Druckschrift 
Corpus iuris civilis : Justiniani Insitutiones. Mit der Glossa ordinaria des Franciscus Accursius und den Summaria des Hieronymus Clarius
Seite
75r
Einzelbild herunterladen
 

Quartus De pubˢⁱª iudicijs.

7 5

quibusᶠ locuti ſumus magnaqꝫ diuerſitas eoꝝ eſt in īſtituēdisª inexercendis. Publicaᵇ aūt dictaſunt: cuiuis ex ppl̓o executō eorūplerūqꝫᶜ datur. Publicoruꝫº iudicioruꝫ q̄dā capitalia ſunt: q̄dācapitalia. Capitalia dicimꝰ vltīoſupplicio afficiūt: vel aq̄ ignis interdictōeᶠ: vl̓ deportatōe vl̓ metalloˢ. Cetera ſi quā infamiāᵇ irrogāt dāno pecuniario hec publica qui ſunt tn̄ capitaliaⁱ. Publica aūt iudicia hec ſunt: lex iul. maieſtatis in eos ꝯtra īperatorē vel publicā aliꝗd molitiᵏ ſunt: ſuū vtgorē extēdit: cuiꝰ pēa aīeˡ amiſſiōeꝫſuſtinet memoriaᵐ rei ēt poſt mor dānat̉. Iteꝫ lex iul. de adulterijs coercēdis q̄º ſoluꝫ temeratores alienaꝝ nuptiarū gladio pūitᵖ:ſꝫ eos maſculisq nephandā libidinē exercere audent. ſꝫ eadē legeiuliaʳ ēt ſtupri flagitiū punitur: cumquis ſineᶠ vi vl̓ v̓ginē vel uiduamˡhoneſte viuētē ſtuprauerit. penamaūt eadeꝫ lex irrogat peccatoribusſi honeſti ſunt publicatiōem ꝑtis dimidie eoꝝ bonoruꝫ. ſi humilesᵛ corporis coertionem cuꝫ relegationeᵗ. Itē lexʸ cornelia de ſiccarijsᶻ quehomicidas vltore ferro ꝑſeꝗturª:vel eos hoīes occidēdi cum telo ambulantᵇ. telum autē vt Caiusnoſter ex īterpretatiōe legū. xij. tab.ſcriptū reliꝗt vulgo quidē id appellat̉ qd̓ ab arcu mittit̉: ſꝫ ſignifi-

catur qd̓ māu cuiuſdā mittit̉: ſequitur ergo vt lignū lapisᶜ ferruꝫnomīe ꝯtineatur: dcm̄qꝫ ab eo inlōginquū mittit̉ a grecaᵇ voce figuratū: hanc ſignificationē inuenirepoſſumus ī greco noīe. qd̓ nostelū appellamus: illi teloſ appellāt.admonēt nos epigrāmata in zerophilo v̓bis cautiſſime ſcripta. Sicarijᶜ aūt appellant̉ a ſic̄a eo ſignificat ferreū cultrū. Eademᶠ lege venefici capite dānant̉ artibusodioſisᵍ tam venenis qͣꝫ ſuſurrisᵇmagicis hoīes occiderintⁱ vel malamedicamenta publice uendiderint. Alia deīde lex aſperrimūᶠ crimēnoua pea ꝑſeꝗt̉ pōpeia ꝑicidisvocat̉: cauet̉: vt ſi ꝗs parētisᵏ autfilie: aut oīo affinitatisⁱ eiꝰ: nuncupatōe paricidij ꝯtīet̉ᵐ fata p̄paraueritⁿ: ſiue clā ſiue palam id auſus fuerit: nec ls cuiꝰ dolo malo id ſcm̄eſt: ul̓ ꝯſciꝰ crīs exiſtit: lꝫ extraneusºſit pena paricidij puniet̉ neqꝫ gladio neqꝫ ignibꝰ: neqꝫ vlla alia ſolēni pēa ſubijciet̉: ſꝫ īſutꝰ culeo cane gallo gallinaceo vipera ſimia: īter eas ferales anguſtiaspͥhēſus ẜꝫ qd̓ regiōis qͣlitas tulerit:vl̓ ī vicinū mar̄ vl̓ ī amnēᵖ ꝓijciat̉:vt oīum elementoꝝ vſu viuꝰ care̓īcipiat ei celum ſuꝑſtiti terra mortuo auferat̉. Si ꝗs autē alias cognatōe ul̓ affinitate ꝑſonas coniunctas necauerit: penaꝫ legis corneliede ficarijs ſuſtinebitq. Item lex

