Liber

ei cuius nihil intereſt. Penāª enimcū ſtipulat̉ ꝗs nō illud īſpicit̉ qd̓ interſit eius: ſed queᵇ ſit quātitas ī cōditioneʰ ſtipulationis. ergo ſi quisita ſtipulatur Ticioᶜ dari. nihil agitSꝫ ſi adiecerit penā niſi d̓derit totaureos dare ſpōdesᵇ tunc committiti ſtipulatioᵇ. ¶ Sed ⁊ ſi ꝗd ſtipuletur alij cum eiusᵉ intereſſet: placuit ſtipulationē valere: nam ⁊ ſi is ꝗpupilli tutelam adminiſtrare ceperat: ceſſitᶠ admīſtrationē contutoriſuo: ⁊ ſtipulatꝰ ē rem pupilli ſaluāfore: quoniā ītereſt ſtipulatoris fieri quod ſtipulatus eſt: cum obligatus futurus eēt pupillo ſi male resgeſſerit tenet obligatioˢ. ¶ Ergo ſiquis ꝓcuratori ſuo dari ſtipulatusſit hēbit viresᵖ ſtipulatio. Et ſi creditori ſuo ꝗs ſtipulatꝰ ſit: qd̓ ſua intereſt ne forte vl̓ pēa cōmittat̉ velpredia diſtrahant̉ que pignori dataᵏ erāt valet ſtipulatōˡ. ¶ Uerſaᵏvice qui alium facturum ꝓmiſit videtur in ea eſſe cauſa vt nō teneat̉niſi penamⁿ ipſe ꝓmiſerit. ¶ Iteꝫnemo rem ſuam futuramº in eū caſum quoᵖ ſua ſit vtiliter ſtipulatusⁱeſt. ¶ Si de alia re ſtipulator ſen-

ſerit de alia promiſſor: ꝑinde nulla contrahitur obligatio ac ſi ad interrogatuꝫ reſponſuꝫ non eēt. veluti ſi hominem Stichuꝫ a te quisſtipulatus fuerit: tu de pāphilo ſenſeris quem ſtichum vocari crediderisʳ. Qd̓ ex turpi cauſa promiſſumᶠ eſt veluti ſi quis homicidiumvel ſacrilegium ſe facturū promittit nonᵗ valet ſtipulatio. ¶ Cuꝫ ꝗsſub aliqua conditione ſtipulatꝰ fuerit licꝫ ante conditionem deceſſerit poſtea exiſtente conditione heres eius agereˢ pōt. idem̄ ⁊ a ꝓmiſſoris parte eſt. ¶ Quiᵉ hoc annoaūt hͦ mēſe dari ſtipulatꝰ ē niſi omnibus partibus preteritisʸ anni velmēſis nō recte petijt. ¶ Si fundūdari ſtipulaueris ul̓ hominē nō poteris ꝯtīuo agere niſi tātū ſpaciū pͥterierit quo traditio fieri poſſitꝰ.¶ De fideiuſſoribus.Rō eo ꝗ promittit̉ ſolēt alijobligari ꝗ fideiuſſores appellantur: quos hominesᵇ accipere ſolentᵉ dum curant ut diligentius ſibicautūᵍ ſit. ¶ Inᵉ omnibꝰ aūt obligationibꝰ aſſumi poſſunt ideſt ſiuere ſiue v̓bis ſiue litteris ſiue conſen

ter accidunt iura ſe referunt. vt. ff. d̓ lega. i. nā ad ea. Itē contra. ff. ſi quis in iuvo. l. ij. §. fi. ſed ibi in pena propria. hic aūt ī ꝯuētionali dicit. vel ibi iō nō committitur qꝛ nō debuit venerſarij nō intererat. ⁊ ita per obliquū illa rōreddit̉. a ¶ Penaꝫ ſtno. ꝙ caute ponit ſtipulat̉. nā ſecūs eſt cum paciſcit̉ tm̄ cum pena ex nudocontinenti appoſito ſicut vſura non poſſit peti. vt. ff. de ſer. expor. l. ſeruus. ⁊. C. de vſur. l. iij.b ¶ Que ſit .i. que ſit quantitas ⁊ que ſit conditio vtrum ſitimpoſſibilis vel probabilis vl̓nō. ut. sͣ. e. §. īpoſſibilis. ⁊ jͣ. e.