Quartus De pubˢⁱª ⁊ iudicijs.
7 5
quibusᶠ locuti ſumus magnaqꝫ diuerſitas eoꝝ eſt ⁊ in īſtituēdisª ⁊ inexercendis. ¶ Publicaᵇ aūt dictaſunt: ꝙ cuiuis ex ppl̓o executō eorūplerūqꝫᶜ datur. ¶ Publicoruꝫº iudicioruꝫ q̄dā capitalia ſunt: q̄dā nōcapitalia. Capitalia dicimꝰ q̄ vltīoſupplicio afficiūt: vel aq̄ ⁊ ignis interdictōeᶠ: vl̓ deportatōe vl̓ metalloˢ. Cetera ſi quā infamiāᵇ irrogātcū dāno pecuniario hec publica quidē ſunt nō tn̄ capitaliaⁱ. ¶ Publica aūt iudicia hec ſunt: lex iul. maieſtatis q̄ in eos ꝗ ꝯtra īperatorē velrē publicā aliꝗd molitiᵏ ſunt: ſuū vtgorē extēdit: cuiꝰ pēa aīeˡ amiſſiōeꝫſuſtinet ⁊ memoriaᵐ rei ēt poſt mortē dānat̉. ¶ Iteꝫ lex iul.ⁿ de adulterijs coercēdis q̄º nō ſoluꝫ temeratores alienaꝝ nuptiarū gladio pūitᵖ:ſꝫ ⁊ eos ꝗ cū maſculisq nephandā libidinē exercere audent. ſꝫ eadē legeiuliaʳ ēt ſtupri flagitiū punitur: cumquis ſineᶠ vi vl̓ v̓ginē vel uiduamˡhoneſte viuētē ſtuprauerit. penamaūt eadeꝫ lex irrogat peccatoribusſi honeſti ſunt publicatiōem ꝑtis dimidie eoꝝ bonoruꝫ. ſi humilesᵛ corporis coertionem cuꝫ relegationeᵗ.¶ Itē lexʸ cornelia de ſiccarijsᶻ quehomicidas vltore ferro ꝑſeꝗturª:vel eos ꝗ hoīes occidēdi cā cum telo ambulantᵇ. telum autē vt Caiusnoſter ex īterpretatiōe legū. xij. tab.ſcriptū reliꝗt vulgo quidē id appellat̉ qd̓ ab arcu mittit̉: ſꝫ ⁊ oē ſignifi-
catur qd̓ māu cuiuſdā mittit̉: ſequitur ergo vt lignū ⁊ lapisᶜ ⁊ ferruꝫ hͦnomīe ꝯtineatur: dcm̄qꝫ ab eo ꝙ inlōginquū mittit̉ a grecaᵇ voce figuratū: ⁊ hanc ſignificationē inuenirepoſſumus ⁊ ī greco noīe. nā qd̓ nostelū appellamus: illi teloſ appellāt.admonēt nos epigrāmata in zerophilo v̓bis cautiſſime ſcripta. Sicarijᶜ aūt appellant̉ a ſic̄a eo ꝙ ſignificat ferreū cultrū. ¶ Eademᶠ lege⁊ venefici capite dānant̉ ꝗ artibusodioſisᵍ tam venenis qͣꝫ ſuſurrisᵇmagicis hoīes occiderintⁱ vel malamedicamenta publice uendiderint.¶ Alia deīde lex aſperrimūᶠ crimēnoua pea ꝑſeꝗt̉ q̄ pōpeia d̓ ꝑicidisvocat̉: qͣ cauet̉: vt ſi ꝗs parētisᵏ autfilie: aut oīo affinitatisⁱ eiꝰ: q̄ nuncupatōe paricidij ꝯtīet̉ᵐ fata p̄paraueritⁿ: ſiue clā ſiue palam id auſus fuerit: nec nō ls cuiꝰ dolo malo id ſcm̄eſt: ul̓ ꝯſciꝰ crīs exiſtit: lꝫ extraneusºſit pena paricidij puniet̉ ⁊ neqꝫ gladio neqꝫ ignibꝰ: neqꝫ vlla alia ſolēni pēa ſubijciet̉: ſꝫ īſutꝰ culeo cū cane ⁊ gallo gallinaceo ⁊ vipera ⁊ ſimia: ⁊ īter eas ferales anguſtias cūpͥhēſus ẜꝫ qd̓ regiōis qͣlitas tulerit:vl̓ ī vicinū mar̄ vl̓ ī amnēᵖ ꝓijciat̉:vt oīum elementoꝝ vſu viuꝰ care̓īcipiat ⁊ ei celum ſuꝑſtiti terra mortuo auferat̉. ¶ Si ꝗs autē alias cognatōe ul̓ affinitate ꝑſonas coniunctas necauerit: penaꝫ legis corneliede ficarijs ſuſtinebitq. ¶ Item lex