ue cōquerentis nihil habent ſil̓e īſpecto fi. nec in principio vnuꝫ actionem: alterū accuſationem inſtituitur. nec in exercitio in ciuilibus ꝓbꝫactor tm̄: vt. C. de eden. l. accuſare. ſꝫ in criminalibus accuſator reusqn̄qꝫ: vt. C. de abo. l. fallaciter.. C. de fal. l. vbi. in alijs aūt multa ſūt ſimilia. nam in vtriſqꝫ ſit libellus: vt. C. de lit. cōte. auc. offerat̉.. ff. de accu. l. libellorum. Iteꝫ invtriſqꝫ calumnia iuratur: vt. C. de iureiu. l. i.in prin.. C. de fide īſtr.l. vlti. licet quidam dixerunt ꝯtra. vt ar. ff. bo.eorum. l. i.a Et inſtituendis. ſedqͣliter formatur libellꝰ?rn̄. ſic vt cōtineat nomēaccuſantis accuſati.annum menſeꝫ quomiſſū fuit crimen: locūvbi fuit cōmiſſum conſules ſub quibus eſt admiſſum. Item dies datilibelli dꝫ inſeri. ſed diesꝯmiſſi criminis vel horanon eſt neceſſe: vt. ff. deaccu. l. libelloꝝ in prin. in aucͣ. de exhi. re. §. ſuſcepto coll̓. v. habꝫ hoclocū in publico in priuato crimine qn̄ criminaliter agitur. vt. ff. pͥua.delic. l. fi. quādoqꝫ tn̄ſolēnitas eſt neceſſaria vt̓ in leui crimine. vt.ff. de accuſa. l. leuia.C. accu. l. ea que. idin caſibꝰ in quibus ſineaccuſatore quis damnari pōt. qui .ſ. caſus his legibꝰ notant̉ vt. ff. ad. l.iul. de adul. l. i. §. ſi publico. de teſti. l. nulluꝫ. C. de ꝓba. l. pe.. ff.ſuſpe. tu. l. tutor. §. preterea.. C. de calum. l. i.ff. de bo. li. l. qui maior. §. ſi libertus. idemin notorio crimine vt diximus per. l. C. accu. l.ea que idem in crimine falſi ẜm. B. vt. C.fal. l. vbi. ſed Io. cōtradicit ibi principaliter fuit accuſatio falſi inſtituta.b Publica. hec eſt quare dicātur publica .ſ. q̄ſi populica ſic.. de ſuſpec. tu. §. ꝯn̄s. intellige al̓s poſſit habilis ad accuſandū. al̓s: vtff. de accu. l. accuſare. Plerūqꝫ. hoc dicit. qꝛ qn̄qꝫ eſt publica accuſatio. tn̄ cōpetit cuilibet ius accuſandi: vt in crimine ſuppoſiti partus vbi accuſant̉ ſoli parentes. vt. ff. de fal. l. lex cor. §. i. Itē ꝑꝑ accuſationē adulterij. que primo d̓fertur certis ꝑſonis: vt. C. ad. l. iul. de adul. l. ꝙͣuis.d Publicoꝝ. facit. ff. e. l. ij.e Ultimo. qd̓ interpretat̉ mortem: vt. ff. de pe. l. fi.f Interdictione. ē mors ciuilis: vt. ff. de cōtratabu. l. ij. in fi.g Metallo. has penas expone vt diximꝰ... mo. iuſ. pa. po. ſol. §.autem. h Infamiā. vt ī. l. iul. de