Tertius.De inutilibus ſtipulationibus

5 1

ſe nō poſſit inutilisᵉ erit ſtipulatio.¶ Idemᶠ iuris eſt ſi rem ſacramᶠaut religioſamʰ quā humani iuriseē credebat vel rē publicā q̄ vſibꝰᵍpopuli ꝑpetuo expoſita ſit: ut foꝝˡvl̓ theatꝝᵉ: ul̓ libeꝝ hoīem quē ſeruuꝫ eē credebatᵇ vl̓ cuiꝰ cōmerciūᵉnon hūerit: ul̓ rē ſuāᶠ dari ꝗs ſtipulet̉: nec ī pēdēti erit ſtipulatio ob idꝙ publica res ī pͥuatū deduci pōt:⁊ ex libero ſeruꝰ fieri pōt: ⁊ ꝯmercium adipiſci ſtipulator p̄t: ⁊ res ſuaſtipulatoris deſinere eēt pōt: ſꝫ ꝓtinusᵍ īutilis eſt. ¶ Itē ꝯtraʰ lꝫ in initio vtil̓r res ī ſtipulatū deducta ſit:ſi poſtea in eaꝝ cā de quibus ſupradictū eſt: ſine factoˣ promiſſoris deuenerit: extinguiturⁱ ſtipulatio. Atnec ſtatim ab initio talis ſtipulatiovalebit. luciꝫ ticiuꝫ cuꝫ ſeruus eritdar̄ ſpōdes. ⁊ ſimiliaᵐ. q̄ natura .n.ſui dn̄io nr̄o exēpta ſūt ī obligationēⁿ deduci nullo mō poſſūt. ¶ Siꝗs aliūⁿ datuꝝ facturūue ꝗd ꝓmi-

ſerit nō obligabit̉ˢ: veluti ſi ſpōdeat ticiū ꝗnqꝫ aureos datuꝝ. ꝙ ſi effectuꝝᵖ ſe ut ticiꝰ daret ſpōpōderitobligatur. ¶ Si ꝗs alij qͣꝫ ei cuiusiuriq ſubiectꝰ ſit ſtipulet̉: nihil agitʳ.Plane ſolutio ēt ī extraneā ꝑſonā ꝯferri p̄t: veluti ſi ꝗs ita ſtipuletur mihi aūt ſeio dar̄ ſpōdeſ. ut obligatio ꝗdē ſtipulatori acꝗ̄rat̉ᶠ: ſolui tamenᵗ ſeio etiam īuitoᵛ eo rectepoſſitᵉ: vt liberatio ipſo iure cōtingatʸ. ſꝫ illeᶻ aduerſus ſeiū habꝫ mādatiª actiōem. ¶ Ꝙ ſi ꝗsᵇ ſibi ⁊ alijcuius iuri ſubiectus nō ſit dare deceꝫ aureos ſtipulatus eſt ualebit: ꝙdem ſtipulatio. ſed utrū totum debeatur ſtipulatori qd̓ ī ſtipulationedeductum eſt: an v̓o pars dimidiadubitatum eſt: ſed placuit nō plusqͣꝫ dimidiam partem ei acquiri.¶ Ei v̓o ꝙ tuo iure ſubiectus eſt:ſi ſtipulatus ſis tibi acꝗrisᵈ: qꝛ uoxtua tāquā filij ſit. ſicuti filijᵉ vox tanqͣꝫ tua intelligitur in his rebus que

a ¶ Uſibus. al̓s ſi nō eſt in uſu poteſt alienari. vt. ff. de contrahen. empt.l. ſꝫ celſus i. rū. ⁊. l. pacta. §. fi. ⁊ ſic. ff. de uia publi. l. uiamꝰ.b ¶ Forū .ſ. ubi reur ius ut. ff. de iuſti. ⁊ iur. l. pͥe. uel rerū uenalium.ſed forus eſt bc ¶ Theatrū. ee ut. sͣ. de rerū diui. §. uniuerſitatis.d ¶ Credebateꝫ ſi ſcibat. ut. jͣ. proxi. §. ⁊ .ſ.uer. obli. inter ſti. §. ſacrāibi caſum .n. ⁊cͣ.e ¶ Cōmercium. generale nomen eſt ad omnescontractꝰ. unde dr̄ aliꝗshabere cōmerciuꝫ rei qn̄per empt. uel alio modopoteſt eam habere: quareiudeus nō habet cōmercium xp̄iani mancipij.ut. C. ne iudeus chriſtianum mā. l. i. unde ſi iudeus iudeo ꝓmittit talemancipium non ualet:uel chriſtianus iudeo uthic. ſi autē xp̄iano ꝓmittat iudeus ualet. ut. ff.de uer. obli. multum intereſt. ⁊ de lega .i. apudiul̓. §. fi.f ¶ Suā. naꝫ cum ſua ſitplus ſua fieri non poteſtut. sͣ. de leg. §. ſed ſi rem⁊ .jͣ. de ac. §. ſic itaqꝫ. niſratione poſſeſſionis apd̓alium conſtitute. ut. ff. decontrahen. emp. l. ſi ī emptiōe. §. iij. uel niſi ſub cōditione. dum tamen adueniente conditione ſtipulatoris res eſſe deſierit.ut. ff. de uer. obliga. l. ſi. rem meam.g ¶ Protinus .i. ſtatim. qꝛ pura ſtipulatio ſuſpendi non pōt. vt. ff. de ſti.