Liber

a partibus in quoſdā tanꝙͣ in arbitros taliter compromiſſum: ꝙ ſi infraᵇ terminū in cōpromiſſo exp̄ſſuꝫcauſam non deciderent partes adeorundē iudicū redirēt examē Uerū arbitris cām infra terminū negligentibꝰᶜ terminare dicti iudices iuriſdictionē perᵈ formaꝫ cōpromiſſihmōi reſumpſerunt a quibꝰ ijdemſe ſentientes grauari: ꝙ ſuper hisſuper quibus ab eis fuerant abſoluti litigare compellebant eoſdemad noſtrā audientiam appellaruntIdeoqꝫ manda. qͣte. ſi eſt ita reuocetis in irritum ⁊ cetera. ¶ Idem¶ Arbitri electi ad cām recuſationis aſſigpartibus terminū ad ꝓbandū cauſam ſuſꝑnis ⁊ iudex recuſatus cōpellet arbitros ad cāmfiniendam.Uſpitionisᵉ cauſa cōtra iudicem aſſignata: non ipſe qͥ forſanᶠ ꝓuocatus obeſſet ſꝫ arbitri potius coram quibꝰ probatio eſt faciēda: ⁊ ad quosᵍ omnia q̄ ad hūcarticulum faciunt pertinere noſcū-

tur poſſunt ad hoc terminumᵈ aſſignare. ab ipſo quoqꝫ iudice: cui ſicut iuriſdictio ſic ⁊ cet̓a ſine quibꝰexplicari non poteſt: intelligunt̉ eſſe cōmiſſa: ijdem vt cōueniantⁱ ſi diſcordes fuerint in vnā ſententiamvel tertiū concorditer aduocentᵏ cūquo duo vel alter eorum id faciatſunt cogendiˡ ne huiuſmodi occaſione principale negociuꝫ plus debito prorogetur.Idem abbati ſancte genouefe.¶ Delegata iuriſdictio ad perſonas non expreſſas in reſcripto ꝓrogari non poteſt.xſ. et. gͦ ꝑ litteras apoſtolicasconquerentibꝰ coram te de epiſcopo lōdon̄. ꝙ conceſſuꝫ ab eismutuū ꝓmiſſo locoᵐ ⁊ termīo nonperſoluit pendente iudicio. I. laicus qui in quantitate quadā eiſdēmercatoribꝰ tenebat̉ ſe ī tuā iuriſdictionēⁿ ſicut aſſerit voluit ꝓrogareº vt ſi infra terminū cōſtitutū predictam non ſolueret quantitatē excōmunicationis in perſonam ⁊ in-

periorem. jͣ. de offi. lega. licet. vel ſi dicat tantū ſe referre velle negociuꝫ. jͣ. deappel. intimaſti. ⁊. C. de rela. l. i. ⁊ ideo non poterunt illam poſtmodū reſumere. quia ſiue bene ſiue male functi ſunt officio ſuo. sͣ. e. in litteris. ff. de reiudi. l. iudex. etiam de cōſenſu partiū. qꝛ ex quo expirauit iuriſdictio partesnon poterant eis dare iuriſdictionē. qꝛ conſenſus priuatorū iudicem nō facit en̄ qui nulli preeſt iudicio. C. de iuriſdic. om. iud.priuatorū. vnde vlteriusnon poterant ſe intromittere. vnde caſſatur qͥcqͥdfecerunt tanꝙͣ a non ſuoiudice factū: vt dicit in fi.ſꝫ in eo qd̓ dixit ſe pauperem cū eſſet diues ⁊ nobilis in fraudē vt citius haberet lr̄as: videt̉ ꝙ bn̄ ꝓnunciaſſent ne de fraudecōmodū reportaret. ar. sͣ.de reſcrip. ſuꝑ lr̄is. ⁊. c. ſedeſ. Sꝫ ſi ꝯſtitit eis ꝙ dolo ſiue fraude dicit ſe pauperē: bene ꝓnunciarūt. ſecus ſi per ſimplicitatē. vtin decre. p̄dicta ſuper lr̄isquia tunc ſiue ſit pauperſiue diues debꝫ reqͥri priꝰdominꝰ ſecularis. vt dixiin princi. notule.b ¶ Infra terminū. qd̓ fieri pōt. ff. d̓ arbi. ſi cū diesin prin. ſicut ⁊ iuriſdictioad terminū cōmittit̉. sͣ. e.de cauſis. ⁊ etiā infra terminuꝫ poſſet quis rediread iudicem ſi vellet. ff. dearbi. ſed ſi in ſeruuꝫ. in fi.c ¶ Regligentibus. poterant compelli ad ꝓſed pena committeretur.cedendū: ex quo erant negligentes. ff. de arbi. l. iij. §. i. īmo ⁊ ſi partes finitotermino vellent iterum in eos cōpromittere: cōpellēdi ſunt ſuſcipere arbitriū ex quo fuerunt in mora. ff. de arbi. ſi cū dies .i. rn̄ſo.d ¶ Per formā compromiſſi. ſi pena fuiſſꝫ appoſita in iſto cōpromiſſo: nunuid mulier iſta que noluit redire ad iudices poſſet cōueniri ad penā. Credo ꝙ nō. qꝛ ꝑ huiuſmodi cōpromiſſum partes non poterant eis dare iuriſdictionē cum priuatorū conſenſus eū iudicem non faciat qͥ nulli preeſt iuriſdictioni: vt dictū eſt in glo. non videt̉. ⁊ ideo cū principale non teneat necpena ſuper hoc adiecta. vt. jͣ. de preca. c. ij. in glo. que incipit ꝓmiſſa. ⁊. jͣ. decenſi. grauis. in glo. que incipit hec fideiuſſio. Si autē iſti iudices eſſent ordinarij alias ⁊ ex certa ſcientia cōpromiſiſſent ſubijcere ſe eorū iuriſdictioni: tunc poſſet peti pena: ſi nollēt ſe ſubijcere ipſorū iuriſdictioni. B.Uſpitionis cauſa. que debꝫ eſſe rationabilis ad recuſandū: talis queſi eſſet ꝓbata deberet legitima reputari. jͣ. de appel. cū ſpāli. ſic ⁊ in appellatōe. vt in decre. cū ſpāli. ⁊. c. vt debitꝰ. ⁊ ſi eſt dubia arbitri hͦ diffiniāt.f ¶ Forſan. qꝛ non debet iudex ꝓpter ea moueri. qꝛ non facit ei iniuriam: cuꝫvtatur iure ſuo. sͣ. de elec. cū eccleſia vulterana. ff. de iniur. iniuriarū. §. i. ⁊ hͦeſt ei a iure cōceſſum: vt hic. ⁊. jͣ. de appel. ſecundo requiris. §. i. ⁊. c. cum ſpeciali. ſed refertur ad id qd̓ contingere ſolet: licꝫ nō debeant moueri: tamē indignantur ꝓ maiori parte. ⁊ ideo ꝙ forſan ꝓuocatus eſt cōtra illū non debet terminū ad hoc cognoſcendū aſſignare ne ſibi obeſſet in artando ipſuꝫ⁊ licet ſit prouocatus non tamē ꝓpterea poterant ipſuꝫ declinare quaſi offenſum cū habeat iuriſdictionem ceſſante ꝓbatione ſuſpitionis. ff. apud eūa quo appellatur. l. vna.g ¶ Ad quos omnia. ſicut em̄ iudici oīa cōmiſſa intelligunt̉ que ad cauſamipſam pertinent. sͣ. e. preterea. ⁊ hic. §. ſeq. ff. de iuriſdic. om. iudi. cui iuriſdi.dictio. ſic ⁊ his arbitris ⁊ habent iuriſdictionē ⁊ coertionē ⁊ poſſunt cōpellere teſtes ⁊ īpedientes punire. vt patet h̓ expreſſe: ⁊ pōt appellari ab eis.ſed ad quē appellabit̉. ad papā appellabit̉. Sed quid dices ſi iſti qͥ eligūtur arbitri a partibꝰ nolunt ſuſcipere arbitrin: qͥd erit: ſunt ne cōpellendi. videtur ꝙ non. qꝛ nemo cōpellit̉ arbitriuꝫ ſuſcipere. ff. de arbi. l. iij. §. i. qꝛ hecres libera eſt: vt ibi dicit̉. Dico ꝙ tenent̉ recipere tale arbitriū īmo in virtute obedientie diſtricto precepto a dn̄o papa iniuncto tenētur. jͣ. de app. cuꝫſpeciali. ⁊ ſi huic precepto nō obediant ſunt cōpellendi ſi iudex ordinariusrecuſat̉ ordinariꝰ cōpellat illos: ſi delegatus de quo hic loquit̉ eos cōpellat. non obſtante eo ꝙ recuſatus eſt. al̓s iudiciū nō ꝓcederet. Item hic eſt

aliud ſpeciale. qꝛ conſenſus priuatoꝝ cū facit iudicē qͥ nulli p̄eſt iutiſdictōi. Nec iſti veri arbitri dicunt̉ niſi ꝓ tāto qꝛ eligunt̉ ſicut arbitrialij eligunt̉ de cōſenſu partiū. ⁊ hic patꝫ ꝙ alij arbitri nullā coertionē habēt ſꝫ tm̄ metu pene eorū ſnīe ſtat̉. C. de arbi. l. i. vel ꝑ emoltionē .i. cōfirmationē vel approbationē vel taciturnitatē. x. dierū.de arbi. cū antea.⁊ iſti iudices ſunlꝫ arbitri appellētſic. xi. q. i. ꝑuenitff. qͥ ſati. co. l. arbitro. ⁊. ff. qd̓ me.