§. ꝙ turpi. ꝙͣtitas v̓o que ſit inſpicit̉ vt quantumcūqꝫ ſit petatur certi condictione ſi eſt certa.al̓s ſi ſtipulatio ē incerta actione ex ſtipulatu vt hic. ⁊ sͣ. d̓ v̓.obli. in prin. iſta .n. nomīa ꝗs.⁊ q̄ ſubſtātie ſunt ſignificatiuanō quitatis .ſ. certe vel taxate vel taxandē. ⁊ hoc ẜꝫ azo. Sꝫꝯͣ ē. jͣ. de actio. §. oēs. ſolue vtibi. Ite ꝯͣ. ff. de euic. l. ſi dcm̄ ſꝫibi ſic agebat̉. Itē ꝯͣ. C. de ſpo..l. mulier. §. pe. ſed illud fauore mr̄imonij ne in īfinitum penaͣ excedat. vt. C. de īuti. ſtip..l. ij. alij vt. M. dicūt vſqꝫ adduplum. ⁊ in hoc conſideraturꝙͣtitas vt duplum non excedatẜm cū. vt. C. de ſcn̄. que pro eoqd̓ intereſt. l. j. alij vt. Io. diſtīguūt inter cū ꝗ ſcienter promittit ultra duplū ſe non teneri utille teneatur. al̓s non ut. ff. ſiꝗs cau. ſed ⁊ ſiꝗs. §. fi. alij dicūt uſqꝫ ad qͣdrupluꝫ ſemper extendi ⁊ nō plus. ut. jͣ. de ac. §.oēs. prima uerior eſt.b ¶ In ꝯditōe .i. penali ſtipulatiōe: q̄ eſt ꝯditiōalis .ſ. ſi nō ꝑeret ꝓmiſſor pͥncipali ꝓmiſſori.c ¶ Ticio dari. ut promittis ticio uel mihi ꝙ dabis ticio.d ¶ Spondes .ſ. mihi. al̓s non ualet hoc ut modo diximus.d ¶ Stipulatio .ſ. pene eo nō dante. non aūt illa inutilis efficitur utilis. ſed penemētu ⁊ illi ſtatur. vt ⁊ al̓s. C. de arbi. l. j.ed et ſi quid. Stipl̓atio ꝙ det̉ ei cui dare mea ītereſt tenet. h. d. Areti.s ¶ Eius .ſ. ſtipulātis. f Ceſſit ſic. sͣ. de ſatiſda. tu. ⁊ cu. §. ij. al̓s. iij.g ¶ Obligatio. nā utilis actio pupillo dat̉. ut. ff. d̓ magi. ꝯue. l. i. §. pe. itē ipſi ſtipulanti directa acꝗrit̉. ut hic dicit̉.h ¶ Uires. intereſt .n. mea procuratori meo ſolui qꝛ in rem meaꝫ expendit. ut. jͣ.ma. §. tua gratia ⁊ mādantis.i ¶ Et ſi. ꝙ. id eſt qꝛ.k ¶ Data. ab iſto ꝗ nūc ſtipulatur.l ¶ Stipulatio. nō ut ꝓturatori ul̓ creditori actio competat. ſꝫ qui ſtipulatus eſtaget actione ex ſtipulatū ad ītereſſe ꝙͣti ſua intereſt creditori vel procuratori fuiſſe ſolutū. ut. C. de inuti. ſti. l. fi. ⁊. ff. de v̓. ob. liber hō. §. fi. ⁊. C. de dona. cuꝫ resnel ẜm nos aget certi cōdi. ad intercē quod ꝓbauimus. ut. sͣ. de uer. ob. in prin.Uerſa. Promiſſio facti alieni n̄ ualet niſi appoſita ſit pena. Et nemo pōtſtipulari rē ſuam. h. d. Are.m ¶ Uerſa vicē ad ſuꝑiorē. §. alteri. n ¶ Penā. ſed ⁊ tūc ad penā tm̄ tenet̉.⁊ facit. sͣ. eo. §. ſiꝗs aliū. o ¶ Itē nemo. futurā. vt partū ancille vel fetumaīaliū ſuorū que ſua futura ſunt. vt. sͣ. de re. di. §. itez ea. Item multo magis ſipuletur rem que nūc ē ſua. vt. sͣ. eo. §. i.p ¶ Quo ſua ſit. hoc ideo ꝗa in eo caſu quo ſua futura nō eſt valet ſtipulatio. vtff. de v̓. ob. l. ſi rē meā. q ¶ Stipulatus eſt .