Liber
¶ Dioceſaꝰ cui ſcribit̉ vt ī dioc. ſua vbi ꝓ alio ſcriptū nō eſt ꝓuideat vel faciat ꝓuideri nō p̄t id exequi circa bn̄ficiū ſpectās ad collatōem alteri iaꝫ¶ Bbatem qui mādatū apl̓icuꝫrauati.iamʰ recepit: vt .s. clerico in aliqua eccl̓iaꝝ ſui monaſterij ꝓuideretperˡ lr̄as generales/ dioce. obtētasvt ī dioce. ſua vbi pro alio ſcriptū nōeēt: faceret ꝓuideriᵏ cogi iuris rationō ꝑmittit: nec ſuꝑ cōferēdis eccl̓ijsaut bn̄ficijs aggrauari: etiā ſi facultatē habeat dioce. per eaſdē litteras¶ Idem.prouidendiª:Per reſcriptiręctū excōicatori vt abſoluacōicatū ſi cōtraciliū eū excōicauit datis executoribus qͥ eo nō parēte exequant̉ nō excōicatori. ſꝫ executoribus cognitio demādatur ¶X ꝘB excōicato: qui cōtra ſtatutacōcilijᵇ generalis aſſerit ſe liga
tū litteris ad excōicatoreꝫᶜ obtentis:(vt ſi eſt ita ſine difficultateᵈ abſoluateunde ⁊ in alijs deputatis iudicibuſqͥ eo nō parēte mādatū ap. exequan p̄turᵉ nō excōicatori qͥ de facto ſuo certusᶠ eſſe dꝫ: licet in hoc deferat̉ eideꝫ ⁊ſed illis cognitioᵍ demādat̉ ¶ Ide.¶ Si impetrās teſcriptum ad beneficiū dixit ſeon beneficiatū cum tamē haberet beneficiū licetexiguū non valet reſcriptum.I ꝓponēte aliquo nōdū ſe beneficiū eccl̓iaſticū aſſecutū ſuꝑꝓuiſione ipſius: licet minꝰ ꝯpetensʰobtinētis reſcriptū ap. de hoc mētionem nō faciēs impetret̉: illud velutifraudulent̓ obtētū dicimꝰ nō valereIdem epiſcopo pariſien̄.¶ Abutens reſcripto apoſtolico in caſibus hicpriuat̉ cōmodo reſcriptiſ ⁊ cōdemna
p̄deceſſoris No. ar. ꝙ ſucceſſor tenet̉ adimplere factū p̄deceſſoris ſui. xij.j. v. qꝛ Io. ⁊. xvi. q. vi. illud ſic. ⁊ mandatū ſeu p̄ceptū factū p̄deceſſori ſucceſſor tenet̉ adimplere. xviij. q. ij. dudū (ſic etiā ptꝫ ex hac decre ꝙ ſi aliquisIſit receptꝰ ad mandatū legati vel p̄deceſſoris: per hoc nō fit piudiciū ſucceſſori: nec intelligit̉ eccl̓ia grauata in eo cāu ⁊ ſic clauſula illa (ſi ad mādatū pape aliū nō recepiſtꝭhabet tm̄ locuꝫ in eo quimandat. nec habet exceptionē ſi ad mandatū predeceſſoris vel legati aliūrecepit ſed etiā in legatoipſiꝰ mādantis videt̉ cōtrariū: qꝛ auctoritate pape qui delegauit factū eſt⁊ qui per aliū facit per ſeip̄m facere videt̉. ff. de admit. tu. ita tamē. §. geſſiſſe⁊. jͣ. de ſen. excō. mulieres( hoc ſit factū de ſpeciali mādato locuꝫ haberetexceptio. (ſed de generalin videtur.Bbatem iam reces Apit. ꝟide qd̓ dicit. qͥmandatu apl̓icuꝫ iam recepit: nō dixit qui iam ꝓuiderit Eſic pꝫ ꝙ qui prmoū mandatū repn̄tre. vt. sͣ. e. c. capl̓m