ue cōquerentis nihil habent ſil̓e īſpecto fi. nec in principio cū vnuꝫ ꝑ actionem: alterū ꝑ accuſationem inſtituitur. nec in exercitio cū in ciuilibus ꝓbꝫactor tm̄: vt. C. de eden. l. ꝗ accuſare. ſꝫ in criminalibus accuſator ⁊ reusqn̄qꝫ: vt. C. de abo. l. fallaciter. ⁊. C. de fal. l. vbi. in alijs aūt multa ſūt ſimilia. nam in vtriſqꝫ ſit libellus: vt. C. de lit. cōte. auc. offerat̉. ⁊. ff. de accu. l. libellorum. Iteꝫ invtriſqꝫ d̓ calumnia iuratur: vt. C. de iureiu. l. i.in prin. ⁊. C. de fide īſtr.l. vlti. licet quidam dixerunt ꝯtra. vt ar. ff. d̓ bo.eorum. l. i.a ¶ Et inſtituendis. ſedqͣliter formatur libellꝰ?rn̄. ſic vt cōtineat nomēaccuſantis ⁊ accuſati. ⁊annum ⁊ menſeꝫ quo cōmiſſū fuit crimen: ⁊ locūvbi fuit cōmiſſum ⁊ conſules ſub quibus eſt admiſſum. Item dies datilibelli dꝫ inſeri. ſed diesꝯmiſſi criminis vel horanon eſt neceſſe: vt. ff. deaccu. l. libelloꝝ in prin.⁊ in aucͣ. de exhi. re. §. ſuſcepto coll̓. v. ⁊ habꝫ hoclocū in publico ⁊ in priuato crimine qn̄ criminaliter agitur. vt. ff. d̓ pͥua.delic. l. fi. quādoqꝫ tn̄ h̓ſolēnitas nō eſt neceſſaria vt̓ in leui crimine. vt.ff. de accuſa. l. leuia. ⁊C. d̓ accu. l. ea que. ⁊ idin caſibꝰ in quibus ſineaccuſatore quis damnari pōt. qui .ſ. caſus his legibꝰ notant̉ vt. ff. ad. l.iul. de adul. l. i. §. ſi publico. ⁊ de teſti. l. nulluꝫ⁊. C. de ꝓba. l. pe. ⁊. ff. d̓ſuſpe. tu. l. tutor. §. preterea. ⁊. C. de calum. l. i. ⁊ff. de bo. li. l. qui cū maior. §. ſi libertus. ⁊ idemin notorio crimine vt diximus per. l. C. d̓ accu. l.ea que ⁊ idem in crimine falſi ẜm. B. vt. C. d̓fal. l. vbi. ſed Io. cōtra ⁊dicit ꝙ ibi principaliter fuit accuſatio falſi inſtituta.b ¶ Publica. hec eſt rō quare dicātur publica .ſ. q̄ſi populica ſic. sͣ. de ſuſpec. tu. §. ꝯn̄s. ⁊ intellige ꝙ al̓s poſſit eē habilis ad accuſandū. nō al̓s: vtff. de accu. l. ꝗ accuſare.¶ Plerūqꝫ. hoc iō dicit. qꝛ qn̄qꝫ eſt publica accuſatio. ⁊ tn̄ nō cōpetit cuilibet ius accuſandi: vt in crimine ſuppoſiti partus vbi accuſant̉ ſoli parentes. vt. ff. de fal. l. lex cor. §. i. Itē ꝑꝑ accuſationē adulterij. que primo d̓fertur certis ꝑſonis: vt. C. ad. l. iul. de adul. l. ꝙͣuis.d ¶ Publicoꝝ. facit. ff. e. l. ij.e ¶ Ultimo. qd̓ interpretat̉ mortem: vt. ff. de pe. l. fi.f ¶ Interdictione. q̄ ē mors ciuilis: vt. ff. de cōtratabu. l. ij. in fi.g ¶ Metallo. has penas expone vt diximꝰ. sͣ. ꝗ. mo. iuſ. pa. po. ſol. §. cūautem. h ¶ Infamiā. vt ī. l. iul. de vi pri. ⁊. jͣ. e. §. itē. l. iul. d̓ vi pu.i ¶ Capitalia. ⁊ iſta appellant̉ relegatiōes: