cornelia de falſis q̄ ⁊ ēt teſtamentariaª uocatur pēaꝫ irrogat ei ꝗ teſtm̄vel aliud īſtrumētumª falſum ſcripſeritʰ: ſignaueritᶜ: r̄citauerit: ſb̓iecerit: vel ſignum adulterinuꝫ fecerit: ſculpſerit: exp̄ſſerit: ſciens dolo malo: eiuſqꝫ legis pena in ẜuosvltimumª ſuppliciumᵈ eſt: qd̓ ⁊ ī lege de ſiccarijs: ⁊ veneficis ẜuatur:in liberos vo deportatioᵉ. ¶ Iteꝫlex iuliaᶠ d̓ui publica ſeu pͥuata aduerſus eos exoritur qui vim vl̓ armatam vl̓ ſine armis commiſerit.ſed ſiquidem armata vis arguat̉:deportatio ei ex lege iulia de vi publica irrogatur. Si v̓o ſine armisin tertiam partem bonorum ſuorum publicatio imponitur. Si auteꝫᵍ ꝑ viꝫ raptus virginis ⁊ viduevel ſanctimonialis vel alie fuerintperpetrate: tunc ⁊ peccatores ⁊ hiqui opem flagitio dederunt capite puniuntur ẜm noſtre conſtitutionisᵖ diffinitionē: ex qua hoc aꝑtius poſſibile eſt ſcire. ¶ Lex iuliapeculatus eos punit qui publicaꝫˡpecuniam vel rem ſacramᵏ vel religioſamⁱ furatiᵐ fuerint: ſed ſi qui-
dem ipſi iudices tempore adminiſtrationis publicas pecunias ſubtraxerunt: capitali animaduerſione puniuntur: ⁊ non ſolum hi ſꝫ ētqui miniſteriumⁿ eis ad hoc exhibuerint: vel qui ſubtractas ab eisſcientes ſuſceperintᵇ. alij v̓o qui inhanc legem inciderint: pene deportationisᵖ ſubijciētur. ¶ Eſt ⁊ interpublica iudicia lex fauia de plagiarijsq: que interdum capitis penamex ſacris conſtitutionibus irrogat:interdumʳ leuiorem. ¶ Sunt preterea publica iudicia lex iuliaᶠ d̓ ambitu: ⁊ lex iulia repetundarūᵗ: ⁊ lexiulia de annonaᵛ: ⁊ lex iulia de reſiduisᵗ: q̄ de certis capitulis loquuntur: ⁊ anime quidem amiſſionemnon irrogant. alijs autē penis/ eosſubijciuntʸ: qui precepta earumᶻ neglexerint. ¶ Sed de publicis iudicijs hec expoſuimus vt vobis poſſibile ſit ſummoª digito ⁊ quaſi ꝑindicem ea tetigiſſe. Alioquin diligentior eorum ſcientia vobis ex latioribus digeſtorum ſeu pandectarum libris deo propicio aduentura eſtᶜ.
a ¶ Teſtamentaria. ideo ſic dicta. qꝛ de teſtamēto falſo ibi igit̉.a ¶ Inſtrumētum .ſ. emptionale vel alicuius cōtractus.b ¶ Seripſerit. ⁊ ita veritatē mutauit. vt in auc. de fide inſtru. §. i. in prin.c ¶ Signauerit .i. ſigillū qd̓ in teſtamētis apponit̉: vt. sͣ. de teſta. §. poſtea. Itēſignū quod chartis imponitur: vt qn̄qꝫ facilius fiat comparatio ex inſtrumentis vt in auctē. de fide inſtru. §.portet.d ¶ Supplicium: qd̓ interprenur mortē. vt. ff. d̓ pe. l. vl.e ¶ Deportatio ⁊ oīum bonorum publicatio. ⁊ ſic nota ꝙ exeodem delicto plus ſerui ꝙͣ liberi puniuntur. vt hic ⁊. ff. adl. corne. d̓ fal. l. i. §. penul. ⁊. ff.