¶ Primus

De offi. delegati.

terdicti in terrā ſnīas ꝓmulgaresᶠqͣs hmōi occaſione a te latas decernimus nō valere: cū ⁊ ſi alias iuriſdictioni preeſſeª dicaris: qꝛ in dictūI. nullā iuriſdictionē habebas iuriſdictionis ꝓrogatio nullaᵇ noſcitur extitiſſe: cū ⁊ hmōi delegata iuriſdictio ad alias ꝑſonas nequeatꝓrogari.¶ Idem.¶ Maior. xx. annis poteſt a quocūqꝫ dari delegatus. idem in minori. xviij. dūmodo īterueniaconſenſus partium. minor vero. xviij. nō poteſtdari niſi a principe.Um viceſimūᶜ ānū peregerisdari potuiſti ī etate hmōi delegatus Ceterum conſtituto infraetatē eandēᵈ niſi partes ſcienter cōſentirent in eū qui annū. xviij. tran-

ſcendiſſꝫ facta delegatio ab alio ꝙͣa principe non teneret. ¶ Idem.¶ Poteſtas pluriū delegatoꝝ vel arbitroꝝ ſimpliciter datorū expirat per mortem vniusNō delegatoꝝᵉ vel arbitrorū¶ ſicut ꝓpōnis: rebꝰ humanisexempto eoꝝ officiū expirauit: niſialiud in delegatōne aut cōpromiſſio fuiſſet expreſſum. ¶ Idem.¶ Delegatus pape ſubdelegare pōt. licꝫ datusſit ex officio vel de partiū conſenſu vel cū clauſula qd̓ ſi non oēs ⁊c. Is aūt cui cōmittitur negocium vt ꝑſonaliter exequat̉ pōt ſi partes conſentiunt alteri ſubdelegare. fallit in caſibus hic exp̄ſſis. Si vero nudū miniſteriū cōmiſſuꝫ fuerit exequendū is non poterit vices ſuas alteri cōmittere. fallit in legato ſedis apoſtolice.Uoniaꝫ apoſtolica ſedes intedit ꝓuidere negocijsᶠ ⁊ nō

rare iudicis officiū vt habeat rōnē vtilitatis actoris vel rei in cōdēnatione facienda. ff. de eo qd̓ cer. loc. l. ij. ⁊. C. e. l. vna. i. rn̄. ⁊. §. i. ⁊. l. ſiheres. ⁊. l. aut. ⁊. l. in bone fi. ſed in bo. fi. ꝯͣctu ſi ꝓmiſiſti mihi ſoluerecerto loco: ītereſſe venit tūc iure actionis ⁊ eſt ī obligatōe ad ītereſſeIuriſdictionē .ſ. delegatā. ſecus de ordinaria.o ¶ Prorogare. ſꝫnō potuit. vt in fi.dicit: ſed prorogauit de facto.p ¶ Promulgareſſic ergo volebat ſeobligare ſub pena excōicationis.qd̓ quideꝫ pōt. decōſe. di. ij. ego berengarius. Itemſub pena beneficijſui. sͣ. de elec. cū dilectus. ⁊. jͣ. de fal. c.vl. ſed deficit iuriſalꝫprreſe. vn videtur ꝙ potuit ineū cōſentire ⁊ illūꝯſtituere ſibi iudicem. ff. de iudi. l. i.⁊. ij. ff. de iuriſ. omiudi. l. ſi cōuenerit. ſed hic ꝓrogare volebat delegatā iuriſdictioneꝫin ſe: qd̓ eſſe nō pōt: vt hic dicit: ⁊ non ordinariam.b ¶ Progatio nulla. No. ergo qn̄ poſſit fieri ꝓrogatio iuriſdictiōisem̄ ꝓrogatio de tēpore ad tēpus. vt ſi papa mandat cām terminari infra certū tēpus: illo elapſo expirat iuriſdictio niſi partes infra tēpus de cōi conſenſu ꝓrogarint tp̄s. sͣ. eo. de cauſis. ⁊ hoc facienduꝫeſt de cōſenſu iudicis. ff. de iudi. l. ij. §. ſi iudex. ⁊ ita triplex conſenſusrequirit̉. ſic arbitriū ꝓrogat̉. ff. de arbi. diē ꝓferre. ⁊. l. arbiter ex ꝯpromiſſo. ⁊ ſi arbit̓ fuit ī mora cōpellit̉ iterū finito tēpore arbitriū ſuſcipere. ff. de arbi. ſi cū dies .i. rn̄ſo. Item de re ad rē: puta datus eſt ſuper vna re tm̄ ſuꝑ alia re ſi cōſentiant oēs .