Druckschrift 
Corpus iuris civilis : Justiniani Insitutiones. Mit der Glossa ordinaria des Franciscus Accursius und den Summaria des Hieronymus Clarius
Seite
47v
Einzelbild herunterladen
 

Liber

Eceſſit nouꝰª caſꝰ ſucceſſiōisex ꝯſtōeʰ diui marci: nam ſi hiꝗ libertatē acceperūtᶜ a dn̄o ī teſtōex qͦ nō adit̉ᵉ hr̄ditasᶠ velīt bōa ſibiadijci: lib̓tatū ꝯſeruadaꝝ cā audiūtur. Et ita diui marci reſcripto adpōpiliū ruffū cōtinet̉. v̓ba reſcriptiita ſe habent. Si v̓gineo valētiꝗ teſtō ſuo lib̓tatē ꝗbuſdā aſcripſitnemine ſucceſſore ab īteſta. exiſtētein ea cā bōa eiꝰ eē ceperūt vt venireᵍ d̓beāt: is cuiꝰ d̓ ea re notio ē aditꝰ: rōeꝫ d̓ſiderij tui hēbit vt libertatū tā eaꝝ q̄ directo qͣꝫ earū q̄ ꝑ ſpeciē fideicōmiſſi relicta ſunt tuendarū gr̄a adijciant̉ tibi: ſi idoneeᵇ creditoribusˡ caueris de ſolido: qd̓ cuiqꝫ debet̉ ſoluēdo: ⁊ hi ꝗdē ꝗbus directa libertaſ data ē ꝑinde libi erūtac ſi hēditas aditaᵏ eēt. hi aūt quoſhr̄s māumittere rogatꝰ eſt a te lib̓tatē ꝯſequūt̉: ita vt ſine alia ꝯditōevelis tibi bōa adijci: qͣꝫ vt ēt ꝗ directo libertatē acceperūt tui libertiⁱ fiāt. Nāᵐ huic ēt volūtati tue ſi hi d̓qͦꝝ ſtatu agit̉ ꝯſentiātⁿ auctoritateꝫnr̄aꝫ accōmodauimꝰᵈ. Et ne huius reſcriptiōis nr̄e emolum̄tū aliarōe irritū fiat. ſi fiſcꝰ bōa agnoſcereuolue̓it. ⁊ hi ꝗ rebꝰ nr̄is attēdūtᵖ ſciāt cōmō pecūiario p̄ferēdāq eē lib̓tatis cāꝫ: ⁊ ita bōa cogēdaʳ ut libtaſhis ſalua ſit ꝗ eāᶠ adipiſci potuerūtac ſi hereditas ex teſtō aditaᵗ eſſet. Hoc reſcripto ſubuētū ē ⁊ lib̓tatibꝰ ⁊ d̓fūctis: ne bōa eoꝝ a creditoribꝰ poſſideāt̉ ⁊ veneātᵖ. certe ſi fuerit hac d̓ cā bōa adita ceſſat bonoꝝuēditio: extitit enī d̓fūcti d̓fēſor ⁊ ꝙdē idoneꝰ ꝗ d̓ ſolido creditoribꝰ cauet. In pͥmis hͨ r̄ſcriptū totienslocū hꝫ qͦtiēs teſtō lib̓tates date ſt̄.Quid ergo ſi quis īteſtatꝰ decedēscodicillis lib̓tates dederit: nꝫ adita ſit ab inteſtato hr̄ditas an fauorcōſtitutiōis d̓bebit locū hr̄e? Certeſi īteſtatꝰ d̓cedit ⁊ codicillis dederilibertatē cōpete̓ eā nemini dubiuꝫē: tūc .n. ꝯſtōi locū eē v̓ba oſtēdūt:cū nemo ſucceſſorˣ ab inteſtato exiſtat. Ergo quādiu īcertū ſit vtrūexiſtat an non: ceſſabit ꝯſtō. ſi uero