ſi ex noxa. cā aga. l. pe. ⁊. ff. depe. l. in ſeruoruꝫ. īmo ⁊ inter liberos magis puniuntur minores ꝙͣ maiores vt. ff. de incen.mi. nau. l. exc iijjs deui pu¶ Item ſblica. Uim cōmittens cum armis aliter ꝙͣ virginem rapiendo deportabitur. ſi ſine armistertie partis bonorum publicatione damnabitur. Sed ꝑ vimvirginem vel monialem rapiens vel preſtans opē capite pulitur. h. d. are.f ¶ Lex iulia de vi publica. no.ꝑꝑ maioritatē delicti maiorepenam imponi: vt hic. ⁊. C. adl. iul. de vi. l. i. ⁊ facit. sͣ. de interdic. §. qui autē. Item hic dānatus ſit infamis: vt. ff. ad. l.ul. de vi pri. l. i. i. rn̄.z ¶ Si aūt. dixit. sͣ. quādo ſinevi aliꝗs cōmiſerit ſtuprum: vtsͣ. eo. §. eadeꝫ lege: nunc quando vi. vel cōtinua cū ſuperioriproximo. §.h ¶ Conſtitutionis: vt. C. dep. yir. l. i. ac.Lex iulia peculatusDublicā ſacrā vel religioſam rem furto ſubtrahens ⁊ talibus opem preſtās lege iulia peculatus q̄ publica eſt capite punit̉: al̓iiūt ex ea delictum cōmittens deportabitur. h. d. are.i ¶ Publicā .ſ. ciuitatis romane nō alteriꝰ vt. ff. de fur. l. ob. pecuniam. ⁊. ff. adl. iul. pe. l. iij. §.acrā. vt calices ⁊ thuribula q̄ ſacra ſunt: vt. sͣ. de re. di. §. nullus.Religioſam. vt ornamēta ſepulchrorū.mati fuerint. vel etiā īmiſcuerūt. ita ꝙ damnificauerūt rem publicam vtl. pecu. l. i. ac.riū .i. adiutorium.oSuſceperint .ſ. ad cuſtodiēdum.y ſportatiōis. deportat̉ .n. ⁊ no. ꝙ ꝗnquennio durat hec accuſatio. vt. ff.ad. l. iul. pecul. l. peculatus. Item eſt ſpeciale. ī ea vt cōtra heredes inchoet̉: vtff. ad. l. iul. pecu. l. fi¶ Et etiam inter publica ꝑex fauia de plagiarijs que qn̄qꝫ penā capitis.qn̄qꝫ leuiorem irrogat. Item lex iulia repetundarum de annona ⁊ de reſiduisque in diuerſis capitulis loquūtur ⁊ diuerſas penas preterꝙͣ mortis inferūt: ⁊ex eorum delictis publica crimina iudicantur. h. d. cum. §. ſunt preterea vſqꝫ adfinem ẜm Angelum.q ¶ De plagiarijs. ideo ſic dicta. qꝛ orbato patre filio: vel domino ſeruo: h̓ lexpunit orbantem. habet .n. locū quando aliquis diſtrahat alienū ſeruū vel filiiita ꝙ pater vel dominus nō pōt rehabere. vt. ff. ad. l. fa. de pla. l. i. ⁊. l. eum. ⁊l. pe. §. fi. Item tenetur qui liberum hominem de loco in locum tranſportat:vt. C. ad. l. faui. de pla. l. qm̄. ⁊ hoc ſi dolo fecit nō aliter: vt. ff. ad. l. fa. d̓ plag.l. legis fauie. Itē hac lege tenetur ſi ꝗs ſeruum in fuga conſtitutum vendat. itaet emptio ſtatim teneat: vt. C. ad. l. fa. l. in fuga.Interdū .ſ. maiorē aliquando minorem capitalem cuꝫ capitalis al̓s ſit minor. al̓s maior. nam īgenuꝰ nobilis in metallū ignobilis gladio feritur. ſeruus⁊ libertus beſtijs ſubijcitur. vt. C. ad. l. fa. l. fina. ⁊. ff. ad. l. fa. l. finali. in fine.
