SecdidusDe fideicōmiſſarijs hereditatibus.

3 9

guebantur fideicōmiſſa. ¶ Poſtea vero Ueſpeſiani Auguſti temporibus pegaſo ⁊ Puſione conſulibꝰᵇ ſenatus cenſuit: vt ei qui rogatus eēt hereditateꝫ reſtituere ꝑindeliceret quartā parteꝫ retinere: ſicutex legeᵉ falcidia ⁊ ex legatis retinere ꝯcedit̉. ¶ Ex ſingulis quoqꝫ rebus q̄ ꝑ fideicomiſſum relinquunt̉:eadē permiſſaᵇ retentio eſt: poſtᶜ qd̓ſenatuſconſultum ip̄e heres onerahereditaria ſuſtinebatᶠ. ille aūt quiex fideicommiſſo recipiebat partēᶠhereditatis legatarij partiarij locoerat .i. eius legatarij cui pars bonorum legabatur: que ſpecies legatipartitio vocabatur: quia cum herede legatarius partiebatur hereditatem. vnde que ſolebantᵇ ſtipulationes inter heredem ⁊ partiariumlegatarium interponiⁱ: eedem interponebantur inter eum qui ex fideicommiſſo recepit hereditateꝫ: ⁊ heredē: ideſt vt lucrū ⁊ dānuꝫ hereditariū pro rata parte inter eos communeᵏ ſit. ¶ Ergoⁱ ſiquidem nonpluſqͣꝫ dodranteꝫ hereditatis ſcriptus heres rogatus ſit reſtituere:tunc ex trebelliano ſenatuſ conſultoreſtituebatur hēditas ⁊ in vtrunqꝫactiones hereditarie ꝓ rata parteⁱdabant̉. in heredē ꝗdē iure ciuili. ineum vero qui recipiebat hereditatē ex ſenatuſconſulto trebelliano tāqͣꝫ in hēdē. at ſi pluſqͣꝫ dodrantemvel etiā totā hēditatē reſtituere rogatꝰ ſit: locus erat pegaſiano ſenatuſconſulto: vt ⁊ hēs ꝗ ſemel adierit hēditatē ſi modo ſua voluntateadierit: ſiue retinuerit quartaꝫ partem ſiue retinere noluerit: ipſe vniuerſaⁿ onera hereditaria ſuſtīebat:ſed quarta ꝗdē retēta quaſi partis⁊ pro parte ſtipulationes īterponebantur tanqͣꝫ inter partiariū legatariū ⁊ heredē. ¶ Si vero totaꝫ hereditatē reſtitueritª: empte ⁊ vendite hēditatis ſtipulatōes interponebanturº. ¶ Sed ſi recuſet ſcriptusheres adire hereditatē: ob id ꝙ di

cat eam ſuſpectam eē quaſi damnoſamᵖ cauetur pegaſiano ſenatuconſulto: vt deſiderante eo cui reſtituere rogatus ē iuſſu p̄toris adeat ⁊reſtituat hereditatē: perindeqꝫ ei ⁊in eum qui recipit hereditatē actiones dantur: ac ſi iuris ē ex trebellianō ſenatuſ cōſulto: quoª caſu nullisſtipulationibus ē opus: qꝛ ſimul huic qui reſtituit ſecuritas dat̉: ⁊ actiones hereditarie ei ⁊ in eū tranſferūtur qui recipit hereditatē vtroqꝫſenatuſconſulto in hac concurrenteſpē. ¶ Sedᶠ qꝛ ſtipulationes ex ſenatuſconſulto pegaſiano deſcendētes: ⁊ ipſi antiquitati diſplicuerunt:⁊ ꝗbuſdaꝫ caſibꝰᶠ captioſas eas hōexcelſi ingenij Papinianus appellat: ⁊ nobis in legibꝰ magis ſimplicitasª qͣꝫ difficultas placet: ideo oībus nobis ſuggeſtisᵗ tam ſimilitudinibꝰ qͣꝫ differentijs vtriuſqꝫ ſenatuſcō. placuit exploſo ſenatuſcōſulto pegaſiano qd̓ʳ poſtea ſuꝑuenit omnē auctoritatē trebelliano ſenatuſcon. preſtare vt ex eo fideicō.hēditates reſtituant̉ ſiue habeat heres ex volūtate teſtatoris qͣrtāᶻ: ſiueplus ſiue minꝰ ſiue nihil penitus vttunc qn̄ vel nihil vel minus quarta apud eum remaneat liceatª ei vl̓quartam vel qd̓ deeſt ex noſtra au-ctoritate retinere: vel repetere ſolutumª quaſi ex trebelliano ſenatuſcōſulto pro rata portione actionibustam in heredem qͣꝫ in fideicommiſſarium competentibus. ¶ Si vero totam hereditatem reſtitueritᵇſponte omnes hereditarie actiōesfideicommiſſario ⁊ aduerſus eumcompetuntᵉ. ¶ Sed etiam id qd̓precipuum pegaſiani ſenatuſconſultis fueratᶠ vt quando recuſabatheres ſcriptus ſibi datam hereditatem adire neceſſitas ei imponeretur totam hereditatem volenti fideicommiſſario reſtituere: ⁊ omnes ad eum ⁊ contra eum tranſireactiones: ⁊ hoc tranſponimus adſenatuſconſultum trebellianū vt ex