ſ. partes ⁊ iudex poteſt iuriſdictio ꝓrogari. ff. de iudi. de qua re. §. i. ⁊ sͣ. e. cū olim. i. Itē ſi de ꝑſona ad perſonaꝫ ſit ꝓrogatio. jͣ. de alie. mu. iu. cau. fac. c. i. ⁊ tunc ꝓrogatur iuriſdictio altera parte inuita. Itē ꝓrogat̉ iuriſdictio iudiad eos qui nō ſunt de ſua iuriſdictione de cōſenſu ipſorū. C. de iuriſ.om. iudi. l. i. ⁊ hec prorogatio in alienū iudicē ex certa ſcientia ⁊ nonper errorē fieri debet. ff. de iuriſdi. om. iu. ſi per errorē. ⁊. ff. de iudi. l. i.⁊. ij. in prin. ⁊ hoc intellige quādo ille in quē partes prorogant iuriſdictionē habeat ordinariā. alias non. qꝛ cōſenſus priuatorū eū iudicem nō facit qui nulli preeſt iudicio. C. de iuriſ. om. iudi. priuatorū. ordinariā iuriſdictionē ideo dixi. qꝛ in delegatū nō pōt ꝓrogatio fieri nec iuriſdictio delegati pōt extendi ad alias ꝑſonas q̄ in reſcrpͥtonon cōtinent̉: vt dicit̉ expreſſe. ⁊ ſic ſola ordinaria iuriſdictio pōt ꝓrogari ad eos qui ſibi ſubiecti nō ſunt. ⁊ hoc ſatis pōt intelligi ex eoqd̓ dicit lex. priuatoꝝ cōſenſus eū iudicē nō facit: qui nulli preeſt iuriſdictioni .i. iudicio. ſed delegatꝰ nulli iudicio ſiue iuriſdictioni p̄eſt.⁊ ideo in euꝫ nulla pōt fieri ꝓrogatio. ſole em̄ ille perſone que in reſcripto continent̉ iuriſdictionem delegati poſſunt prorogare ad resalias tm̄. Sed pone ꝙ partes prorogent iuriſdictionē delegati adres alias ꝙͣ in reſcripto cōtineant̉: cuiuſmodi erit illa iuriſdictio. eritne delegata vel ordinaria. Uidet̉ ꝙ ſit ordinaria. qꝛ habet̉ a. l. ff. deiuriſ. om. iu. ⁊ qꝛ. ecōuerſo videt̉ ꝙ ſit delegata: qꝛ ſortit̉ naturā prioris iuriſdictōnis. vt ſicut nō appellat̉ a prima: nec ab iſta. ff. de arb.labeo. ⁊. C. de iudi. cū ſpecialis. īmo videt̉ ꝙ eadē ſit cū priori. ſic̄ idēeſt precariū cū priori quādo precariū prorogat̉. ff. de preca, ſed ſi manente. arg. ff. de offi. ꝓcon. meminiſſe. ⁊ eſt verū ꝙ talis iuriſdictio delegata eſt. prima em̄ iuriſdictio extendit̉ ad res alias per cōſenſumpartiū. Itē illud ſcias ꝙ clerici non poſſunt in ſe prorogare iuriſdictionē in iudicē ſecularē quātūcūqꝫ conſentiant: nec etiā alterius iudicis eccleſiaſtici niſi de licētia ſui ep̄i. jͣ. de fo. cōpe. ſignificaſti. ⁊. c.Um viceſimū annū