vt. ff. eo. l. ij. in. §. fi.Dublica autem iudicia. Crimē leſe maie. eſt publicū ⁊ in duobꝰcaſibꝰ morte nō extinguit̉: ſed memoria defuncti dānat̉. h. d. are.k ¶ Moliti ſūt. cū effectu. tn̄ ſola volūtas ſuffic̄. vt. C. ad. l. iu. ma. l. ꝗſꝗsl ¶ Anime .i. aīati corporis. nā aīa nō in hoīs ſꝫ in ptāte dei ꝯſiſtit. ſic. C.de ſa. ſan. ec. l. ſancimus. in fi.m ¶ Et memoria .i. dicere etiā poſt mortē pōt accuſari. vt bona deferant̉in fiſcū ⁊ auferendo hr̄dibus tanꝙͣ īdignis: vt. C. ad. l. iul. ma. l. quiſquis⁊. l. ſe. ⁊ qd̓ diximus poſt mortem accuſari ītelligas ī duobus capitulis illius. l. hoc eſt cōtra pͥncipē vel cōtra rēpu. eſt aīatus .i. nixus ad malū. al̓sfinit̉ morte: vt cctera crimina: vt. ff. ad. l. iul. ma. l. i.tem iex iulia de adulteruis. Ex. l. iul. de adul. ī oībus capituliseſt crimē publicum: cuius pena aliter honeſtiores ⁊ al̓r humiles puniunt̉.h. d. are. n ¶ Itē lex iulia. que inter publica iudicia numerat̉.o ¶ Que .ſ. lex iulia de adul.Punit. ſacrilegos .n. nuptiarum gladio feriri oportet: vt. ff. de adul.l. ꝙͣuis. in fine.q ¶ Maſculis. nā ex hoc caſu armātur iura vt gladio feriantur: vt. ff. ad
licisl. iul. de adul. l. caꝑite ꝗnto melius. C. ad. l. iul. de adul. l. cū vir nubit.r ¶ Lege iulia .ſ. de adul. nā hꝫ hec lex multa capitula. vt. ff. de mino. l. auxiliū.§. ſed vt. ⁊. ff. ad. l. iul. de adul. l. capite quinto.s ¶ Sine vi. ꝗd ſi vi habet̉. jͣ. eo. §. ſinaūt ꝑ vim.t ¶ Uiduā. adijtias vel ī puerū. ⁊ dic de vidua ⁊ de virgine niſi ſint meretrices:vel licite concubine vt hic ſubijcit honeſte ⁊cͣ. vt. ff. de adul. l.ſtuprum. §. i.u ¶ Humiles. ꝗ ſūt humiles.vel honeſti dic. vt. C. de inceſ.nup. l. humilem.x ¶ Cū relegatione. hec diſtinctio pene fallit in tribus caſibꝰin quibus cōmittitur ſtupruꝫ ⁊tamen maior pena īponit̉. primus eſt ſi ꝗs in puerū cōmittitqꝛ tūc gladio punitur: vt. sͣ. e.§. Item ⁊ quando tutor ſtuprauerit eā cuius eſt tutor. vt. C. ſitu. pu. ſuam. l. i. Item ſi fueritſtuprata aliqua a ſuo proprioſeruo. vt. C. d̓ muli. q̄ ſer. pro.ſe im. l. i. Et no. penam ſtuprieſſe ꝗnquēnalem. niſi qn̄ ꝑ viꝫꝯmittit̉. tūc .n. ſine p̄finitiōe tēporis pōt īſtitui: vt. ff. ad. l. iu.de adul. l. mariti. §. ꝗnquēniū⁊. §. finali.Item lex cornelia.Bominē telo. i. quocunqꝫ qd̓manu emittitur occidens vl̓ cūtelo cā occidendi perſequens. l.cor. de ſic. punitur de qua. l. caſtigabit̉ veneficus vel arte magica hoīem occidens: vel malomedicamēto publice occidens.y ¶ Lex cor .