ſeruo. l. vſufru. ſecus in alijs actibꝰ viuoꝝ. vt. ff. commu. pre. l. fi. in fine.h ¶ Item contra .i. ecōtrario. nam. sͣ. dixit quando ab initio res erat ſacravel ſimilis. ſed poſtea deſijt: nunc econtra quando prius non ſacra: ſedpoſtea fit.i ¶ In earū .i. ſacra vel religioſa vel ſimilis. vt. sͣ. proxi. §.k ¶ Facto. qd̓ eſt cū res eſt aliena. al̓s ſi ſua ſemꝑ ſuo facto factum vt̄ etiāſi alienauerit poſt tpͥs ſtipulationis. idem̄ ⁊ ſi erat aliena dummodo poſtmortem. vt. ff. de ver. ob. l. ſi ſeruū. §. i. ⁊. §. ij.l ¶ Extinguitur. ar. contra. sͣ. de le. §. quod ſi viuo.m ¶ Similia. puta rem ſacram cum erat prophana. ⁊ ſic de ſingulis .ſ. ſacra vel religioſa. vt. sͣ. proxi. §. accur.n ¶ Obligationē .ſ. iſtā. hoc eſt ſtipulationem.Si qFactū alienū non poteſt in ſtipulationē deduci. h. d. Areti.n ¶ Aliū prorſus extraneū.o ¶ Obligabit̉. ⁊ eſt rō qꝛ nemo alienū factū promittere poteſt vt hic. ⁊. ff.de verbo. obli. ſtipulatio iſta in prin. niſi pena ꝓmittatur. vt. jͣ. eo. verſavice. ⁊ niſi in. v. caſibus in quibus preſumit lex intereſſe ꝓmitti: niſi fiat īcautione iudicio ſiſti. vt. ff. de ver. ob. quotiens quis. Item ī ſtipulationeiſta hēre licere. vt. ff. de ver. ob. ſtipulatio iſta. i. rn̄. item in ſtipulatione d̓rato. vt. ff. rem ra. habe. l. in ſtipulatiōe. item in ſtipulationibus edilicijsvt ſanum eſſe ſeruum venditum vel non furem ⁊ ſimilia. vt. ff. de euic.l. ſi ita quis. Itē in ſtipulatione rē pu. ſal. fo. nam cum ſit pretoria exigiſfideiuſſor vt. ff. de preto. ſtipula. pretorie. ſtipulatur ergo pupillus his v̓bis a fideiuſſore promittis rem meam ſaluam fore per tutorem vel curatorem. nam ⁊ his verbis ab eis ſtipulatur. vt. ff. rem pupil. ſal. fo. l. prima. ⁊. l. cum pupillus. Preterea nonne quis ſemper promittit per ſe ⁊ſuos heredes ea facta que per alium poſſunt explicari. vt. C. de contrahenda ſtipulatione. l. fin. lꝫ contra ſit ſi non poteſt per alium fieri. vt. ff. eo. cēteſimis. §. id quod. ⁊. C. de cadu. tol. l. i. §. ut aūt? rn̄. non eſt alius heresꝙͣ teſtator. īmo idem preſumitur. vt in auc. de iureiuran. a moriente preſti. §. i. col. v.p ¶ Effecturum. tunc .n. ſuū factuꝫ manifeſte ꝓmittit. idē ſi dixit ſe curairū vt n̄at. vt. ff. ſi cer. pe. l. fi. §. fi. accur.Si quis. Alteri ſtipulari nemo poteſt niſi ei cuiꝰ poteſtati ſit ſubiectꝰExtraneus v̓o pōt ſolutioni eē adiectus. h. d. Are.q ¶ Iuri .i. dn̄io vt ſeruus dn̄o cui acquirit. vt. sͣ. per quas perſo. no. acqui. §. itē ꝗd ſerui. itē reuerētia paterna vt filius patri. vt. sͣ. per quas ꝑſo.no. acquiri. §. i. iteꝫ obedientia. vt monachus monaſterio cui querit ⁊ ſe ⁊alia vt in aucͣ. de mo. §. illud. coll̓. i. idem dicas de ſeruo fructuario itemde vſuario. idem̄ de ſeruo bonafide poſſeſſo. ⁊ libero bonafide poſſeſſo: ꝙex duabus cauſis queruntur. vt. sͣ. per quas perſo. nobis acqui. §. de hi⁊. §. idem placuit.

