De fideiuſſoribus.TertiusDe litteraꝝ obligatione.

5 3

ſuª contracte fuerīt. ¶ At neᵇ illudquidem intereſt vtrum ciuilisᵉ annaturalisᵇ ſit obligatio cuiᵉ adijciatur fideiuſſor: adeoʳ quidem ut ꝓẜuoᵍ quoqꝫ obligeturᵖ: ſiue extraneus ſit qui fideiuſſoreꝫ a ſeruo accipiat ſiue ipſe dominusⁱ ſit in idquod ſibi naturaliter debet̉. ¶ Fideiuſſor non tm̄ ipſe obligatur: ſꝫetiam heredem relinquitᵏ obligatum. ¶ Ideiuſſorⁱ ⁊ precedere obligationeꝫ: ⁊ ſeꝗ poteſt. ¶ Si plures ſint fideiuſſores quot quot erūtnumero ſinguli in ſolidum tenenturᵐ. Itaqꝫ liberum eſt creditoria quo velit ſolidum petere. Sꝫ exepiſtolaᵏ diui adriani compelliturcreditor a ſingulis qui modo ſoluēdo ſunt litis conteſtate tꝑe ꝑtesⁱpete̓. Iōqꝫ ſi quis fideiuſſoribuſ eotꝑe ſoluēdo n̄ ſit hͦ ceteros oneratꝰ.Sed ſi ab vno fideiuſſore creditor totum conſecutus fuerit huiusſolius detrimentum erit ſi isq proquo fideiuſſit ſoluendo non ſit: ⁊ſibi imputari debet cum potueritiuuari ex epiſtola diuiʳ Adriani: ⁊deſiderare vt pro parte in ſe deturactio. ¶ Fideiuſſores obligari nōpoſſunt vt plus debeant dare qͣꝫdebet is pro quo obliganturˡ. nam

eoꝝ obligatio acceſſio ē pͥncipalisobligatiōis. necᵗ plus ī acceſſiōe eēp̄t qͣꝫ in pͥncipali re. At ex diuerſo vt minꝰ d̓beāt obligari pn̄t. Itaqꝫ ſi reus. x. aureos ꝓmiſerit fideiuſſori ī ꝗnqꝫ recte obligat̉. cōtraʸv̓o obligari nō pōt. Itē ſi ille pureꝓmiſerit: fideiuſſor ſub ꝯditiōe ꝓmittere pōt. ecōtraˣ v̓o nō pōt. nonſoluꝫ aūt in quātitate ſed etiam intēpore minꝰ aūt plus intelligitur.¶ Plus eſt enī ſtatī aliquid dare.minus ē poſt tpͥs darcʸ. ¶ Si ꝗdāt fideiuſſor ꝓ reo ſolue̓itᶻ: eiꝰ reirecuperāde cauſa habet cūeo mādati iudiciuꝫᶻ. ¶ Greceª fideiuſſorplerunqꝫ ita accipiturſiue ēt verbo. Sed ⁊ ſi dixerit.ꝓ eo erunt: acſi dixerit.¶ In ſtipulationibus fideiuſſorum ſciendum eſt hoc generaliter accipi vt quodcunqꝫ ſcriptumſit: quaſi actumʰ uideatur etiā id actum. Ideoqꝫ cōſtat̉ ſi quis ſcripſerit ſe fideiuſiſſe videri omnia ſolēniterᶜ actaᵇ.¶ De litterarum obligatione.Xim ſcripturaᵉ fiebat obligatio qu nominibus fieri dicebatur que noīa hodie nō ſūt ī vſu.

