Quartus.De actionibus.

6 6

nam ipſaꝫ rē propria actione ꝑſeꝗtur quiſ .i. ſuā eē petēsª: ſiue fur ip̄ecā poſſideat: ſiue alius quilibꝫᵇ: eoamplius aduerſus furem etiā ꝯdictioᶜ eſt rei. ¶. Ui aūt bonoruꝫ raptorū actio mixta eſt: quia ī quadrupluꝫᵇ rei perſecutio continet̉. penaaūt tripli eſt. Sed ⁊ legis aꝗlie actio de dāno iniurie mixta eſt: nonſolū ſi aduerſus inficiātē in dupluꝫagat̉: ſꝫ interdū ⁊ ſi in ſimplūᵉ ꝗſqꝫagit: veluti ſi ꝗs hoīeꝫ clauduꝫ autluſcū occiderit ꝗ in eo anno īteger⁊ magni p̄cij fuerit. tanti .n. dānet̉quāti plurimi: ⁊ magni p̄cij is hō īeo āno fuerit ẜm iā traditamᶠ diuiſionē. ¶ Itē mixta eſt actio aduerſus eosᵍ ꝗ r̄licta ſacroſāctis eccl̓ijsvel alijs venerabilibꝰ locisᵖ legativl̓ fideicōmiſſi noīe dar̄ diſtulerītⁱ:vſqꝫ adeo vt ēt inᵏ iudicium voca

rētur. tūc .n. ⁊ ipſaꝫ rē vel pecuniaꝫq̄ relicta ē dare cōpellūtur. ⁊ aliudtātū ꝓ penaˡ ⁊ iō in duplū eiꝰ ſit condēnatio. ¶ Quedāᵐ actōes mixtācām obtinere vident̉ tā in rem qͣꝫin ꝑſonā: qͣlis eſt familieⁿ herciſcūdeª actio: q̄ cōpetit coheredibꝰ dediuidēda hereditate. Itē cōmunidiuidūdoᵖ: q̄ inter eos reddit̉ īterquos aliꝗdq cōe eſt vt id diuidatur.Itēᶠ finium regundoꝝ actio qua inter eos agit̉ qui cōfinesⁱ agros habēt: in ꝗbus tribꝰᶠ iudicijs ꝑmittit̉iudici rē alicui ex litigatoribꝰ ex bonō ⁊ equo adiudicareᵗ. ⁊ ſi vniꝰ ꝑspregrauari videbit̉ eū inuicē certapecunia alteri condēnari. ¶ Qm̄nesʸ aūt actōes vel in ſimplū cōcepte ſunt. vel in duplū uel triplū uelin quadruplū. ulterius aūt nulla actioᶻ extendit̉. ¶ In ſimplū .n. agit̉

vtar. ff. de offi. preſidis diuus.a Petens .ſ. rei vendi.b ¶ Quilibet vt. sͣ. de ob. que ex delicto naſcuntur. §. fi.¶ Cōdictio .ſ. furtiua que ſoli dn̄o dat̉ ⁊ heredi eius aduerſus furem ⁊ eiꝰ.⁊. l. v. ⁊ sͣ. de ob. q̄ ex delicto naſcuntur. §. fi.heredē. vt. ff. de cō¶¶ Quadruplū. vſqꝫid ānū: ⁊ poſt annū in ſimplū. vt. sͣ. vi bo. ra. inprin. niſi in caſu: ut ſi iudeus ꝯtra xp̄ianum agattunc in dupluꝫ tm̄ agiturC. de pag. l. xp̄ianis. Sꝫnūꝗd etiā raptor teneturactione furti manifeſti?Dic ꝙ nō ẜm pla. qꝛ indupluꝫ tm̄ tenetur ſi furtiꝯueniat̉ ut. ff. ui bo. rap.l. i. niſi in caſu ubi nec induplū tenet̉ ẜm eū. ut. ff.de fur. l. ſi ꝗs domo. Sꝫcerte ibi erat actuꝫ actione vi bo. ra. unde ſublataerat actio furti non manifeſti. ut. ff. vibo. ra. l. i. ⁊ff. de ac. ⁊ ob. l. ꝗ ſeruumSed ſatis uidetur ꝙ etiāmanifeſti furti noīe conueniatur ⁊ in quadruplūut ar. ff. de fur. l. ſi uendidero. §. cum raptor. ⁊l. ſi ꝗs ex domo. lꝫ pla. cōtradixerit. ut dictum eſt.e ¶ In ſimplū. ubi cōtraꝯfitētem datur. nā tūc inocaſimplū ⁊ ꝯtra negāteꝫ indupluꝫ vt hic. ⁊ .jͣ. e. §. atille. ⁊. C. ad. l. aꝗ. l. contra neganteꝫ ⁊. ff. de iureiur. eum qui.ſ ¶ Traditā vt. sͣ. ad. l. aꝗ. in prin. nam ibi diuidit primū caput. l. aquil. atertio capite ex quo tertio ſit cōdēnatio quātū res retro valuit in. xxx. diesvt. sͣ. eo. ti. §. ex hoc capite. Item adiunge actioneꝫ qd̓ metꝰ cauſa naͣ ⁊ ip̄amixta eſt vt. ff. quod metus cauſa. l. ſi cum ex. §. i.g ¶ Contra eos .