ſi cū exceptionhec aūt actio. C. d̓ſen. ex peri. reci. l. i⁊. ff. de ꝓba. ſi arbiter. ⁊ iuriſdictiiſtoꝝ qͣſi ordīariaeſt ꝑ electionem ſicut qn̄ exercitꝰ ſibielegit imꝑatorexciij. diſ. legimꝰ. etꝯſtitutio cōfirmattalē iuriſdictioneꝫjͣ. de ap. cū ſpāli. ſicut ⁊ lex mandatacōfirmat talē iuriſdictionē. ff. de iur.om. iudi. ⁊ qꝛ. ⁊ exeo qd̓ dic̄ oīa q̄ adhunc articuluꝫ ⁊cͣiudex recuſatꝰ nilpoterat face̓ citraarticulū recuſationis. ⁊ ſic nō poterat p̄figere terminuꝫ arbitris ad finiēdā cām recuſatiōis. ſꝫ an̄ iſtā decr. iudex recuſatꝰ p̄figebat terminū arbitris ad finiēdā cāꝫ ſuſpitōis. ſꝫ hodie iudex recuſatus dꝫ ſtatuere terminū arbitris ẜm ꝙ olim fiebat ante iſtā decre. jͣ. de ap. legitima. ⁊ in hoc ſolo corrigit̉ hec decre. ꝑ illā alijs non mutatis. ber.b ¶ Terminū .ſ. ad ꝓbationē faciendā poſſunt arbitri terminū partibus aſſignare: ⁊ oīa alia que pertinent ad hanc ſuſpitionē ꝓbandāarbitri facere debent ⁊ non iudices. ⁊ per hanc decre. non videt̉ ꝓhiberi iudici quin poſſit p̄figere terminū cōpetentē arbitris infra quēcām ſuſpitionis debeant terminare ſicut olim fiebat. Contra tn̄ diciq̄ſueuit ⁊ hodie redactū eſt ad ius cōe. vt. jͣ. de ap. legitima. in cōci.i ¶ Cōueniāt .ſ. arbitri. ff. de arbi. l. itē ſi vnꝰ. §. pͥncipalit̓. lugdunk ¶ Aduocent .ſ. arbitri ⁊ nō partes. cōtra. sͣ. de reſcrip. c. paſtoralis.verū eſt ꝙ primi duo eligi debēt a ꝑtibꝰ: ſꝫ tertiꝰ ab arbitris: vt h̓.l ¶ Cogendi. ſimile dicit lex in veris arbitris. ff. de arbi. item ſi vnus§. principaliter. ne res ſine exitu eſſet. Sed videt̉ ꝙ iſte iudex ſuꝑ pͥncipali non poſſit ſe intromittere cū ſua iuriſdictio interim ſit ſuſpenſa. ſic. sͣ. e. paſtoralis. §. preterea. ⁊ pendente dilatione iudicum officiū conquieſcit. C. de dila. ſiue pars. ⁊. jͣ. de appel. ſignificante. ar. sͣ.de reſcrip. c. paſtoralis. in fi. Sed hoc permittit̉ iudici in penā illorūqui nolunt concordare: ⁊ ne culpa eoꝝ cōtingat negocium ꝓrogari⁊ ita malitia eorū coercenda eſt. alias ſe iudex intromittere non pōſcirca principale cū ſit iuriſdictio ſuſpēſa: vt dixi. ſed quid erit ſi arbitri nō cōueniāt ſimul malitioſe vt negociū ipſum ꝓroget̉. ideꝫ credoꝙ iudex poſſit eos cōpellere vt ꝓcedāt ne diutiꝰ cōtingat negociumdifferri. al̓s ꝯtineret iniqͥtatē iſta cōſtitutio. qꝛ ꝑ hͦ daret̉ cā malitijshominū: quibꝰ eſt potius obuiandū. sͣ. de reſcrip. ſedes apoſtolica. ⁊y ¶Et. g. loco ⁊ termino. hoc ideo dicit: qꝛ ſi ꝓmittis pecuniaꝫ muff. de rei vendic. in fundo.tuatā mihi ſoluere certo loco ⁊ termino: ⁊ nō ſoluis eo loco: tenerismihi inquantū mea intererat mihi ſolutā fuiſſe in eo loco. ⁊ ideo perofficiū iudicis cōdēnaberis ad intereſſe. qꝛ abſtuliſti mihi vtilitateꝫloci. Idē eſt ſi ego peto in alio loco ꝙͣ cōuenit: qꝛ aufero tibi vtilitatē loci. vn̄ ⁊ tibi in hoc teneor. jͣ. de plꝰ pe. c. vno. hͨ eniꝫ actio vtriuſqꝫvtilitatē cōtinet actoris ⁊ rei. ff. d̓ eo qd̓ certo loco. l. ij. ⁊. C. e. l. vna. ⁊dicit̉ hec actio certi cōditio. ſed appellat̉ arbitraria ꝓpter locū. qꝛ ꝑofficiū iudicis petit̉ hoc intereſſe. cū em̄ petit̉ principale debitū principali actione: puta exteſtamēto vel certi conditione. tunc dꝫ implo-