tiale eſt. itē in preſentibꝰ ⁊ futuris negocijs pōt accedere fideiuſſor. vt. ff. deiu. l. quēadmodū vt. jͣ. co. §. fideiuſſor.a ¶ Cōſenſu ſiueiā ex maleficio vel qͣſi vt. ff. e. l. grece. §. ſed ſi ex delictob ¶ Ne .i. nō. ac.c ¶ Ciuilis .ſ. tm̄ vt pro eo quifuit confeſſus ſpe future numerationis. vt. jͣ. ti. proxi. habet tamen eādemexceptionē ꝙͣ reꝰ vt. C. d̓nō nu. pec. l. pe. in fin. ⁊l. tā mādatori. ⁊ ſic not.ciuili tm̄ obligationi accedere fideiuſſorē vt hic.⁊. d. l. dicit̉. ⁊. ff. eo. l. ſideiuſſor. §. ij.d ¶ Naturalis .ſ. vt proſeruo vt ſubijcit. ⁊. ff. eo.l. fideiuſſor. §. fideiuſſoraccipi. ergo quantuꝫ addationē fideiuſſoris nonintereſt. ſed quo ad aliamultum intereſt .ſ. interciuilē ⁊ naturalē obligationē vt. ff. de conſti. pe.l. i. §. debitum. ⁊. l. qd̓ ſimaritus. §. ſi ꝗs aūt.e ¶ Cui .ſ. obligationi.f ¶ Adeo .i. in tātū.g ¶ Pro ſeruo. qui ſeruus de iure naturali tenet̉ tm̄ nō ciuili. vt. ff. d̓cōdi. inde. ſi id qd̓. ⁊ sͣ.de libertinis. §. i. ⁊ sͣ. deinuti. ſtipula. §. i. Iteminutilis. ⁊ huic naturaliaccedit h̓ fideiuſſor at ipſe ſeruus fideiubere nonpoteſt. vt. ff. eo. l. ſeruusinſcio. ⁊. l. ſe.h ¶ Obliget̉. fideiuſſor ꝙpro eo intercedit.i ¶ Dn̄s. nō idē ecōtra.vt dn̄s ſeruo poſſit fideiuſſoreꝫ dare. ⁊ eſt ratioqꝛ talis fideiuſfor obligādo ſe ſeruo per ꝯn̄s domino obligat̉. Iteꝫ proeodē .ſ. domino obligatur: qd̓ eſſe nō poteſt: vtidē pro eodē ⁊ apud eūdē poſſit obligari. vt. ff. eo. ſiꝗs pro eo. §. i. ⁊. l. urauius. ⁊. ff. ad. uel. l. tutor.Fideiuſſor non. Obligatio fideiuſſoria eſt trāſitoria ad heredē ⁊ fideiuſſor pōt adhiberi ēt pro futura obligatione. h. d. are.k ¶ Relinꝗt. ſiueictū ſit ſiue nō. ⁊ idē ī oī obligatōe. ex ꝯtractu uel qͣſiin reo principali ut hic. ⁊. ff. de ac. ⁊ ob. l. ex cōtractibus. ſed ꝗd ſi ad penāfarti obligatus ē uel in alia ac. uel obli. que nō tranſit ad heredes; rn̄. nōputo teneri ex hoc caſu heredem quaſi naturam mutet hoc caſu ſtipulatiout ar. ff. ſi quis cau. l. ſi cum. §. qui iniuriaꝝ. ⁊. jͣ. de ac. §. fuerat aūt. ⁊ fal ¶ Fideiuſſor ⁊ precedere. puta fideiubeo ī id qd̓ ſibi credes vel credidiſti.cit ad hunc. §. ff. eo. l. iiij. §. fi.vel credis. nā his tribus tēporibꝰ pōt accipi vt hic. ⁊. ff. de vſufruc. e. re. q̄vſu ꝯſu. l. qm̄. §. fi.lures. Si plures ꝓ eodē fideiubeāt ꝗlibet tenet̉ inſolidū. ſed beneficio epiſtole ſit diuiſio inter eos qui ſoluendo ſunt tꝑe litis cōteſtate. Etſi vnus ex fideiuſſoribus ſoluēdo ſoluat īſolidū a ꝯfideiuſſore repetere pōthoc dicit are.m ¶ Tenent̉. idē ēt in pluribus mandantibus vel iubētibus. vt. ff. qd̓ iuſſu. l. fi. ſed vr̄ iure nouo ꝙ ꝓ ꝑte tm̄ ꝗlibet teneat̉ ipſo iure vt iā nō ſit neceſſaria epl̓a q̄ ſcribit̉ h̓ niſi exp̄ſſe īſolidū ꝓmittat̉. ⁊ ſic vr̄ corrigi quod h̓dr̄: vt in auc. de duo. re. §. i. col. vij. vel v̓iꝰ vt puto dicta auc. loꝗt̉ in pluribꝰ reis debēdi in ꝗbus ēt