ſancte crucis. ⁊. jͣ. de ap. vt debas iſte ꝓuidere .s. clerico: dū tn̄ alij de mādato eiuſem nō ꝓuidetiec ep̄s per lr̄as illas generales pōt cogere abbateꝫ. vtdicit ſuꝑ eccleſijs vel beneficijs cōferendis. Iſta tria capl̓a ſuꝑius ꝓxīaidē videt̉ dicere: tn̄ differūt i ¶ Per lr̄as gn̓ales hic habes ꝙ generalemādatū ſcd̓o impetratū nō derogat ſpeciali pͦ impetrato. de hac materiadictū eſt. sͣ. e. c. i. k ¶ Prouideri. per hanc formā nō pōt facere ꝓuideriin aliqua prelatura. jͣ. de prebē. c. vltiniſi hoc ſpāliter exprimat̉ in litteris:vt hic d̓r in fi. huiꝰ. cper iſtā formam facias ꝓuideri executor cui hoc mādat̉ pōt ſolūmodo excōicare cōtradicētes ſibi: ſed nō pōt eū inſtituere velin poſſeſſionē mittere Cōtrariū tn̄ vid̓r. jͣ. de prebē. pro illoꝝ: ſed nō cōtradicit. ⁊ intellige ꝓut ibi notat̉ (ſed per formā iſtam mandamus tibi: ꝙ ꝓuideas tali in aliqua eccl̓iaꝝ tuaꝝ potes illū ponere in poſſeſſione inueſtireac excōicare ꝯtradictores: niſi rōnabile aliqͥd on̄dat̉. ſed qd̓ d̓r hic in fi poteſtatē habeat ꝓuidēdi: ⁊ ita vtraqꝫ formaꝝ iſtaꝝ exprimit̉ in. c. iſto abbatem. ⁊ de hoc no. jͣ. de conceſ. preben. cū noſtris. ⁊. jͣ. de preben. c. vlti. B.rouidendi. cū dicit̉ in lr̄is auctoritate nr̄a ꝓuideas in aliqua eccl̓iaB excōicato cōcilij. jͣ. de ſen. excō. ſacro. c¶ Ad excōicatorē. Sꝫtue dioce. etiam ſi curā habeat animaꝝ.quare remittit̉ ad ip̄m: cū iam inique ꝓceſſerit cōtra ip̄m. ⁊ ideo ſuſpectuseſt ei Ad hoc dicas ꝙ hec eſt forma ⁊ cōſuetudo eccl̓ie: ꝙ ſi aliquis conq̄ritur ſe excōicatū iniuſte fuiſſe ſiue cōtra debitā formā cōcilij generalis: ſipericulū nō eſt in mora remittit̉ abſoluendus ad ſuū excōicatorē. jͣ ſen. exſacro in hoc defert̉ ipſi excōicatori. vt factū ſuū ipſe corrigat qui veritatēignorare in ꝓprio facto nō dꝫ. vt hic dicit. jͣ. de of. or. ad reprimendā (⁊ forte ad verecūdiā ſuam. vt ſuū ꝓpriū factū corrigat ⁊ emendet qd̓ quidē pōtjͣ. de ac. qualit̓ ⁊ qn̄. i. ⁊. jͣ. de elec. noſti. ⁊. xxxv. q. ix. ꝙ quis ſꝫ potiꝰ parciturei: ex eo ꝙ ipſemet abſoluit: maius eſt ei opprobriū: ſi alius factū ſuū corrigeret. nec dꝫ etiā expectare vt ab alijs corrigat̉: in aut̓. de nup. in fi. col. iiij.