ſ. dari ⁊ eſt rō qꝛ quod ſuū ē amplius ſuū fieri nō poteſt vt. jͣ. de ac. §. ſic itaqꝫ. reſtitui tn̄ poſſum ſtipulari. vt. ff.ver. ob. nemo. i. rn̄. ⁊. ff. vſufru. quēadmodū ca. l. i. §. ſed qd̓ diximus.Si de Diſſenſus in corpore viciat ſtipulationē. h. d. are.y ¶ Credideris. hoc eſt verū qn̄ certū eſt eos diſſenſiſſe. ut. ff. de ver. ob. continuus. §. i. al̓s aūt ſi pōt ẜm vtriuſqꝫ intellectū valere: valet ẜm intellectuꝫ promiſſoris. vt. ff. de v̓. ob. ꝗ ex pluribus. ⁊. l. ſtipulatio iſta. §. eū qui. nec obſtat quodpr̄ minorē preſtari deber̄ vt. ff. de le. i. apud iul. §. ſcio. qꝛ minor ē ꝙͣ dare vult ꝓmiſſor. vt. jͣ. de ac. §. p̄terea. ſi āt ẜm vniꝰ intellectū tātū valere pōt: ẜm eiꝰ ītellectū valet. vt hodie dare mihi bononie. x. ꝓmittis. ſi .n. d̓ hac bononia ī qͣ ſumus ītelligat̉ vꝫ. al̓s nō vt. ff. de v̓. ob. l. quotiēs ī ſtipulatiōibus. ⁊ de re. du. l.quotiens. ij.¶ Quod. Stipulatio turpis ex turpi cā deſcendens nō valet. h. d.s ¶ Promiſſum ſiuc dicā ꝓmittis homicidiū facere: ſiue dicā ꝓmitto. x. quia ꝓmittis facere homicidiū. vt. ff. de v̓. ob. generaliter.t ¶ Nō valet. hmōi .n. cōditiones turpes īpoſſibiles p̄ſumunt̉ a iure. vt. ff. de cōdi. inſti. l. ſi filius. vn̄ nō valcat ſtipulatio vt. sͣ. eo. §. ſi impoſſibilis. circa quodtamen dic. ꝙ aūt ipſum quod promittitur eſt turpe vt facere homicidium ⁊ tunc

nō valeret ēt pena appoſita. vt. ff. de v̓. ob. l. generaliter ⁊. l. veluti. ⁊. l.ſi plagij. idē dico ⁊ ſi ſub conditione turpi. vt hic. aut ſi honeſtum promittat̉. ſed tamen turpiter. vt dare. x. ſed ꝑ metū vel dolum. ⁊ tunc valet promiſſio facta. ſed exceptione eliditur. vt. C. de inuti. ſtipu. dolo in fi. niſi incaſu vbi ipſo iure nō ualet promiſſio facta ꝑ metuꝫ. vt. ff. qd̓ me. cauſa. l.ſi mulier. §. ꝙ ſi dos ẜm¶ Cum. Stipulatioconditionalis tranſit adheredes ſtipulatoris ⁊ ꝓmiſſoris. hoc. d. are.u ¶ Quis agere. hoc ī cōtractibus ut hic. ⁊ sͣ. deuer. obli. §. ex conditionali. aliud in relictis. ut. C.de cadū. tol. §. ſi autemaliquis. ⁊. ff. d̓ ma. teſta.ſi ita ſcriptū fu. ī fi. ⁊ facit ad hunc. §. de ꝑicu. ⁊cōmo. rei uen. l. ꝙ ſi pendente .i. rn̄.¶ Qui. Qui promittitcerto tēpore nō poteſt cōueniri niſi totus terminꝰeſt elapſus. h. d.x ¶ Qui hoc anno .i. quiſtipulatus eſt his uerbispromittis hoc anno uelhoc menſe.y ¶ Preteritis. id eſt elapſis ſed ſecus eſt in relictis fauore ultime uoluntatis. nam in caput annipreſtatio fit. ut. C. quando di. le. ce. l. i. uel diſtingue. aut ꝓmittit per hecuerba hoc anno uel quolibet anno. ⁊ tūc ī fine anni ſit ſolutio ut h̓ ⁊. ff. dev̓bo. ob. ꝗ hoc āno. ⁊. l.eum qui certaruꝫ. aut annum. ⁊ ſunc in capite anni ſit ſolutio ſiue legatuꝫſit. ſiue in contractu fiat promiſſio ẜm