ſ. cōputatur interh. d. are.publica iudicia.z ¶ De ſicarijs. vt. jͣ. eo. ſicarija ¶ Perſeꝗt̉ .i. perſeꝗt̉ eos quihomicidiū fecerunt cum ferro.nec .n. ꝑ hāc. l. occidit̉ occidensſed deportatur ⁊ oīa bona ſuapublicant̉: vt. ff. ad. l. cor. d̓ ſi.l. eiuſdē. §. legis. ⁊. l. pe.b ¶ Ambulāt. lꝫ eos non occidant. vt. C. ad. l. cor. d̓ ſic. l. isꝗ. Et no. capitula ex ꝗbꝰ aliꝗshac lege tenet̉. ff. ad le. cor. de fica. l. is ꝗ.c ¶ Lapis. facit. sͣ. de interdic. ꝗ aūt. d ¶ Greca. hoc totū qd̓ ſcꝗt̉ omittas.e ¶ Sicarij. a ſica. vn̄ videbat̉ ꝙ tm̄ ꝗ cū ſica. occiderent hac. l. tenerēt̉. Sed tn̄generalius hodie accipit̉ ſica ⁊ telū ꝑ interpretationē: vt. sͣ. ꝓxi. §. Eſt aūt ſica.vt ſubijcit cultellus vtrīqꝫ īcidēs quē portāt ꝑegrini qn̄qꝫ in baculo quodam. itaꝙ nō pꝫ vn̄ v̓ſus. Eſt ſica mucro latēs ficarius īde vocatur.f ¶ Eadē lege .ſ. que dr̄ cornelia de ſic. ⁊ vene. nā plus eſt hominē veneno extinguere ꝙͣ gladio occidere: vt. C. de mathema. l. i.Odioſis .i. artificijs odioſis. nā oīs ars bona eſt.h ¶ Suſurris .i. incātationibus. nā hec ſcīa reprobata ē. vt. C. de male. ⁊ mathema. l. eoꝝ. i ¶ Occiderint. ⁊ fine dolo. vt. ff. de pe. l. ſi ꝗs aliꝗd. §. ꝗ abortionis. ſecus in cor. qꝛ dolus eſt neceſſarius nec ſufficit ēt lata culpa. vt. ff. ad. l. corne. de fica. l. in lege¶ Alia deinde. Lex pōpeia de paricidijs qͣ cauet̉ ꝙ occidēs parētes vel alios de quibus hic. ſingulari pena plectat̉ eſt publici iudicij ⁊ cōmittēs delictū ī ſeplus punitur ꝙͣ cōmittēs in alio. h. d. are.k ¶ Parentis accipe parētes ⁊ filios vſqꝫ ad infinttū: vt. ff. de ī ius vo. l. quiqꝫ.§. fi. ⁊. l. ſi hac. §. liberos. l ¶ Affinitatis. al̓s affinitatis. ⁊ al̓s affectionis.m ¶ Cōtinet̉. ſed ꝗ ſunt ꝗ hac appellatiōe ꝯtinētur; rn̄ ſuꝑiores ⁊ inferiores vtdiximꝰ. Item collaterales vt fratres cōſobrini ⁊ patrueles ⁊ ꝓximiores eis. Itēaffines ꝗdam. vt vxor: nurus. gener. victricus. priuignus. ⁊ ſocer ⁊ ēt patronꝰvt. ff. eo. l. i. ⁊. l. ſed ſciendū. ⁊. l. cū pater.n ¶ Preparauerit. forte ⁊ ſi nō occiderit ẜm pla. ⁊ facit ꝓ eo. ff. e. l. i. in fin. veldic illū ſpālē caſum.¶ Extraneus. no. extrancū plus puniri ꝙͣ ſi ipſe occidiſſet: vt hic: ⁊. ff. e. l. vtrū. ⁊. l. ſciente.p ¶ Uel ī amnē .ſ. flumē. vel ſi hec vicīa nō ſūt beſtijs ſubijcit̉. ut. ff. co. l. pe.q ¶ Suſtinebit. ſed nōne ⁊ ꝗ ſuꝑiores ꝑſonas occidit hac. l. cor. tenetur. videt̉ ꝙſic. vt. ff. eo. l. ij. ſed cōtra. C. e. l. i. dic ergo ꝙ hac. l. cor. tenct̉. ſed nō accuſat̉. vl̓dic ẜm Io. ꝙ nō tenet̉ capitali eadē pena. ſed maior hic īponitur.ē fal. Publici iudicij crimen lege cor. de fal. cenſct̄Item lex corneqͣ tenet̉ quicūqꝫ aliꝗd de his q̄ exprimuntur ī tex. cōmiſerit ⁊ pena eius in ſeruoeſt vltimū ſuppliciū. in libero deportatio. h. d. are.