Liber
tū in morte aſſerit cōfirmatū: alioqͥnnō valetʸ dū vixerit qui teſtat̉. Preterea nō ſolū ſcriptura: ſed etiā ꝓmiſſio dicit̉ teſtm̄ iuxta qd̓ apoſtolꝰ ip̄eſcribit. iō noui teſtī mediator eſt vtrepromiſſionē accipiāt qͥ vocati ſūthereditatis eterne. Sic ergo intelligi dꝫ ꝙ in ipſo canone reperit̉. hic ēenī ſanguis meꝰ noui ⁊ eterni teſtī .i.noue ac eterne ꝓmiſſionis .ſ. ꝯfirmator ſicut dn̄s repromittit qͥ māducatinquiēs carnē meā ⁊ ſanguinē meūbibit habet vitā eternā. Ex eo autēverbo de quo mouit. F. T. q̄ſtioneꝫvidelicet miſteriū fidei: munimētuꝫerroris qͥdā trahere putauerunt: dicentesª in ſacramēto altaris nō eſſecorꝑis xp̄i ⁊ ſanguinis veritatēᵇ ſedymagine tm̄ ⁊ ſpeciē ⁊ figuraꝫ: ꝓ eoꝙ ſcriptura interduꝫ cōmemorat: idqd̓ in altari ſuſcipit̉ eſſe ſacramētuꝫ⁊ miſteriū ⁊ exēplūᵉ: ſed tales ex eolaqueū erroris īcurrūt ꝙ nec auctoritates ſcripture conueniēter intelligunt: nec ſacr̄a dei ſuſcipiūt reuerenter. Si enī qꝛ figura ē ſacr̄ꝫᵈ altarisveritasᵉ eſſe negat̉: ergo nec morsnec reſurrectio xp̄i: cū figura ſit veritas eſt credēda. ſi qͥdē mortē ⁊ reſurrectionē xp̄i ſimilitudinē ⁊ imaginēeſſe apl̓s manifeſtat. xp̄us inquiensmortuꝰ eſt ꝓ delictis noſtris: ⁊ reſurrexit ꝓpt̓ iuſtificationē noſtrā. Apoſtoloꝝ etiā pͥnceps petrus ſic in epiſtola ſua ſcribit. xp̄s paſſus eſt ꝓ nobis relinquens vobis exēplū: vt ſeqͣmini veſtigia eiꝰ. Sic ergo tā morsxp̄i ꝙͣ eiꝰ reſurrectio eſt exēplū: vt ⁊nos peccato mortui iuſticie iā viuamꝰ. Quare ſi nō fuit veritas qꝛ fuitexēplū: ergo nec vere mortuus fuitxp̄s: nec vere a mortuis reſurrexit: ſꝫabſit a fideliū cordibꝰ error iſte: cuꝫꝓpheta de ipſo teſtet̉ ꝙ vere lāguo
res noſtros ipſe tulit: ⁊ dolores noſtros ipſe portauit. Dicit̉ tn̄ miſteriuꝫᶠ fidei qm̄ aliud ibi credit̉ ꝙͣ cernatur ⁊ aliud cernit̉ qͣꝫ credat̉. Cernit̉ſpecies panis ⁊ vini: ⁊ credit̉ v̓itascarnis ⁊ ſanguinis xp̄i: ac virtus vnitatis ⁊ charitatis ⁊ infra. Diſtīguendū eſt tn̄ ſubtiliter inter tria q̄ ſunt īhoc ſacr̄o diſcreta: videlicet formaꝫviſibilē: veritatē corꝑis: ⁊ virtutemſpiritualē. Forma eſt panis ⁊ vini veritas carnis ⁊ ſanguīs: virtus vnitatis ⁊ charitatis. primū eſt ſacr̄ꝫᵍ ⁊ nōres. ſcd̓ꝫʰ eſt ſacr̄ꝫ ⁊ res. tertiū eſt res⁊ nō ſacr̄ꝫ. Sed pͥmūⁱ eſt ſacr̄ꝫ gemine rei. ſcd̓ꝫᵏ eſt ſacr̄ꝫ vniꝰ ⁊ alteriꝰ resexiſtit. tertiū eſt res gemī ſacr̄i. Credimꝰᵐ igit̉ ꝙ formaꝫ v̓boꝝ ſicut incanone reperitur ⁊ a xp̄o apoſtoli ⁊ab ip̄is eoꝝ acceperint ſucceſſores.Queſiuiſti etiā vtrū aqua cuꝫ vinoin ſanguinē ꝯuertat̉. Suꝑ hoc autēopiniones apud ſcholaſticos variantur. Aliqͥbꝰ enī videt̉ ꝙ cū de latere xp̄i duo p̄cipua fluxerit ſacramēta redēptōis in ſanguine: ac regeneratiōis in aqua: in illa duoⁿ vinuꝫ ⁊aqua q̄ cōmiſcent̉ in calice diuīa virtute mutant̉. vt in hoc ſacr̄o pleneſit veritasº ⁊ figuraᵖ. Alij v̓o tenentꝙ aqua cū vino tranſubſtantiat̉q inſanguinē cū in vinū trāſeat mixta vinō: lꝫ phiſiciʳ ꝯͣriū aſſeuerēt: qͥ aquāa vino ꝑ artificiū poſſe aſſerunt ſeparari. preterea pōtᵍ dici ꝙ aqua nontrāſitᵗ in ſanguinē: ſed remanet prioris vini accidētibꝰ circūfuſa: ita ꝙ vini ſaporē aſſumit ꝙ inde ꝯuincitur:qꝛ ſi poſt calicis ꝯſecrationeꝫ aliudvinū mittat̉ in calicē: illud qͥdē nontranſit in ſanguinē nec ſanguini cōmiſcet̉: ſed accidentibꝰ priorisᵛ viniꝯmixtū corꝑi qd̓ ſub eis latet vndiqꝫ circūfundit̉ nō madidās circūfu-