certū eſſe ceꝑit neminemᶠ exiſte tūcerit conſtitutioni locus. Si is ꝗin integrum reſtitui poteſt abſtinuit ſe ab hereditate: quāuis poteſt inintegrum reſtitui poteſt admitti cōſtitutio ⁊ bonorū aditio fieriʸ: quidergo ſi poſt aditionē lib̓tatū conſeruādaꝝ cā factā ī ītegrū ſit reſtitutꝰ:vtiqꝫ nō erit dicēdū reuocari lib̓tates q̄ ſemel cōpetierūt. Hec conſtitutio lib̓tatū tuēdaꝝ cā introducta ē: ergo ſi lib̓tates nulle ſūt dateceſſat hec conſtō. Quid ergo ſiviuꝰ dederat libertates vl̓ mortiscā: ⁊ ne de hͦ q̄rat̉ vtrū in fraudemcreditorū an nō factū ſit iccirco velint ſibi adijci bōa an audiēdi ſint:⁊ magis ē vt audiri debeāt ⁊ ſi d̓ficiāt v̓ba ꝯſtōis. Sꝫ cuꝫ multasdiuiſiōesᶻ eiuſmodi cōſtōi d̓eſſe ꝑſpeximus: lata eſt a nobis pleniſſima conſtitutioª in qua multe ſpeciesᵇ collate ſunt quibꝰ ius huiuſmodi ſucceſſionibus pleniſſimum eſteffectum: quas ex ipſa lectione cōſtitutionis poteſt quis agnoſcere. De ſucceſſionibꝰ ſublatis q̄ fiebant per bonorum venditiones. ⁊ex ſenatuſcōſulto Claudiano.Rāt aūt p̄ter dictā ſucceſſionē oliꝫ ⁊ alieᵉ ꝑ vniuerſitatemſucceſſiōes: qͣlis fuerat bonorū em̄ptio q̄ de bōis d̓bitoris vēdēdis ꝑmultas ābagesᵇ fuerat ītroducta:⁊ tūc locū hēbat qn̄ iudicia ordinariaᵉ ī vſu fuerāt. ſꝫ cū extraordinarijs iudicijs poſteritas vſa ē: iō cuꝫip̄is ordinarijs iudicijs ēt bonorūuēditōes expirauerūtᶠ: ⁊ tm̄mō creditoribꝰ dat̉ offō iudicis bōaᵍ poſſide̓: ⁊ ꝓut vtile eis viſuꝫ eſt ea diſpōere: qd̓ ex latioribꝰ digeſtoꝝ librisᵇ ꝑfectiꝰ apparebit. Erat ⁊ex ſenatuſcōſ. claudiano miſerabilis ꝑ vniuerſitatē acꝗſitio: cū liberamulier ẜuili amore bachataˡ: ip̄a lib̓tatē ꝑ ſenatuſcō. amittebat ⁊ cumlibertate ſubſtantiaᵏ: quod īdignuꝫnoſtris temporibus eſſe exiſtimātes: ⁊ a noſtra ciuitate deleri: ⁊n̄ inſeri ī noſtris digeſtis ꝯceſſimꝰ. De obligationibus.