(⁊ ideo dicit lꝫ in hoc deferat̉ eidē. ⁊ qꝛ per ſimplicē querimoniā rectulit hecad ſuperiorē ⁊ nō per appellationē. remittit̉ ad excōicatorē (ſi em̄ appellaſſet: nō remitteret̉ ad excōicatorē. jͣ. de ſen. excō. per tuas (niſi vellet ſuꝑior eifacere gratiā: vt B.d. c. per tuas. ⁊ hoc in ordinario: ſecus in delegato qn̄ab ipſo appellat̉. tunc nō remittit̉ ad delegatū Sꝫ qͥd de cā pͥncipali nunquid ipſe idē pōt cognoſcere d̓ hoc (ita quidē ex quo nō appellauit. debuitem̄ appellare: ⁊ ſic eēt exēptus in totum. ar. jͣ. de ap. ad hec. ⁊. c. ꝓpoſuit. ⁊ita ſuſpenſus vel excōicatus minori excōicatiōe pōt abſoluere excōicatuꝫjͣ. de ſen. ex. ſacro. ⁊ ſuſpenſus ſuſpenſum. jͣ. de ſen. ex. duobꝰ vbi de hoc Sivero iudex iſte certus eſt ꝙ iuſte ꝓceſſit: nō abſoluet illū: qꝛ delegati cū dehoc conſtiterit remittent illū ad ſuū excōicatorē vt eius mādato pareat: qͥdde principali qōne. dic vt in vltima notula dicit̉. d ¶ Difficultate. iuramēti vel alicuiꝰ mādati aut cautiōis. e ¶ Exequant̉. iſti nō pn̄t abſoluere illū niſi poſt terminū elapſum aſſignatū ipſi excōicatori: al̓s non teneretabſolutio: ſic. jͣ. d̓ ap. vt debitus. ¶ De facto ſuo certus eſſe ⁊ ſic vid̓ꝫ
ꝙ nō licet alicui factū ꝓpriū ignorare hoc verū eſt niſi habuerit ꝓbabilē cām ignorātie. xxxiiij. q. ij. in lecrū. ar. i. q. i. ſi qͥs a ſymoniacis.alias ignorātia ꝓprij facti nō excuſat: qꝛ nō eſt veriſil̓e ꝙ quis ignoret vires pr̄imonij ſui. C. de reſcin. ven. qͥſquis. ⁊ hic ſꝫ ī facto alienotolerabilis eſt error vel ignorātia. ff. ꝓ ſuo. l. vlt ſ hoc verū eſt ſi ꝓbabilis eſt (ſed craſſa⁊ ſupina ignorātiain facto alieno nonexcuſat. xvi. diſt. ꝙdicitis. ⁊. xij. q. ij. qͥ⁊ humanis. ⁊. jͣ. depoſtl̓. p̄. c. iſī talibꝰnō requirit̉ ꝙ ſit nimis diligens ⁊ curioſꝰ: nec nimis negligens. ff. de iur. ⁊fac. igno. nec ſupīade hac materia no.i. q. iiij. §. notanduꝫ(ar. eſt hic ꝙ ī notorijs nulle ſunt partes iudicis niſi quātū ad ſnīamg ¶ Cognitio. tamēanteꝙͣ cognoſcantvtrū iuſte vel iniuſte ſit excōicatꝰ debet abſolui. ſi hocpetierit p̄ſtita cautione ⁊ iuramēto ꝙ ꝑebit mādatis eccl̓ie. jͣ. de offi.dele. cū contingat e poſtea iſti delegati cognoſcāt vtrū fuerit excōicatus ꝯͣ ſtatuta cōcilij generalis ⁊ ſi inuenerint ꝙ iuſte fuerit excōicatꝰaut ſeruata fuerit forma cōcilij: remittent illū ad ſuū excōicatorem. vteius mādato pareat ſuꝑ cā ꝓ qua fuerit excōicatꝰ. jͣ. de of. dele. prudētiā verſus finē ẜt hͦ qd̓ diximꝰ dꝫ ſtatim abſolui anteꝙͣ cognoſcat̉: verū eſt niſi aduerſariꝰ obijciat ꝙ nō debet ſtatim abſolui. qꝛ fuerit excōicatꝰ ꝓ manifeſta offenſa: vel qꝛ nō paret rei iudi. ff. de rei ven. quireſtituere. ⁊. jͣ. de of. dele. querēti. quo ꝓbato nō abſoluet̉ niſi ſatiſfaciat. jͣ. de ver. ſig. ex ꝑte. ⁊. c. ſe. ⁊. jͣ. de ſen. ex. ſolet in