r ¶ Nihil agit. ⁊ eſt rō. qꝛ inuēte ſūt ⁊c. ut. jͣ. eo. §. alteri. ⁊. ff. de uerbo. ob. ſi iſta§. alteri. fallit tn̄ in caſibus. xvi. In primis ut ſi ſtipulantis interſit. quia ſit tutor eius cui ſtipulatur rem pu. ſal. fo. Secūdo qꝛ procuratori ſti. dominus. Tertio ſi ſtipuletur creditori. ut. jͣ. eo. §. ſed ſi quis. ⁊. ff. de v̓. obli. ſtipulatio iſta. §.ſi ſtipuler. ⁊. §. ſi ꝗs inſulam. Quarto fallit in oībus p̄torijs ſtipulationibus.ut. ff. de preto. ſtipu. in omnibus. ut eſt dāni infecti. ut. ff. cedā. infec. dāni. §. fiº. iteꝫ iudicatū ſolui ⁊ ſimiles. ut. ff. de procura. in cāe. §. fi. Item fallit nprocuratore preſentis. ut. ff. deuerb. obli. ſi procuratori. ⁊. ff.de procura. l. ꝗ procuratoreꝫ.Item fallit in actore municipūex cuius pacto queritur municipibus. Item in curatore furioſi ⁊ conſimilium perſonaru m⁊ tutoribus. ut. ff. d̓ conſti. pecu. l. eum. qui. §. ſi actori. Iteꝫfallit in inſtitore. naꝫ ſibi actioex pacto īſtituti queritur. ut. ff.de inſti. l. i. in fi. ⁊. l. ij. Iteꝫ fallit in iudice ul̓ notario uel ſimili perſona publica ex quorumpactis ⁊ ſtipulationibus alteriqueritur. vt. ff. rempu. ſal. fo.l. ij. iij. ⁊. iiij. i. rn̄. ⁊ ī auc. d̓ execu. ⁊ his qui cum. §. i. col. viij.⁊ ī aucͣ. de here. abinteſtato. §.ex his coll̓. ix. Item fallit in creditore ex cuius pacto querituractio debitori. vt. ff. de pigno.ac. l. ſi cum venderet. i. rn̄. iteꝫfallit ſi auus paciſcatur dotemreddi nepti quam etiaꝫ in poteſtate non habet. vt. ff. ſo. ma.gaius. Item in procuratore vēdentis. vt. ff. de actio. emp. iuli. §. ſi procurator. Itē fallit in deponēte ſi paciſcatur alij rem reſtitui. iteꝫ fallit īcōmodante faciēte ſimile pactuꝫ. vt. ff. depoſi. publica. ⁊. C. ad exhi. ſi res. itemfallit in donāte ſimile pactū faciente in euentū alicuius conditionis. vt. C. d̓ do.que ſub mō. l. quotiēs. Itē fallit ſi pater ſtipulet̉ filio vel alij poſito ſub ſua poteſtate poſt mortem ſuā .ſ. patris. nam ⁊ ſilio queritur lꝫ heres non ſit. vt. ff. de v̓bo. ob. l. quodcūqꝫ. §. ſi quis ita. ſi v̓o pure ⁊ non poſt mortem ipſi ſtanti qͥritur. vt. ff. de v̓bo. ob. l. dn̄s ſeruo. his .n. caſibus ex pacto vel ſtiprius alteri queritur. nō al̓s vt hic. ⁊. C. per quas perſo. nob. acqui. l. i. cū .n.