vi pri... e. §. itē. l. iul. vi pu.i Capitalia. iſta appellant̉ relegatiōes: vt. ff. eo. l. ij. in. §. fi.Dublica autem iudicia. Crimē leſe maie. eſt publicū in duobꝰcaſibꝰ morte extinguit̉: ſed memoria defuncti dānat̉. h. d. are.k Moliti ſūt. effectu. tn̄ ſola volūtas ſuffic̄. vt. C. ad. l. iu. ma. l. ꝗſꝗsl Anime .i. aīati corporis. aīa in hoīs ſꝫ in ptāte dei ꝯſiſtit. ſic. C.de ſa. ſan. ec. l. ſancimus. in fi.m Et memoria .i. dicere etiā poſt mortē pōt accuſari. vt bona deferant̉in fiſcū auferendo hr̄dibus tanꝙͣ īdignis: vt. C. ad. l. iul. ma. l. quiſquis. l. ſe. qd̓ diximus poſt mortem accuſari ītelligas ī duobus capitulis illius. l. hoc eſt cōtra pͥncipē vel cōtra rēpu. eſt aīatus .i. nixus ad malū. al̓sfinit̉ morte: vt cctera crimina: vt. ff. ad. l. iul. ma. l. i.tem iex iulia de adulteruis. Ex. l. iul. de adul. ī oībus capituliseſt crimē publicum: cuius pena aliter honeſtiores al̓r humiles puniunt̉.h. d. are. n Itē lex iulia. que inter publica iudicia numerat̉.o Que .ſ. lex iulia de adul.Punit. ſacrilegos .n. nuptiarum gladio feriri oportet: vt. ff. de adul.l. ꝙͣuis. in fine.q Maſculis. ex hoc caſu armātur iura vt gladio feriantur: vt. ff. ad

licisl. iul. de adul. l. caꝑite ꝗnto melius. C. ad. l. iul. de adul. l. vir nubit.r Lege iulia .ſ. de adul. hꝫ hec lex multa capitula. vt. ff. de mino. l. auxiliū.§. ſed vt.. ff. ad. l. iul. de adul. l. capite quinto.s Sine vi. ꝗd ſi vi habet̉.. eo. §. ſinaūt vim.t Uiduā. adijtias vel ī puerū. dic de vidua de virgine niſi ſint meretrices:vel licite concubine vt hic ſubijcit honeſte ⁊cͣ. vt. ff. de adul. l.ſtuprum. §. i.u Humiles. ſūt humiles.vel honeſti dic. vt. C. de inceſ.nup. l. humilem.x relegatione. hec diſtinctio pene fallit in tribus caſibꝰin quibus cōmittitur ſtupruꝫtamen maior pena īponit̉. primus eſt ſi ꝗs in puerū cōmittitqꝛ tūc gladio punitur: vt.. e.§. Item quando tutor ſtuprauerit cuius eſt tutor. vt. C. ſitu. pu. ſuam. l. i. Item ſi fueritſtuprata aliqua a ſuo proprioſeruo. vt. C. muli. ſer. pro.ſe im. l. i. Et no. penam ſtuprieſſe ꝗnquēnalem. niſi qn̄ viꝫꝯmittit̉. tūc .n. ſine p̄finitiōeporis pōt īſtitui: vt. ff. ad. l. iu.de adul. l. mariti. §. ꝗnquēniū. §. finali.Item lex cornelia.Bominē telo. i. quocunqꝫ qd̓manu emittitur occidens vl̓telo occidendi perſequens. l.cor. de ſic. punitur de qua. l. caſtigabit̉ veneficus vel arte magica hoīem occidens: vel malomedicamēto publice occidens.y Lex cor .