quedā ciuilis pena olim īponebat̉ q̄ ceſſat hodie: vt. ff. eo. l. fi.s ¶ Iulia. q̄ hꝫ locū in quatuor caſibus. Primo ſi ꝗs dederit clam peccuniam vt aliquem ſortiatur honorem nō in ciuitate romana. nam ibi ceſſat hec lex cum princeps ibi eligat. vt. ff. ad. l. iul. de ambi. l. i. in prī. ideodixi clam. qꝛ palam poteſt: vt. ff. de pol. l. i. ⁊. ff. de offi. preſi. l. barbariusSecundo habet locumcum quis ſtat in magiſtratu. vltra annum. vtC. ad. l. iul. de ambi. l. i.Tertio ſi quis ingreditur domum iudicis cōgnoſcentis de cauſa criminali: vt. ff. ad. l. iul. d̓ambi. l. i. item in quartoſi ꝗs iudex nouum vectigal inſtituerit ⁊ eſt penacentum aureoruꝫ. vt. ff.ad. l. iul. d̓ ambi. l. i. ſedin caſu deportatur quando. ſ. bis. idem officiumeſt aſſecutus. vt. C. ad. l.iul. repetū. l. i. ſed fallitī aſſeſſor̄. vt. C. d̓ aſſeſſol. liceat. Item in proconſule: vt. ff. de offi. procō.l. antepen. vel dic ibi ſcxfaſcibus .i. ſex menſibusqꝛ tantum durabat eiusofficium.t ¶ Repetundaruꝫ. quehabet locum quando iudex per pecuniam facitaliquid vl̓ omittit. vt. ff.ad. l. iuli. repetū. l. i. iij.iiij. v. vi. ⁊ .vij. eſculentum tamen poteſt accipere iure veteri. dūmodonō nimis magnū: vt. ff.de offi. procon. ſolent infi. ſed iure nouo non niſiquando deficeret ſalarium. vt in auc. ſcriptumexēplar. ⁊c. in medio prime col. pena aūt huiꝰ legis eſt ciuilis in quadruplum. vt. C. ad. l. iul. repet. l. i. criminalis extra ordinem: vt. ff. ad. l. iul.eꝑ̄. l. lex iulia. §. hodie.u ¶ De annona. hec lex locū habet quotiens quis facit vt ānona carior ſit⁊ eſt pena in eo ſtatuta. xx. aureoꝝ: vt. ff. ad. l. iu. de anno. l. ij.x ¶ De reſiduis. ⁊ hec lex locū hꝫ qn̄ aliquid ſuperfuit ex aliqua adminiſtratione publica. ⁊ ipſe in vſum ſuū cōuertit cui erat illa adminiſtratio commiſſa: vt. ff. ad. l. iul. pecu. l. ij. ⁊. l. iij. §. lege. pena aūt huius legis eſt intertia parte quā accepit amplius ꝙͣ dꝫ. quod pla. ſic dicit vt eſſꝫ in quadruplum. vel dic̄ amplius tertia ꝑte. qꝛ punitur in ſimplum. ⁊ in tertia parteſimpli. vt. ff. ad. l. iul. pecu. l. iiij. §. ſed ⁊ ꝗ pecuniam. in fi. maxime qꝛ pene reſtringende ſunt: vt. ff. de pe. l. interpretatione.y ¶ Subijciunt .ſ. leges predicte quatuor ſubijciunt. vl̓ dic ꝙ loꝗtur indifīnite ut patet in īferioribus.z ¶ Earum .ſ. legum. nam in contractibus ⁊ alijs que debent de iure ſortiri effectū ⁊ nō ſortiunt̉: iudicat lex eas nō valere. vt. C. de le. ⁊ cō. l. nō dubiū. Item in criminalibus uarie conſtituuntur pene: quarum quedaꝫ ſuntordinarie: que .ſ. habent certam penam aliqua lege inductam. vt patet ꝑmultas rubricas. ff. de publi. iudi. ⁊ in ſequentibus. Alie ſunt extraordinarie. vt. ff. ad turpil. l. in priuatis. ⁊. ff. de extraor. cri. l. i. ⁊ in ſequen. titu.eſqꝫ ad ti. de pu. iudi.a ¶ Sūmo .i. longiori digito cū quo quis tangere pōt altius ꝙͣ cū alijs ꝙicitur medius.b ¶ Per indicē .i. ꝑ alium digitū ꝗ dicit̉ index: vel dic melius ꝙ hec dictaſunt: vt ſit index ſiue demōſtratio alioꝝ dicēdoꝝ: ſicut ⁊ ſub gallina ouuꝫdimittit̉ ad hoc vt ibi alia faciat oua. ⁊ idem in his qui aucupantur ad coIumbas.¶ Aduētura eſt. vt. ff. de pub. iudi. per totū librum vſqꝫ ad titulum deappellationibus qui ſeꝗtur. Ac.