ſ. heredes vel alios qui legatis vel fideicōmiſſis grauaripoſſunt quoniam onerati ſūt pecuniariter. vt. sͣ. de ſing. re. per fideicommiſ. reli. in prin. ⁊. ff. de le. i. plane in fi. accur.h ¶ Locis. q̄ multa ſunt ⁊ enumerant̉ in aucͣ. de non alie. §. nos igitur.i ¶ Diſtulerint .ſ. fraudulēter vel ſine iuſta cā al̓s non puniuntur vt. ff. ſicer. pe. l. ꝙ te. ⁊. ff. de vſur. l. ſciendū. ⁊. ff. de pe. here. l. illud. Et no. quēpuniri ex ꝓcraſtinatione vel dilatiōe illicita ſic. ff. de eden. l. pretor. §. ſed⁊ ſi ſeruus in fi. ⁊ ē ſpeciale in his legatis. in alijs legatis vl̓ fideicommiſſis nō p̄ſtat̉ duplū ſed vſure currunt ex mora: vel ſaltē poſt cōteſtationemlitis. ⁊ fructꝰ reꝝ reſtituūt̉. vt. C. de vſur. l. i. Iteꝫ hec legata habent ī aliopriuilegium vt ſi indebitū ſoluatur non repetatur vt. sͣ. de ob. que ex quaſi cōtractu in fi. Quid ſi primo negauit poſtea confiteatur; rn̄. poteſt penitere cum exoneret actorem approbādo. vt. sͣ. de iureiu. l. eum qui. ar. contra. ff. e. de edil. edi. l. quid ſit fugitiuus in prin. Item quid ſi confeſſus eſt⁊ poſtea negat? Rn̄. punitur cuꝫ vltima mora noceat. vt. ff. de peri. ⁊ cōmo. rei ven. l. illud. Item ꝗd ſi nō inficietur ſꝫ dicat teſtamentū non valere vel aliā ꝓponat rōnabileꝫ cauſaꝫ? Rn̄. quidā ꝙ punitur ne inueniatur via per quā negantes ſuā exerceant auaritiaꝫ: vt. sͣ. vi bo. rap. §. qꝛ tn̄:Alij cōtra qd̓ verū puto. vt. jͣ. eo. §. at ille. Item nūquid hec in legato gͦnerali ⁊ ſpāli locū hn̄t? rn̄. ſic ẜꝫ Io. cū vtrunqꝫ ſit legatū vt. sͣ. de fideicōhere. §. fi. ⁊. C. de fideicom. l. fi. in prin. Item quid ſi duplum non poteſtſoluere; rn̄. luit in corpore. vt. ff. de penis. l. i. §. generaliter ⁊. C. de ſer. fugi. l. quicunqꝫ. ⁊. ff. de in ius vocan. l. pe. ⁊ fi. accur.k ¶ In iudicio. ꝗd ſi in iudiciū nō vocantur ſed al̓s ſūt in mora; rn̄. quidāadhuc idē vt duplet̉. Sed hec lex ꝯtradicit. Itē in dubijs pene ſunt moliēde vt. ff. de pe. l. interpretatione. Sed dicam currere vſuras ⁊ fructus deberi ex mora et ipſa re .i. ſine interpellatione dicam morā committi ad inſtar minorum ꝗbus legata debētur: vt. C. in qui. ca. in inte. reſti. nō eſtne. l. in minoꝝ. item quid ſi reipu. vel fiſco relīquatur; videtur ꝙ idē ſit cūius diuinū ⁊ publicum fimile ſit. vt. C. de ſa. ſan. ec. l. fi. ⁊ in auc. de nonalie. §. ſi miuus col. ij. Sed dico ꝯtra qꝛ pene ſūt molliende. vt diximus.vt. ff. de pe. l. pe. Itē quid ſi in redēptione captiuoruꝫ; videtur idem quaſirei venerabili ſit relictū. Sꝫ certe nō extēdā. ſcꝫ. id qd̓ dr̄ in hoc. §. ad hunccaſum cū ſit pena. Itē quid ſi deo vel alicui ſancto vel admīſtratori. quidem valent. ⁊ in auc. de ec. ti. §. ſi quis in nomine ⁊. ff. ad le. falci. l. i. §. admunicipium. Rn̄. locū habet hic. §. qꝛ venerabili loco eſt relictum vt. ff.de an. le. l. annua. §. a ticio.l ¶ Pro pena. ſi hec eſt rō vt ſit mixta. pꝫ ꝙ condictio ex lege illa. ſi quis ītantam. ſit mixta. vt. C. vn̄ vi. ſi ꝗs in tantā. Item ⁊ illa cōdictio que datur ex lege Cōſtātiui. vt. C. finiū reg. l. ſi ꝯſtiterit. ⁊ oēs ille actiones vbi ⁊res ⁊ aliꝗd pro pena petitur quod verum eſt.