decre. noua Si vero inuenerīt ꝙ iniuſte fuerit excōicatus tunc delegati iſti cognoſcentde cauſa illa ꝓ qua fuit excōicatusI ꝓponente aliquo (cōpetens. Sꝫ videt̉ ꝙ hoc obeſſe nō debeat qꝛ hmōi modica nō nocēt modica em̄ res nō inducit ſymoniaꝫjͣ. de ſi. ⁊ ſi qōnes. ⁊ .i. q. i. iudices ⁊ modicū dānū de facili tolerat̉. xijq. ij. bone rei ⁊ modica pōt ep̄s alienare. xij. q. ij. terrulas nec ꝓ modico reſtitutio dat̉. ff. de in integ. reſt. ſcio ⁊ ꝓ modico nec plus nec minus de conſe. di. ij. reuera nec ꝓ modico dat̉ actio de dolo. ff. de dolo. ſi oleū in fi. Sꝫ ꝯͣrium videt̉: qꝛ fraudulēter tacuiſſe videt̉. vt citiꝰlitteras impetret. ⁊ que in fraudē fiūt imputātur. sͣ. e. ſuꝑ lr̄is Pret̓ea iſte recipiēdo modicū beneficiū ſibi p̄iudicauit. (vnde querat ſibivictū ex artificio ſuo. vt. xci. di. clericus victū. qꝛ exqͦ ſemel placuit amplius diſplicere nō pōt. xxxij. q. v. horrēdus vnuſquiſqꝫ in ea vocatione maneat in qua vocatꝰ eſt. lxx. di. ſanctoꝝ. ⁊ exēplo apl̓i faciatdicentis. ad oīa que mihi opꝰ erant mīſtrauerūt manꝰ iſte. xxi. q. i. c.iſimo nō eſt aliqͥs inſtituēdus niſi tm̄ ſibi aſſignet̉. ꝙ ſibi ꝓuidere/ etep̄alia iura ꝑſoluere poſſit. jͣ. de p̄ben. de monachis (planū eſt em̄ ꝙtenet̉ inde facere mentionē. al̓s nō valerēt lr̄e. ⁊ ſic ſoluit̉ hic qō iſtaque ponebat̉. jͣ. de prebē. cū teneamur Sed aduerte qd̓ dicit in pͥn. ſialiquo ꝓponēte ſe nullū beneficiū eccl̓iaſticū aſſecutū. ſi ita quis modicū habēs beneficiū ſignificet pape ſine dubio mētit̉/ ⁊ ideo nullūcōmodū dꝫ hr̄e de lr̄is. sͣ. e. ſuꝑ lr̄is. qꝛ ī fraudē tacet modicū bn̄ficiū¶ Sꝫ ſi aliqͥs diceret ita dn̄o pape. ſupplicat ſanctitati vr̄e talis pauper clericꝰ. vt in tali eccl̓ia bn̄ficiū conferre dignemī. nūquid valenttales lr̄e. qꝛ tacuit de modico bn̄ficio. ⁊ tn̄ verū dixit qꝛ panꝑ eſt ī ꝟitate. Iſta forma nō vid̓r ꝯͣdicere huic decre. qꝛ nō dicit ſe habere vl̓nō hr̄e bn̄ficiū ¶ Dici pōt adhuc ꝙ nō valēt. qꝛ ſemꝑ videt̉ tacere infraudē bn̄ficiū licet modicū. vt citiꝰ lr̄as obtineat ſimpl̓r ſe pauperēclericū appellādo qꝛ per hoc intelligit papa ꝙ nullū habeat bn̄ficiū(ar. ꝯͣ. jͣ. de prebē. dilectꝰ filiꝰ. gͦ. & bn̄ dicūt ꝙ nō eſt neceſſe ꝙ de modico teneat̉ facere mentionē. sͣ. e. poſtulaſti. ¶ De hoc mentioneꝫ.No. ergo ꝙ qui hꝫ modicū bn̄ficiū nihilominꝰ tenet̉ inde facere mētionē (Et multe cōditōes alie ſubintelligunt̉ ſine quibꝰ lr̄e nō valentſi eſt clericꝰ. jͣ. de tranſac. ex lr̄is Itē ſi hēat alid̓ bn̄ficiū. sͣ. e. cum