tione que ſit per arrogationem ⁊ ſic ti. vniuerſali verum qꝛ eſt alia q̄ ſit ꝑ aditionem bonorū cauſa liber tatū conſeruandarū. §. fin. sͣ. per quas perſo. no. acqui.ideo ſubdit de eo cui libertatis cā bona adijciunt̉. Porcus.Eceſſit Totus iſte titulus diuiditur in quatuor partes. Primo ponitL acquiſitionem libertatis conſeruande. Secūdo illud ꝑ reſcriptū diui marci probat. Tertio verba dictireſcripti interpretatur. Quarto illud ſupplet. Secūda ibi. etita diui. Tertia ibi. hoc reſcripto. Quarta ibi. Sꝫ cum multas. ⁊ hoc. d. Si hereditas illius qui libertates reliquit nonadeatur: pōt ille cui libertas eſtrelicta uel alius petere ſibi adijci bona defūcti ⁊ ſatiſfacere creditoribus ⁊ erit tanꝙͣ ſucceſſordefuncti. Et ſerui quibus libertas directo uel per fideicommiſſum eſt relicta erunt liberi ēt ſibona forēt a fiſco occupata. h..d. areti.a Nouus. ⁊ eſt hic quartusſuccedendi modus: ut. sͣ. ꝑ qͣsperſo. nobis acꝗri. §. fi.b Cōſtitutione. cuius verbahec ſūt. jͣ. e. §. ſi virgineo ⁊cͣ.c Acceperūt. deſtinatione.d In teſtō .i. priuilegiuꝫ datur cuilibet petenti bona hac cōtemplatione ut. C. d̓ teſta. ma..l. fi.e. Aditur .ſ. ab herede.f Hr̄ditas. qn̄ ergo valetqd̓ in eo relictuꝫ eſt: ut. C. de ficō. l. eā quā? rn̄. h̓ ſpāle ē.g Si virgineo. venire .i. vēdi. accuh Idonee. fideinſſoribus uelpignoribus vel fide hīta: ut. ff.d̓ fideicō. li. l. iiij. §. adijci.i Creditoribus. vel oībꝰ velvni noīe oīum: vt. ff. de fideicō. li. l. iiij. §. creditoribus.k Adita. no. mirabile ꝙ exhac pactione ſerui fiunt liberiut orcini. Qui ſunt orcini ⁊ vnde dicantur dixi. sͣ. de ſin. re. ꝑfi. re. §. fi. ⁊ hic. ⁊. ff. de fideicōmiſ. li. l. iiij. §. hi qui.l Liberti. ſubaudi hoc tibi cōcedimus ſed operas neqꝫ orcinis neqꝫ ab eo manumiſſis imponat. ut. ff. d̓ ope. li. l. ſi quishac. l.m Nam huic. ſubaudi concedimus.n Conſentiant. al̓s in ſeruitute remanent ⁊ quē nolunt habere patronum hēbūt dn̄m. C.de manumiſ. teſta. l. fi. §. iiij.o Ac cōmodauimꝰ. ff. de fifideicōmiſ. li. l. iiij. §. hi ꝗ.p Attendunt. ut procuratores noſtri.q Preferendaꝫ. hoc qn̄ conpetūt libertates.r Cogēda .i. accipienda perfiſcum.s Eam .ſ. libertatem.t Adita olī priꝰ fiſcus admittebat̉ bonis non aditis ab alio: ⁊ ēt aditis dūmodo eſſent bona ſoluendo. al̓s aditio ab alio facta valebit ut. ff. d̓ fideicō. li. l. iiij..§. pe. hodie indiſtincte admittuntur ut. C. de teſta. ma. l. finali. §. penul. Hoc reſcripto. Bonis aditis ceſſat venditio ip̄orum. h. d. primo. Etadiectio bonorū tunc demū habet locum cū defunctus relinquit libertates ex teſtamento uel ab inteſtato. hoc dicit ſecūdo. are. u Ueniāt .i. vendantur.x Succeſſor. nunquid ex teſtamento. vel ab inteſta. erit iſte heres? rn̄. neutruꝫdici pōt. dic ergo hunc anomalū ſucceſſorem eē ſicut illū qui ſuccedit heredi nonīplenti defuncti voluntatem. ut in auc. de here. ⁊ fal. §. in oībus coll̓. i. ⁊ iura ſepulchrorū hꝫ ut bo. poſ. ut. ff. de fideicō. li. l. iiij. §. fi. Neminēdem exiſtere ab inteſtatoui repudiauerit hr̄ditatē poſſit in integrum reſtitui ⁊neruin acitetā adiecuocet ilnel facta ⁊ libertates non ceſſabunt. Et ſi libertates