¶ Quedam actiones Actiones familie herciſcunde ꝓ diuidēda herditate. Et actio cōi diuidūdo ꝓ re particulari. Et actio finiū regundorumꝓ diuidēdis fūdis dicūtur actiōes mixte .ſ. reales ⁊ ꝑſonales. Uel ꝓprius

mixtā cām habent in ꝗbus iudici licitū eſt vni partiū adiudicare rē ſi eēin ſibividebit̉. h. d. Et diuidit̉ in tres ꝑtes. Primo ponit̉ dictū generale. Secūdo illud per exempla declarat. Tertio ponit q̄ poſſunt eſſe ꝑtes iudicis in iſtis actionibus. Secunda ibi. qualis eſt. Tertia ibi. in quibus tribus iudicijs. ⁊cͣ.m ¶ Quedā actiōes. hic adijcitur tertiū membrū illi diuiſioni quā habes. sͣ. eo.§. i. vt diximus.n ¶ Familie. actio iſta ſic dicitur quia familia pro hereditateponitur.o ¶ Perciſcūde .i. diuidende.q. d. actio diuidende her̄ditatisItem iō dicit̉ mixta qꝛ in ea petunt̉ dn̄ia reꝝ corꝑaliū non dari. ſꝫ tradi vel aſſignari pro ꝑteſua. ⁊ in hoc dicit̉ realis. Itempetūtur fructus ſi alter eos tm̄ꝑcepit vel ipſe ſolus impenſasfecit ⁊ hec petunt̉ dari .i. vt fiātſui cui dant̉ ⁊ ꝑꝑ hoc dicitur ꝑſonalis. vt. ff. fami. her. l. Iteꝫlabeo. §. familie. ⁊ sͣ. de ob. exquaſi cōtractu. §. item. ⁊ sͣ. eo.§. ſic itaqꝫ. ſꝫ quanto ꝑe duratrn̄. xxx. annis inſpecto potiusꝙ ſit ꝑſonalis. vt. C. de an. exce. l. i. Itē q̄ro ex quo naſcitur.R. ẜm. azo. ex voluntate agētiū ut. ff. fa. her. l. i. ſed certe immo ex qͣſi ꝯtractu. ut. sͣ. de ob.que ex quaſi cōtractu. §. item.p ¶ Diuidūdo. que ſunt hic loco perſonalium p̄ſtationū. ⁊ q̄loco realiuꝫ dic eodem modo.ut proxime diximus in actione fami. her. ⁊ idem ſi ꝓximo caſu. ⁊ facit ad hūc. §.ff. communi diui. per hoc iudicium. §. ſicut.j ¶ Aliꝗd cōe .ſ. ſine ſocietate. ut. ff. pro ſocio. l. quibus ⁊. l. ſi actum ſit. ⁊ sͣ. deobli. ex quaſi contrac. §. ſi inter aliquos.Itē finiū regūdoꝝ .ſ. ex mixta ut hic ⁊. ff. fini. reg. l. ſꝫ ⁊ loci. §. in iudicio.s ¶ Cōfines. ꝗd ſi domos hn̄t cōuicinas? Rn̄. nō hꝫ locuꝫ ſi hincinde ſint domꝰut. ff. fini. reg. l. iiij. in fi. ſi aūt ex altera parte tm̄ ſit domus ex altera fundus tūcutile locum hꝫ iudiciū fini. re. ut. ff. finium regun. l. ij. in prin. ⁊ adiunge his tribus actionibus mixtis quādam aliaꝫ .