ꝑegeris. ⁊ ſic videt̉ ꝙ non ſuf diligenti.ficit annꝰ inceptus. nc. sͣ. de elec. cū in cunctis. ⁊. jͣ. de regu. ad noſtrā. ⁊. c. ſignificatū. ⁊. xx. q. i. c. i. ⁊. c. illud. ar. cōtra. ff. de mu. ⁊ ho. adrem publicā. vbi annus inceptus pro cōpleto habet̉. ſed illud loquitur de his qui rem publicā adminiſtrant: ⁊ de decurionibꝰ qui fauoris cauſa admittunt̉ poſt inceptum xxv. annū. ſimile. sͣ. de elec. cū in

cunctis. §. inferiora. ſed hic loquit̉ de iudice delegato qui dari poteſt poſtxx. annū. vbi tantus fauor non conſideratur. ⁊ quia in minori etate eſt: minoris diſcretionis eſſe preſumitur. vnde annus viceſimꝰ debet eſſe cōpletꝰ.d ¶ Eandē etatē. No. gͦ ꝙ quidā ſunt qͥ īpediunt̉ vt iudices eſſe non pn̄t natura: vt ſurdus: mutꝰ ⁊ ꝑpetuo furioſus. ⁊ īpubes. qꝛ hmōi ꝑſone iudicio .i.diſcretione carēt. iij. q. vij§. tria. ⁊. ff. de iudi. cū pretor. §. nō aūt. Itē lege īpeditur. qͥ a ſenatu remotꝰeſt ꝓpter īfamiā. Itē moribus: vt femine ⁊ vt ſeruinō qꝛ nō habēt diſcretionē. ſꝫ qꝛ ciuilibꝰ nō fungūtur officijs. vt in. d. §. nonāt. ex eo qd̓ dic̄ ꝙ īpubesiudex eſſe non pōt. videt̉a ꝯͣrio ꝙ ſtatim poſtꝙͣ eſtpubes poſſit eē iudex: qd̓tn̄ nō eſt verū indiſtincte.Un̄ dicas ꝙ adultꝰ ordinarius ⁊ delegatꝰ a principe conſtitui pōt. qꝛ princeps qui eū conſtituit oīaab eo facta valere decreuit. ff. de re iudi. quidā cōſulebat. vn̄ ſumpta eſt hecdecre. Si vero adultꝰ maior. xx. annis delegatꝰ ſit ab alio ꝙͣ a principe tenet delegatio: vt hic in pͥn.Si vero ſit minor. xx. annis non tenet delegatio niſi partibus cōſentientibus in eū qͥ ſit maior. xviij. an. vt hic in fi. ⁊. ff. de arbi. cū lege. niſi eſſꝫ datusa principe. Minor vero. xviij. annis ab alio ꝙͣ a principe dari non pōt iudex etiā conſentientibus partibꝰ: vt hic innuit̉. ſed lex illa quidā cōſulebatvidet̉ dicere ꝙ ex conſenſu partiū minor. xviij. annis dari poſſit delegatuſSed dic ibi minor dūmodo non ſit minor. xviij. annis. Arbiter em̄ mino:xx. annis eſſe non poteſt. ff. de arbi. cū lege. Preterea conſentientibus partibus vt videtur iuriſditio datur in. xviij. anno. vt dicit lex quidā. Arbitriūvero non niſi in xx. an. ff. de arbi. cū lege. ſed cuꝫ iuriſdictio maior ⁊ digniorſit ꝙͣ arbitrium. videt̉ ꝙ maior etas eſſet requirēda. Et infamis arbiter eſſe poteſt. iij. q. vij. §. tria. ⁊. §. cognitor. ff. de arbi. pedius. ſed infamis iudexeſſe non poteſt. ea. cā. ⁊. q. vij. infamis. ⁊ sͣ. de reſcrip. ſciſcitatus. Que eſt ergo ratio diuerſitatis. Ratio pōt eſſe duplex. qꝛ iuriſdictio dat̉ a pͥncipe ſiue a magiſtratibus. arbitriū vero a priuatꝭ. vel ideo qꝛ multa remedia ſuntī iudicio: puta ſupplicatio appellatio ⁊ recuſatio. in arbitrio vero ſola peneſolutio: iō etas maior requirit̉ ne partes in ꝓmptū incidāt periculū ꝓptergnorantiā arbitroꝝ. vnde arbitri iurare non debent ne ꝓpter ignorantiaꝫin periuriū incidant. in aut̓. de iudi. §. qꝛ vero. col. vi.