥbusꝯiūctis inuiſibiliter. Uitaleꝫ. ẜm ꝙ phiſiciiuidūt ſpiritū vitalē .ſ. ⁊nimā. Lr Humanū. cuꝫ nō poſſit habitare in ſicco. arg.xxxij. q. ij. moyſes. nec corpus humanum vegetaripōt niſi ꝑ aīam. naꝫ ſi aliquādo ſpūs malignꝰ corpus mortui hoīs ſubintret. vt. xxvi. q. v. nec miꝝnō tn̄ illud viuificat: necvnū cū illo efficit̉: ſꝫ illudmouet ad inſtar vēti quilaruā ſubintrat ⁊ mouetſama Dixiſſet. ſic. sͣ. de trāſla. inter corꝑalia. ⁊ sͣ. dedeci. ad audiētiā. ⁊ eſt argu. nō eſſe recedendū defacili a forma ꝟboꝝ. jͣ. deſpon. ex litteris. ⁊. C. de libe. p̄te. l. iij. ff. de iur. dot̉ꝑmittēdo. ⁊ hͦ ſi iuri cōiꝯſōat: al̓s ad iuriſꝑiti interp̄tationē recurrēdumeſt. ff. de vſufru. leg. ſi aliar. sͣ. de ꝯſue. ex litterꝭ. jͣ. d̓ꝟb. ſig. p̄terea. ⁊. ff. de le.iij. nō aliter.b Moyſes. ſic. sͣ. de ꝯſe.di. ij. reuera. hic ergo exigitur exp̄ſſa ſimilitudo īter ea q̄ ſunt ī nouo teſtamēto: ⁊ ea q̄ ſunt in veteri. alibi nō exigit̉ diuerſitas: ne videamur iudaizare. ar. sͣ. de ſa. vnctio. cap.vno. ꝟ. verū tn̄ vnctiōes⁊c. Lau.c Ill̓ .ſ. ī frigiditate ⁊ caliditate: ficcitate ⁊ hūiditate quā ꝯueniētiā phiſicoꝝ ꝓpriū eſt aſſignare.Olētes. ſincōpa. d̓P ꝯſe. diſt. iiij. retulrunt. vnde verſus. Sincopa de medio tollit qd̓epetheſis anget. de iſtisfigurꝭ dicit̉. jͣ. de ꝟ. ſigni.forus.e Sub pena. ⁊ ita nō ēcanon late ſnīe. ſed potiꝰ ferēde. sͣ. de iur. pa. relatū. vbi de hoc.f Diuinū officiū. ad qd̓etiā ſine iſto p̄cepto tenētur. sͣ. e. p̄ſbiter. ⁊ ita qͥ cōtra hoc p̄ceptū faciūt in

obediētiā incurrūt. vnde videt̉ ꝙͣ ſint ſuis beneficijs priuādi ꝓpterinobedientiā. arg. sͣ. de maio. ⁊ obe. illud. quia peccatū paganitatisincurrit qͥſquis ſedi ap. obedire ꝯtēnit. lxxxi. di. ſi qui ſunt preſbiteri⁊ infidelis eſſe conuincitur: etiā ſi fidelis eſſe videat̉. viij. q. i. ſciēdū.ſed hoc eſſet veꝝ: immo qꝛ eſt multi punirent̉ de inobedientia: q̄ eſtgrauiſſimū peccatuꝫ: vt patet ꝑ iurap̄dicta: ſꝫ dicas ꝙqͥ canonis inobediētiā incurrit cuꝫeo mitiꝰ agit̉ ꝙͣ cūeo qͥ iudicis inobediētiā incurrit. ar.jͣ. de cle. excō. mini.ſi celebrat. ⁊. ff. dearbi. celſus. Ber.Ane ꝯſeruetur ſub fidelibus clauibꝰ: ne ſiniſtra manꝰ ad eapoſſit extendi. jͣ. decuſto. eucha. c. i.h Inclinet. flexisgenibꝰ. ⁊ poteſt dicere iſta ꝟba. Salue lux mūdi verbūpatris: hoſtia veraviua caro deitas ītegra verus hō. vl̓iſta. trāſſubſtantiētur res iſte ī corpꝰ⁊ ſanguinē tuū domine ad honorem⁊ laudē nomīs tuiad ꝯfeſſionem peccatoꝝ ⁊ ad ſaluteꝫaīaꝝ noſtrarū velorationē dn̄icā ꝟba iſta tranſſubſtātient̉. res iſte ⁊c. debēt dici anteꝙͣ hoſtia eleuet̉ ante illaverba. hic eſt ſanguis meꝰ ⁊c̄. poſtea nō debēt dici cūiā ſint trāſubſtantiate in corpꝰ ⁊ ſannē.i Punire. ad arbitriuꝫ iudicis punient̉ qͥ hoc nō ſeruauerunt: cū penacerta hic nō ſtatuatur. sͣ. de offi. dele.de cauſis. ⁊. ff. d̓ iure deli. l. i. in fi. vbicūqꝫ eniꝫ pena nōſtatuit̉ ad arbitriūViudicꝭ īponit̉ Um creatura. anniuer. anuiuerſarium d̓r ꝙ ꝓ defuncto fit anno reuoluto a die mortꝭſue: ſed dicitur hicanniuerſariū offiūſcꝫ qd̓ fit quotidieꝓ defunctis. quodfacere debent ſacerdotes: quia animedefunctorum ſoluuntur aut orōnibus ⁊ ſacrificijs ſa