ſ. here. pe. ut. C. de here. pe. l. hereditatis⁊. ff. de pe. he. l. ſiue bonefidei. §. i. Iteꝫ quid de oībus noxalibus ac. vr̄ .n. ꝙ ſintin rē qꝛ cōtra quēlibet poſſidentē ſeruū dantur vt. jͣ. de noxa. actio. §. oēs auteꝫ.Item ꝗd de actione de tigno iniuncto. naꝫ ⁊ hec datur ꝯtra quēlibet poſſidenteꝫvt de tigno iniuncto. l. i. in fi. Itē ꝗd de actione qd̓ me. cā. nam ⁊ hec quemlibetpoſſidentē perꝗrit: ut. ff. qd̓ me. cā. l. ſi cum ex. §. pedius. Itē quid de actione infactuꝫ que dat̉ contra eū qui aliꝗd habet in loco publico poſitum: ut. ff. ne quid īlo. pu. l. ij. §. antepe. Item quid de actione in factū ſiue īterdicto quod vi aut clānam ⁊ hoc cōtra poſſidētē dat̉ vt. ff. qd̓ vi aūt clā. l. competit in fi. Itē quid d̓ actione ad exhibēdū nā ⁊ illa poſſidētē ꝑſequitur ſicut ⁊ cetere ſuperiores vnde vident̉ oēs in rē vt. ff. de ac. ⁊ ob. l. obligationū genera. quidaꝫ dicūt eas anormalas .i. nec in rē nec in ꝑſonā. Sed dic oēs eē ꝑſonales: vt pꝫ in actione ad exhibendum. vt. ff. ad exhi. l. iij. §. eſt aūt perſonalis hec actio.t ¶ Tribus .ſ. fami. her. cōi. diui. fi. regun.u ¶ Permittitur a lege. accur.x ¶ Adiudicare. ⁊ quod adiudicatur ſtatim ſit eius cui adiudicatur vt. jͣ. de offi.iudi. §. fina.¶ Omnes autem. Nulla actio extēdit̉ vltra quadruplū ⁊ in ſimplum agitur regulariter ex oī ꝯtractu. In duplum v̓o exfurto manifeſto. Et ex. l. aquiliaEt ex ſeruo corrupto. Et ex depoſito in quatuor caſibus. Et ex legato facto venerabili loco. In triplū v̓o quotiēs agitur in plus debito: vt aduerſarius maioribus ſportulis exeeutori pregrauet̉. In quadruplū v̓o furti manifeſti ⁊ qd̓ metus canſa. h. d. vſqꝫ. ad. §. actionū aūt. legā tamē ꝑ ꝑtes. Et hic ponitur quartadiuiſio actionū vt dicit̉ in glo. qꝛ quedā dantur ad ſimplū quedā ad duplū ⁊ triplū ⁊ quadrupluꝫ. Et diuidit̉ in tres partes. Primo pōit dictū gn̄ale. Secundo illud per multa exēpla in quolibet mēbro declarat. Tertio ponit aliqͣs dr̄iasīter iſta exēpla. Scd̓a ibi. in ſimplū .n. agit̉. Tertia ibi. ſed furti quidem.Omnes aūt. hec eſt quarta diuiſio que ponitur in hoc ti.z ¶ Actio .ſ. vltra quadruplū. ſꝫ ꝯtra in. l. aqui. vbi occaſione ẜui interfecti agitur ad vnā hereditatē ꝑditā que valet centū marcas. vt. sͣ. ad. l. aꝗl. §. illud Itēcontra de eo ꝗ vtilē clauum de naue abſtulit qͣre tota nauis perijt. nam ad totūdamnū tenet̉ qd̓ ēt quadruplū ⁊ vltra excedit vt. ff. de incen. rui. nau. l. iij. §. ſenatus Item aliud contra in actione ex empto: vbi occaſione pecoris morboſi totus meus grex contaminatus eſt: vel occaſione tigni vicioſi tota domus corruitvt. ff. de ac. emp. l. iul. in prin. ſed certe his tribus contrarijs nō agitur ad aliꝗdquod ſit pena inſpecta ꝑſona agentis. ſed totū eſt ſuū intereſſe. nam hūc. §. intellige qn̄ penalis eſt actio ex vtraqꝫ ꝑte. Item contra ī eo qui manumiſit ẜuū alienū in pn̄tia principis. nā duo mancipia dn̄o ⁊ tria ſimilia dat ſiſco ⁊ ita in quintuplum dātur. vt. C. de his qui a nō do. ma. l. fi. Item contra in eo ꝙ dicitur deeo qui dedit tibi pecuniam ne mihi calūniaꝫ faceres vel ab alio accepiſti vt mihicalūniam faceres in octupluꝫ mihi teneris vt. ff. de calū. l. ⁊ generalit̓er. §. fi. ſed

i ij