iure veteri videt̉ fuiſſe cautū vt ꝓ partibus teneantur. vt. ff. de duobꝰ reis. l. reos. at ſccꝰ ſit in fideiuſſoribꝰ quoꝝ quilibettenet̉ inſolidum vt ipſe reus pro quo intercedit. ⁊ ita habebit locum epiſtola hodie vt olim.n ¶ Ex epiſtola. ſed vbi eſt hec epiſtola; rn̄. nō habemus eā ſcriptā: multotiens tamē de ea mētionem facit lex. vt hic. ⁊. C. de cōſti. pecu. l. fi. ⁊. ff. e.l. inter fideiuſſores. ⁊. l. ſe.o ¶ Partes. Hec tamē epiſtola fallit in ꝗnqꝫ caſibꝰ. vt in fideiuſſoribustutoꝝ ꝗ nō implorant beneficium. lꝫ tutores īplorēt. vt. ff. rē pu. ſal. fo. l.fi. ⁊. ff. de tu. ⁊ ra. di. l. i. §. nūc tractemus. Item fallit in fideiuſſore fideiuſſoris: vt. ff. e. ſi plures. §. fi. Itē fallit qn̄ certi fideiuſſores ſoluēdo nō ſunttꝑe litis cōte. vt. jͣ. ſubijcit ſtatī. Itē fallit qn̄ eiuſdē̄ ſumme ſunt fideiuſſores. ſed nō ꝓ eodē deore. vt. ff. e. ſi a ticio. Iteꝫ ⁊ qn̄ inficiat̉. vt. ff. eo. ſidubitet. §. ita. Sed nunquid hec exceptio epiſtole eſt ꝑemptoria vel dilatoria; viooria. quia prorſus ꝑimit id in quo opponitur. Iteꝫ

ecōtra videt̉ dilatoria. qꝛ ante lit. cōte. opponi dꝫ vt hic. quare vr̄ dilatoria. vtC. de proba. l. exceptio. ſed dico eā quaſi anomalā cum nec peremptoriam prorſus imitet̉: que nec vſqꝫ ad ſnīam opponit̉. nec dilatorias que tm̄ differūt. vt. jͣ.de excep. §. hoc exēpli. ⁊. C. ſen. reſcin. nō po. l. ꝑemptorias. ſed ꝗd ſi ſoluit. nūꝗd repetit. quaſi ſit fauorabilis exceptio: videtur ꝙ ſic vt in vell̓. vt. ff. de cōdi.inde. l. exceptis. ⁊. ff. e. l. ſi contendat. ſꝫ ꝯͣdico qꝛ nō īuenio ꝙſic ſit fauorabilis. ⁊ qꝛ ſuū recepit debitor. vt. ff. de condi. indebi. repetitio.p ¶ Onerat. ar. cōtra. ff. ad. l.ro. de ia. l. ij. §. ſiꝗs.¶ Si is .ſ. reus.r ¶ Diui adriani. facit. ff. eo. l.vt fideiuſſor. ac.nō p̓otinpllisoblisari qꝫ prin. Fideiuſſorcipalis: ⁊ in plus obligari dicitur etiam qui citeriori temporeobligat̉. h. d. are.g ¶ Obligant̉. ſed nunquid ī idipſum in quo reus tenetur ſaltēremanet obligatus qn̄ in plusfideiuſſit̓ ꝗdaꝫ dn̄t ꝙ ſic ꝓ ꝗbꝰeſt hoc gnāle. Utile per inutilenō viciatur. vt. ff. e. ſi a reo. §.i. ⁊. C. de dona. ſi ꝗs ar. §. ſꝫ inhis oībus. nos ꝯͣ .ſ. ꝙ in nihilūteneatur. ⁊ eſt pro nobis. ff. eo.grece. §. illud.t ¶ Nec plus. ꝯͣ hāc regulaꝫ eſtsͣ. de re. di. §. ſi tn̄ rem alienaꝫ.Itē. ff. de ꝯtrahen. emp. ſi ī em̄ptione in prin. itē. ff. de ſolu. ꝗres. §. mihi. x. §. qui ſtipulat̉. ⁊§. mihi rome. ſed is oībus datgeneralē ſolutionē. vt ſic exponas hanc litteram. nō plus eſſepoteſt in acceſſione ⁊cͣ. i. in acceſſoria obligatione ẜm Ioan.Item ꝯtra. ff. de iu. nō quēadmodū. So. ibi non eſt plus: qꝛlicet fideiubeat ante reū: non tn̄prius tenet̉. Item ꝯtra. sͣ. e. atnec ſol. ibi nō eſt plus eo modoquo plus dr̄. dr̄ .n. plus qͣtuormodis quoꝝ nullus eſt ibi: vt. jͣ. de ac. §. plus aūt. u ¶ Cōtra .i. ſi reusꝗnqꝫ promiſſit fideiuſſor decē.x ¶ Ecōtra ſi reus ſub conditione ꝓmittat fdciuſor pute. liglidū. c. ff. ſo. ma. l. ſi cōſtante. ſ. quoticus.Plus dare. facit ad hoc. ff. de v̓b. ſi. is cui. ⁊ jͣ.de ac. §. plus āt. ⁊. ff. de ſo.Fidciuſſor ſoluēs ꝓ reo hēt cōtra eū mādati actionē. are.