C. de ſacroſan. eccle. l. i. C. de teſta. qm̄ indignū. xiij. q. ij. c. vl.v ¶ Non valet. ambulatoria enī eſt volūtas defuncti vſqꝫ ad ſup̄muꝫ viteexitū. ff. de adimē. leg. l. iiij. ff. de dona. inter vi ⁊ vxo. cū hic ſtatꝰ. §. pnīam.teſta. fa. poſſi ſi qͥs. vnde pōt mutari teſtm̄ etiā ſi pa⁊. C. d̓ codi. l. iiij. ⁊.ctū interuenit ne pnutari. C. de pac. pactū qd̓ dotali. etiā ſi fuerit perpͥncipē ꝯfirmatū.ade teſta. oīꝫ. qꝛ nemo hāclegē ſibi dicere pōt: vt apriori teſtō ſibi recederenō licet. ff. de leg. iij. ſi qͥsin pͥn. i. rn̄.a ¶ Dicētes. de ꝯſe. diſ. ij.go berengariꝰ.b ¶ Sanguinis veritateꝫde corpore xp̄i tres ſuntopiniones. vna dicit ꝙ illa ſubſtātia q̄ prius fuitpanis ⁊ vinuꝫ: poſtea fitcorpus ⁊ ſanguis xp̄i. deꝯſe. diſ. ij. panis in altari⁊.c. qꝛ corpꝰ. ſecūda tenꝙ ſubſtātia panis ⁊ vinideſinit eſſe: ⁊ tamen accidentia ipſoꝝ remanēt .ſ.ſapor color ⁊ pondus. ⁊ſub ill̓ accidētibꝰ ē corꝑxp̄i. ⁊ hoc approbat̉. sͣ. d̓ſum. tri. ⁊ fide catho. ca. i.Tertia dicit ꝙ remanetſubſtantia panis ⁊ vini īeodē loco: ⁊ ſub eadē ſpecie ē corpꝰ xp̄i. Io.c ¶ Exēplū. de ꝯſe. di. ij. nōoportet. nos enim. ⁊ cap.forte dicas. ⁊. c. in qͥbus.⁊. c. ſemel mortuꝰ eſt.d ¶ Sacramētū .i. q. i. ml̓ti ſeculariū. de ꝯſe. di. ij. ſaciū.e ¶ Ueritas. ſicut ipſi heretici dicunt.f ¶ Miſteriū fidei. de conſe. di. ij. forte dicas. ⁊. c. inqͥbus. ⁊ ca. ſemel mortu⁊ hic oſtēdit quare dicat̉miſteriuꝫ.¶ Sacramētum .i. ſacrerei ſignū. de ꝯſe. diſt. ij. ſacrificium.h ¶ Scd̓m eſt ſacramētū.de ꝯſe. di. ij. hoc eſt qd̓ dicimꝰ. ⁊. c. dupliciter.i ¶ Sed pͥmū .ſ. forma panis ⁊ vini ē ſacramētumgemīe rei .i. corpꝰ xp̄i ⁊ vnitatis. ⁊ ita eſt figurāstantum.k ¶ Secūdū .i. corpꝰ chriſti eſt ſacramētū .ſ. vnitatis: ⁊ eſt res ſacramēti .ſ.ecierum panis ⁊ vini: ⁊ ita eſt ſignās ⁊ ſignatū.l ¶ Tertiū vero .ſ. vnitas eſt res ſiue ſignatū gemini ſacramēti .i. duoruꝫ ſacfamētoꝝ p̄cedētiū .i. corꝑis xp̄i: qd̓ eſt ſacr̄m vnitatꝭ ⁊ ſpecieꝝ panis ⁊ vini q̄ ſunt ſacr̄m corꝑis xp̄i. ⁊ ita iſtud tertiū eſt tm̄ ſignatū ꝑ illa duo ſacr̄aſpeciēs panis ⁊ vini ⁊ corꝑis xp̄i. primū vero eſt tm̄ ſacr̄m ſignās: ſcd̓ꝫ eſtſignās ⁊ ſignatū: tertiū eſt ſignatū tm̄.m ¶ Credimꝰ. ꝯcludit ex p̄miſſis ſolutionē pͥncipalis q̄ſtiōis. ⁊ de hac maia habes. xi. di. eccleſiaſticaꝝ.n ¶ Illa duo. ſacramēta que fluxerūt de latere xp̄i .ſ. aquam ⁊ ſanguineꝫ. jͣ.eo. in quadam.o ¶ Ueritas .i. caro ⁊ ſanguisEt figura .i. ſpecies panis ⁊ vini.q ¶ Trāſubſtātiant̉. ita ꝙ deſinit ibi eſſe aqua ⁊ vinum.