date fuerint inter viuos datur adiectio bonorū: ſed reuocatur in dubiuꝫan date fuerint in fraudem creditorum. arti. Fieri. ⁊. rn̄. ſic:z Sed cū diuiſiones .i. caſus.vt. ff. de fideicō. li. l. iiij. §. i.a Conſtitutio. C. de teſt. ma. l. fi.b Species .i. caſus. De ſucceſſionibus ſubla. Supra viſum eſt de multiplici ſpecie ſucceſſionū. qꝛ ſunt quedq̄ hodie ſūt ſublate vt ēilla que fiebat ꝑ bonoꝝtraditionem uel ſenatuſconſultum claudia. iōſubdit de ſucceſſionibꝰſublatis. Porcus.E Totus intt iicilisandiuiditur in duas partes. Primo tollit venditiones ⁊ ſucceſſiones q̄ex eis fiebant. Secundoque fiebant ex ſenatuſcōſul. claudi. Secūda ibi.Erat. ⁊ hoc dic̄. Succeſſio facta per venditionbonorum debitoris ⁊ q̄fiebant per ſenatuſconſul. claudi. ſūt hodie ſublate. h. dicit are.c Alie. due emptio .i.uēditio vt ſequitur. ſic..ff. de ac. ēpti. veteres.d Ambages. naꝫ proponebat creditor actioneꝫ. ⁊ ſi cadebat a ſyllaba cadebat a cā: ſi v̓o n̄cadebat bona debitorisabn̄tis vel preſentis vēdebat ſua auctoritateqd̓ hodie non eſt: vt hic4. C. de formū. ⁊ impe..l. i. ⁊. ij.e Ordinaria. id eſt ſolennia.f Expirauerunt .i. receſſerunt.g Bona .ſ. oīa: vt. ff.qui. ex cau. in poſ. ea. l..i. ſed hodie pro menſuta debiti declarati. vt inauc. d̓ exhi. ⁊ intro. reis.§. ſi v̓o. col. v.h Libris. ut. ff. qui.ex cau. in poſ. ea. ꝑ totūi Erat bachata .i. capta uel decepta: ut enimvino capitur uel bachoita ⁊ amore. Item furoris amore nil vehementius inuenitur vt ī auc.qui. mo. nat. effici. legi.j. illud. coll̓. vi.k Subſtantiā. ſi cōiūgebat ſe alieno ſeruo etcontra dn̄i nunciationēvt. C. ad ſenatuſconſ.claudi. l. i.ationibꝰ.De oDictū eſt. sͣ. de perſonis li. primo. de rebusin Secundo ⁊ Tertiovſqꝫ huc. nunc de actionibus debet dicere: vt. sͣ. de iure natu. §. fi. ſꝫ obligatio mater eſt actionis: ut. ff. de procura. lꝫ. §. ea obligatio. ideo premittit de his obligationibus. ⁊ iō dicit hic nūc ⁊c̄. Hic incipit ſecunda pars principalis diuiſionis totius iſtius operisgratia commodioris diuiſionis ⁊ ēt materiarum. facit. l. Caius. §. i. ff.de lega. ij. cum ſi. cum ibi no. qm̄ hic tractatur de tertia parte: ſiue d̓ tertia materia in qua verſatur ius noſtrum: qm̄ verſatur circa tria: aut circa perſonas: aut circa res: aut circa actiones ⁊ obligationes: ut. sͣ. de ture natura. gen. ⁊ ciui. §. fi. vſqꝫ huc tractauit de perſonis ⁊ rebus vt dicit glo. Rubrice. igitur aliam ⁊ ſecundam partem faciemus de obligationibus ⁊ actionibus ⁊ per conſequens de tertia materia totius iuris ciuilis: ⁊ quamuis gloſa Rubrice continuat bene Rubricas ad precedentia dic tamen clarius vt. sͣ. ⁊ dicam. jͣ. de actionibus in Rubrica.Aretinus.