¶ Si ꝗd aūt ſoluerit. ſiue ꝑ iudicē ſiue nō. vt. ff. mā. idēqꝫ. §. fideiuſfores. ſꝫ fallit in caſibꝰ quatuor. ⁊ anteꝙͣ ſoluit agit mā. vt ſi hoc dictū ſit vt ad tpͥs teneat̉.Item ſi fuerit cōdēnatus. item ſi cepit bōa ſua diſſipare reus. item ſi diu ſtctit fideiuſſor in obligatione. vt. C. man. ſi pro ea. ⁊. ff. man. l. lucius: al̓s non agatanteꝙͣ ſoluat. ſed ſoluere dꝫ. vt. ff. de cōdi. inde. l. indebitam. ſed ēt in caſibꝰ nullo modo agit. vt ſi ꝓmittat aūt donādi aīo aūt ī rē ſuā fideiuſſit. vt. ff. mā. ſi remunerādi. §. ſi paſſus. l. ſi ꝓ te pn̄te. Itē ſi h̓ actū ſit vt nō agat. vt. ff. mā. ſi remunerandi. §. ſi marcellus. itē ſi mādatū nō ſit obligatoriū. vt. ff. mā. §. illudtem ſi fideiuſſor nō oppoſuit exce. ꝙͣ debuit opponere. vt. ff. mā. ſi fideiuſſor.z ¶ Mādati iudiciū .i. actionē. ſi īterceſſit mādatū ul̓ ēt eo pn̄te fideiuſſiſſꝫ. ut. ff.mā. ꝗ fide. ⁊. l. ex mādato. a ¶ Grece. facit. ff. e. grece. i. rn̄. ⁊. jͣ. ꝗ. mo. tol.ob. §. ſed ⁊ grece. ⁊ sͣ. de v̓. ob. ſed vtrū.ulationibus. In ſtipulationibꝰ ſolēnitas intrīſeca p̄ſūit̉. h. d. are.b ¶ In ſtipulationibꝰ. actū. q. diceret ita dicit ſcriptura ac ſi v̓e ita fuiſſet ſcm̄ qd̓forte fuit vl̓ n̄ fuit actū certe p̄ſumit̉ ꝓ ſcriptura: vt ſic videat̉ actū. ⁊ hoc eſt ī ſcriptura pͥuata. dic̄. n. ſiꝗs ſe ⁊cͣ. ⁊ ex cā. vn̄ incōtinēti p̄iudicat niſi ꝯͣ ꝓbet̉. vt. ff. d̓nō nu. pe. gn̄al̓r. ⁊ facit ad hūc. §. d̓ v̓. ob. §. ſciēdū. ⁊. C. de ꝯtrahē. ſti. l. ij. ⁊ sͣ.ti. i. §. ſi ſcriptū. ī ſcriptuca aūt publica ꝯſtat ei ſtādū ml̓to magis niſi ꝯͣ ꝓbet̉. vtC. de ꝓba. cū p̄cibꝰ. ⁊ ī aucͣ. d̓ fide īſtru. §. ſi v̓o mō ī pͥn. col. vi. itē no. h̓ pͥſumioīa ſolēniter acta qd̓ ꝓbāt ſupradicte leges. c ¶ Solēnit er. i. īterrogationēfactā quā neceſſe ē p̄ceder̄. vt. sͣ. d̓ v̓. ob. in pͥn. ⁊. C. de ꝯͣhen. ⁊ ꝯmit. ſtip. l. i.d ¶ Acta. ſꝫ ꝯͣ. ff. d̓ publi. quecūqꝫ. §. fi. ſo. ibi ſūt extrīſece ſolēnitates d̓ tutore ⁊iudice ꝗ debent adeſſe cū pupillus vendit. at h̓ actꝰ ꝓmiſſionis nullus eſt ſine actu īterrogationis. vn̄ ex quo dixi fideiubeo vl̓ ꝓmitto ītelligit̉ interrogatio facta eſſe quaſi ꝑs ꝓmiſſionis. ⁊ ſic nō extrinſeca ſolēnitas cū ſit ꝑs ſtipulationis.De litterarū oe. Iſta Ru. ꝯtinuat̉ ad precedentia. qꝛ. sͣ. viſū ē deobligationibꝰ q̄ ꝯtrahunt̉ v̓bis: nūc ponit de his q̄ ꝯtrahuntur lr̄is.Lim ſcriptura. Totus titulus diuiditur in duas ꝑtes. Primo ponitqualiter olim ſcriptura obligabatur ⁊ cius correctionē ⁊ nouum ſtatutumSecūdo ponit īfra ꝙͣtū tp̄s olī ⁊ hodic pōt exceptio opponi nō nūerate pecunieSecunda ibi Multuꝫ. ⁊. h. d. Scribens ſe debere ex mutuo quod nō recepit.