r ¶ Phiſici. qui dicūt ꝙ aqua ⁊ vinū nō cōmiſcent̉ ꝑ minima .i. nonita ꝙ inſeparabilia ſint ſed talis ſeparatio impoſſibilis vel difficil̓videt̉ poſtꝙͣ bene admixta ſunt. arg. ff. de acquirē. re. do. adeo. §. cuꝫqͥs. ⁊ de ꝯſe. diſt. ij. cū omne. verſus finē.s ¶ Poteſt dici. hec eſt tertia opi.t ¶ Trāſit ꝯͣ iſtoseſt: qꝛ ſi quis ſumpſerit hanc aquamcū ſanguine iā nōerit ieiunus: ⁊ ita illa nō poterit ꝯficere. sͣ. e. ex parte. ſedꝯͣ de ꝯſe. diſtī. ij. relatū. ⁊ sͣ. e. t. ꝯſuluiſti. ⁊. c. ex parte.v ¶ Prioris. licꝫ logici dicant ꝙ accidētia nō pn̄t ꝑmitare ſubiectuꝫ: qd̓veꝝ eſt ẜm naturā:ſꝫ hic natura ceditmiraculo: vt littera dicit.x ¶ Et īfra. ſub hocinfra ponitur aliaopinio q̄ ponit̉ inantiqua cōpilatione. q̄ eſt. jͣ. e. ti. in qͣdam.a ¶ Probabilior.nunqͥd hoc diffiniuit. vt papa nobisꝓhibēs alias opiniones an vt doctor vt nō impōatnobis neceſſitateꝫeiꝰ ergo opinio eſtamplectēda. vt. sͣ.de fer. capellanus⁊ tamē nō videturaliquā reprobare.sͣ. de reſti. ſpo. lr̄asb ¶ Cū vino .i. vinūaquaticū. Nō enītrāſeūt duo in ſanguinē: ſed vinū qd̓aquā ſibi incorporauit. ⁊ ita exponeaquā cū vino .i. cōpactuꝫ vel cōpoſitū ex eis. hec expoſitio eſt ſecūdū illāopinionē q̄ aſſerit:ꝙ aqua cum vinotranſubſtantiaturin ſanguinē. ⁊ illaprobabilior eſt. vtdicitur hic.c ¶ Eluceat. aliaseluceſcat.Populi multi. de ꝯͣſe. di. ij. cū oē. ⁊ di. iiij. ꝓprie.Suſcepit ipſe. de ꝯſe. di. ij. in xp̄o patri.f ¶ Idē eſt ratiōe. ar. vbi eadē eſt rō debet idē eſſe ius. ff. ad. l. aquiliillud. eqͥtatis enī rō ſimilia iura ſuadere videt̉. C. ad. l. fal. l. vl. ⁊ sͣ. d̓ꝯfirmatiōe vtili cū dilecta. vbi de hoc.a ¶ Inueſtiget. Sed quare papa ponit hūc caſum in hanc dubitationē vtrū habeat locū hic illa diſtinctio vel nō: cū Augu. dicat ꝙnō ꝓ valde malis ꝓpitiationes ſunt. xiij. q. ij. tp̄s. forte ideo: qꝛ dubiū eſt qͥ mediocriter mali appellant̉. ſi enī illi tm̄ appellant̉ mediocriter mali qui nō deceſſerunt in aliquo mortali peccato ſed tantuꝫin venialibꝰ peccatis. ſed hoc idē eſt ꝙ mediocriter boni. Si auteꝫappellat illos mediocriter malos qͥ deceſſerūt in aliqͥbꝰ mortalibꝰpeccatis. non tn̄ valde magnis. obſtat. xiij. q. ij. ꝓ obeuntibus. vbi