Io. ⁊. B. vt. ff. de condi. ⁊ demon.l. ſi in āno. ⁊. ff. qn̄ di. le. ce. nec ſemel. vnde verſus. Annua ſi debes: tūcinſpicies caput āni. Anno ſi debes ī fine teneberis anni. de hoc dixi. sͣ. dever. ob. in prin. Sꝫ ꝗd ſi vſqꝫ ad forum rem promiſeris vr̄ ꝙ ſtatim incepto foro poſſit agi. vt. ff. ad trebel. l. qui filius. §. ſabinus.Si fundum. Promiſſori dat̉ tēpus habile ad ſoluēdum. h. d. are.z ¶ Poſſit. cū cōmodo ꝓmiſſoris. vt. ff. de v̓bo. ſigni. l. nepos ꝓculo. nectamen nimiū expectatur. lꝫ prius nō poſſet ſoluere. vt. ff. de verbo. ob. ꝯtinuꝰ. §. illud. Itē ⁊ ſi incōtinēti pōt. non tn̄ iō ſtatiꝫ exigit̉ vt. ff. de ſo. quoddicimꝰ. quoddā ergo tp̄s mediū exigimus .ſ. x. dierum ẜm quoſdā. vt. ff.de cōſti. pe. l. ꝓmiſſor. uel dic arbi. iu. cū. l. nō ſit determinatum. vt. jͣ. deiu. deli. l. i. in fi. ꝗ iudex ſtatuet tempus quoddā nec nimium nec modicuꝫvt. ff. de ſol. l. ratū. ⁊ rē ra. ha. l. quo enim. §. i. ⁊. ff. de offic. iudi. i. rn̄. Itēnunquid idem in quantitatibus qd̓ in ſpēbus hic dr̄? rn̄. non īmo tempore tāto ꝙͣtū iudicatis dat̉ expectat̉. vt. ff. de iudi. l. ſi debitori .ſ. iiij. mēſiuꝫvt. C. de uſur. rei iudi. l. ij. ẜm quoſdā. vel uerius dic ut no. sͣ. de v̓. ob. §.in glo. ibi ſtatim ⁊c̄.? De fideiuſſoribus. Cōtinua fic. Uiſum eſt de his ꝗ principaliter obligantur ex pluribus contractibus. Ueruꝫ vt hic dicit tex. in prin. pro eo quiobligatus eſt ſolet accedere fideiuſſor. iō poſt illos titulos ſpijcitur iſte de fideiuſſoribus. arti.Ro eo Totus iſte titulus diuidit̉ in ꝗnqꝫ partes. Primo qualiter fideiuſſores accipiunt̉. Secundo in qua obligatione accedere poſſunt. Tertio quando ſunt plures fideiuſſores an inſolidum ul̓ pro parte ꝗlibet obligetur. Quarto ꝙ nō poteſt fideiuſſor plus obligari ꝙͣ principalis ⁊ qn̄ dicitur in plus obligari. Quinto quando ſolēnitas intrinſeca preſumitur. Secūda ibi. In omnibus. Tertia ibi Si plures. Quarta ibi. Fideiuſſores. Quinta ibi. In ſtipulationibus. ⁊ hoc dicit. Fideiuſſor eſt quiacceſſorie obligatur ad maiorē cautelā creditoris. h. d. are.a ¶ Promittit .ſ. principaliter ꝑ ſtipulationē ⁊ idē quocūqꝫ alio modo ꝗsobliget̉. ut. jͣ. eo. §. i. ⁊. ff. eo. l. i. Nūquid acceſſorie obligationi accedere fideiuſſor pōt: rn̄. ſic ut. ff. eo. grece. §. fi. ⁊ de pig. ac. ſi rem. §. i.b ¶ Homines .i. fideiuſſores.c ¶ Solent .ſ. creditores.d ¶ Cautū. ⁊ eſt cautū ſine dubio. ut. jͣ. de replica. §. fi.¶ In oībus Omni obligationi accedere poteſt fideiuſſor ⁊ ciuili tm̄. ⁊naturali tm̄. h. d. are.e ¶ In omnibus. idem̄ in omni ſpecie obligationuꝫ dūmodo nō ſit contralegem. ut. ff. eo. l. cum lex. ſed contra. C. ne fideiuſſo. do. l. i. ſo. illud ſpe