¶No delegatoꝝ. No. ꝙ ſi plures ſunt iudices delegati ⁊ cl̓a illa: ꝙ ſi n̄oēs ⁊cͣ. nō fuit appoſita: vno mortuo alter ꝓcedere in cā nō pōt. qꝛ cū alterſine altero ꝓcedere non poſſit: ꝑ mortē vniꝰ finit̉ iuriſdictio alteriꝰ. Idē eſſet ſi alter efficiat̉ infamis. sͣ. de reſcrip. ſciſcitatꝰ. Itē ſi remoueat̉ vt ſuſpectus. sͣ. e. lꝫ. qꝛ neuter illoꝝ iudex erat inſolidū vt iudicare poſſꝫ. qꝛ loco vniꝰtm̄ ſunt. ⁊ oēs quidē iudicare iuſſi ſunt. ff. de re iudi. duo ex tribꝰ. vn̄ vnꝰ pōtcōmittere vices ſuas alteri. sͣ. e. ꝙͣuis. ⁊ ſi co viuēte altercepit vti iuriſdictione ſibi cōmiſſa: ſolus poterit poſtea ꝓcedere. sͣ. e. lꝫ. al̓s nō. vt h̓ dicit. Idēem̄ eſt in arbitris: vt vno mortuo eorū officiū expirauit cū in eos cōpromiſſum eſt vt oēs iudicēt. ff. de arbi. itē ſi vnꝰ. §. ſi plures. ⁊. l. ſi in tres. ⁊. l. ſicuti ⁊ h̓. ⁊ hoc verū eſt niſi in cōpromiſſo exp̄ſſe ſit actū: vt ſi alter intereſſe nōpoſſit: alter arbitriū poſſit ꝓferre. ff. de arbi. nō diſtinguemꝰ. §. cū in plures⁊. jͣ. de teſta. rainaldꝰ. in prin. ſicut ſeruat̉ qn̄qꝫ in delegatis iudicibꝰ vbi ponitur cl̓a illa ꝙ ſi nō oēs ⁊cͣ. ⁊ hoc eſt qd̓ ſequit̉ in fi. niſi aliud in delegatiōeaut cōpromiſſo ſit exp̄ſſum. ⁊ ſic idē in arbitrio qd̓ in iudicio qͣntū ad hͦ ẜuatur. ⁊ eodē mō cōpromiſſuꝫ finit̉ ꝑ mortē litigatoris alterutriꝰ niſi in cōpromiſſo fiat mētio heredis vtriuſqꝫ litigatoris. ff. de arbi. diē ꝓferre. §. i. ⁊. l. ſꝫſi iuterpellat̉. §. ſi ab altera. ⁊. l. ſi cōpromiſſuꝫ. ⁊. jͣ. de arbi. c. vl. ſed ſecꝰ eſt iniudicio. qꝛ ibi nō finit̉ iuriſdictio re nō integra. de hͦ dictū fuit. sͣ. de reſcrip.dicit. l. rebꝰ ⁊ nō verbis legē īponimꝰ. C. cōia de leg. l. ij. in fi. ⁊ hoc ideoUoniā apl̓ica. negocijs. ſil̓e ſignificauit. ar. ad idē. jͣ. de iudi. qꝛ. v.dicit ne credat aliquis papā ita elegiſſe illū. vel partes in eū taliter conſenſiſſe ꝙ abſtulerit ei poteſtatē delegandi vices ſuas cū ei viſum fuerit expedire: niſi papa hoc expreſſe vetaret cū habeat hoc a lege. C. de iudi. a iudice.⁊ sͣ. e. paſtoral̓. ⁊ ita lꝫ cōiter a ꝑtibꝰ ſit electꝰ: nihilominꝰ eis īuitꝭ poterit cōmittere vices ſuas. vt h̓ manifeſte colligit̉. d̓ hͦ dictū fuit. sͣ. e. ſuꝑ qōnuꝫ. ⁊ hͨfuit dubitatio: alias nō ꝓuideret papa negocijs ſed ꝑſonis. B.