ſpeciales nō ſunt trahendi ad ꝯn̄tiaꝫ. vt. ff. de le. ⁊ ſe. cō. l. quod v̓o. ſed. M. dcebat hos caſus facere regulam: ⁊ ſi quis caſus eſſet cōtra illud ſpeciale eſt: ⁊hic regulariter dr̄. ⁊ .jͣ. e. §. alteri: ⁊. C. per quas ꝑſo. no. acꝗ. l. i. dicebat iure directo non valere. ſed vtiliter acquiri poteſt ⁊ ſic ẜm eum ſemper ex pacto alteriusqueritur: quod falſum eſt. cū paruꝫ intereſſet directo vel vtiliter quereret̉. vt. ff.de nego. ge. actio. ac.s ¶ Acquiratur .ſ. tm̄.t ¶ Seio. nō tamē heredi eius. vt. ff. de v̓bo. ob. l. cum quis. Item hoc intelligeſtatu eius adiecti nō mutato. al̓s cōtra. vt. ff. de ſolu. cum quis. item hoc intellige an̄ lit. conteſta. a ſtipulante al̓s contra. vt. ff. de ſolū. ſi quis ſtipulatus fueritx. §. i. item lꝫ ſolui poſſit adiecto nō tn̄ agere poteſt adiectus. vt. ff. de cōſti. pe. ſed⁊ ſi filie in fi. ⁊. l. ſi v̓o.Inuito eo. .ſ. qui ſtipulatur.E Poſſit .ſ. ſtipulator.y ¶ Contingat. niſi in caſu. vt. ff. de eo qd̓ certo loco. l. iij. §. idem iul. ſed ibi facta fuit ſolutio alibi ꝙͣ fieri debuit. vnde venit ītereſſe. vt. jͣ. de ac. §. loco. in quonon potuit domino preiudicare accipiendo ſortem adiectus. vt. ff. de re. iu. nondebet. lꝫ ⁊ ipſe dominus poſſet. vt. ff. de eo quod certo loco. l. certum in fi. ⁊. l.fi. in fi.zª ¶ Ille .ſ. ſtipulator.a ¶ Mādati. nunquid adiectus mandati ſemꝑ tenetur. M. dicit ꝙ ſic vt hic. ⁊ff. de ver. ob. iul.. §. fi. nā ſemper tacitū mādatū ⁊ ſi nō expreſſum īteruenire dicebat ⁊ in abn̄tia ⁊ ſine nūcio vel epiſtola. qd̓ eſt contra. ff. de procu. l. i. §. i. qͣredicemus ꝙ mandati agitur ſi interceſſit mādatuꝫ: vt qꝛ pn̄te adiccto fuit ſtipulatus. vt hic̄. ⁊. ff. de ver. ob. iul. §. fi. ⁊. ff. māda. ꝗ fidē. al̓s agit ne. ge. cū nō ſitcurator ut. ff. d̓ ſo. l. vero ꝓcuratori. §. īterdū ⁊. jͣ. de v̓. ob. q̄ ex qͣſi ꝯͣctu ī pͥn.¶ Quod ſ. Si quis ſibi vl̓ alteri copulatiue ſtipulat̉: dimidia tm̄ ſtipulatoridebet̉. h. d. are. b ¶ Qd̓ ſi quis. valebit .ſ. ꝓ ꝑte dimidia ut ſubijcit. vt. ff.de eo quod certo loco. l. iij. §. ſi quis. ⁊ collige ꝙ nō vitiatur vtile per inutile ſicff. de ver. obli. l. i. §. ſed ⁊ ſi mihi. ar. ꝯtra. ff. de ar. l. parui. al̓s pedius. §. i. ⁊ dicut ibi. c ¶ Nō plus. vt. ff. de ver. ob. ſi mihi. ſed contra. ff. de contrahendaexpy. l. fundi. ſed dic vt ibi.i uero. Si pater ſtipulatur filio acquiritur ſibi. h. d. are.d ¶ Acquiris. ſic. ff. de v̓. ob. l. dn̄s ſeruū. ⁊. C. de contrahen. ⁊ cōmit. ſtip. l. ij.⁊. ff. de pac. l. ⁊ heredi. §. nos.ī. ſie ¶ Filij. cū vna ꝑſona cenſeatur pater ⁊ filius ut. C. d̓ impu. ⁊. ali

g iij