ſ. cōputatur interh. d. are.publica iudicia.z De ſicarijs. vt.. eo. ſicarija Perſeꝗt̉ .i. perſeꝗt̉ eos quihomicidiū fecerunt cum ferro.nec .n. hāc. l. occidit̉ occidensſed deportatur oīa bona ſuapublicant̉: vt. ff. ad. l. cor. ſi.l. eiuſdē. §. legis.. l. pe.b Ambulāt. lꝫ eos non occidant. vt. C. ad. l. cor. ſic. l. is. Et no. capitula ex ꝗbꝰ aliꝗshac lege tenet̉. ff. ad le. cor. de fica. l. is.c Lapis. facit.. de interdic. aūt. d Greca. hoc totū qd̓ ſcꝗt̉ omittas.e Sicarij. a ſica. vn̄ videbat̉ tm̄ ſica. occiderent hac. l. tenerēt̉. Sed tn̄generalius hodie accipit̉ ſica telū interpretationē: vt.. ꝓxi. §. Eſt aūt ſica.vt ſubijcit cultellus vtrīqꝫ īcidēs quē portāt ꝑegrini qn̄qꝫ in baculo quodam. ita pꝫ vn̄ v̓ſus. Eſt ſica mucro latēs ficarius īde vocatur.f Eadē lege .ſ. que dr̄ cornelia de ſic. vene. plus eſt hominē veneno extinguere ꝙͣ gladio occidere: vt. C. de mathema. l. i.Odioſis .i. artificijs odioſis. oīs ars bona eſt.h Suſurris .i. incātationibus. hec ſcīa reprobata ē. vt. C. de male. mathema. l. eoꝝ. i Occiderint. fine dolo. vt. ff. de pe. l. ſi ꝗs aliꝗd. §. abortionis. ſecus in cor. qꝛ dolus eſt neceſſarius nec ſufficit ēt lata culpa. vt. ff. ad. l. corne. de fica. l. in lege Alia deinde. Lex pōpeia de paricidijs cauet̉ occidēs parētes vel alios de quibus hic. ſingulari pena plectat̉ eſt publici iudicij cōmittēs delictū ī ſeplus punitur ꝙͣ cōmittēs in alio. h. d. are.k Parentis accipe parētes filios vſqꝫ ad infinttū: vt. ff. de ī ius vo. l. quiqꝫ.§. fi.. l. ſi hac. §. liberos. l Affinitatis. al̓s affinitatis. al̓s affectionis.m Cōtinet̉. ſed ſunt hac appellatiōe ꝯtinētur; rn̄ ſuꝑiores inferiores vtdiximꝰ. Item collaterales vt fratres cōſobrini patrueles ꝓximiores eis. Itēaffines ꝗdam. vt vxor: nurus. gener. victricus. priuignus. ſocer ēt patronꝰvt. ff. eo. l. i.. l. ſed ſciendū.. l. pater.n Preparauerit. forte ſi occiderit ẜm pla. facit eo. ff. e. l. i. in fin. veldic illū ſpālē caſum. Extraneus. no. extrancū plus puniri ꝙͣ ſi ipſe occidiſſet: vt hic:. ff. e. l. vtrū.. l. ſciente.p Uel ī amnē .ſ. flumē. vel ſi hec vicīa ſūt beſtijs ſubijcit̉. ut. ff. co. l. pe.q Suſtinebit. ſed nōne ſuꝑiores ꝑſonas occidit hac. l. cor. tenetur. videt̉ſic. vt. ff. eo. l. ij. ſed cōtra. C. e. l. i. dic ergo hac. l. cor. tenct̉. ſed accuſat̉. vl̓dic ẜm Io. tenet̉ capitali eadē pena. ſed maior hic īponitur.ē fal. Publici iudicij crimen lege cor. de fal. cenſct̄Item lex corne tenet̉ quicūqꝫ aliꝗd de his exprimuntur ī tex. cōmiſerit pena eius in ſeruoeſt vltimū ſuppliciū. in libero deportatio. h. d. are.