etas hꝫ ex nomine cedentis.Recuſabant. ſic. sͣ. ti. i. in prin.Conſulibus .ſ. exiſtentibus.c ¶ Ex lege .i. dicere ſicut ꝑ legē falcidiā defaleantur ſpecialia legata. vt.sͣ. ti. i. §. cū aūt ⁊. §. i. ita ⁊ generale fideicom. defalcatur per pegaſianūſe. cō. vt h̓. Et no. triplicem eſſe quartam. vnadicitur iure nature debita. vt que debetur filijs⁊ filiabus ⁊ inferioribus⁊ ſuperioribus ⁊ quibuſdam tranſuerſalibus.vt. C. de inoffi. teſt. cuꝫquerit̉ ⁊. l. parētibꝰ. q̄ ēaucta vt in aucͣ. d̓ trien.⁊ ſe. §. i. ⁊ hoc dicit̉ debitū bonorū ſubſidiumut. C. d̓ īof. dō̓a. ſi totasAlia eſt q̄ debet̉ iure īſtitutionis: vt ex ſingularibꝰ legatꝭ ⁊ fideicōmiſis. ut. sͣ. ti. i. Alia q̄ ditrebelliāica. ut. jͣ. e. §. ſqꝛ. lꝫ fuerit ꝑ pegaſianūiducta. vt hic. Itē eſt qͣrta q̄daꝫ. vt q̄ debetur excōſtitutiōe diui pij filioarrogato vt. sͣ. de adopti. §. cū aūt. Item eſt ⁊alia. vt in aucͣ. qui. mo.na. efficiun. leg. §. quisigitur coll̓. vi.d ¶ Permiſſa ē. ideſt ꝑſenatuſconſultum trebellianū. ſcꝫ ut ab herede non a legatario grauato alij dare uel reſtituere. ut dicemus. jͣ. ti..i. §. i.e ¶ Poſt qd̓ ſenatuſcōſul .ſ. pegaſianum.f ¶ Suſtinebat .ſ. oīa.g ¶ Partem .ſ. dodrātemh ¶ Solebāt .ſ. iure uetuſtiſſimo ẜm pla. namlegatarius non ſentiebat onera: ⁊ ideo hec ſtipulatio īterponebatur.ſed cum hodie legata fideicommiſſis ſint adeqͣta. ut. sͣ. de le. §. i. ⁊ ī fideicommiſſo diuidāturonera inter heredem ⁊ fideicommiſſariuꝫ. ut. jͣ.ꝓxi. §. ergo. ⁊. §. ſꝫ qꝛ ſtipulationes. pꝫ ꝙ hec legata vniuerſalia ſeu ꝑacularia ſine ſtipulatione debēt trāſire cū onere. ⁊ facit ad hūc. §. ff. dele. ij. ſi quis ſeruum.fi. ⁊. l. ſe. Accurſius.¶ Interponi. puta. qꝛlegabat̉ dodrās. accurk ¶ Cōmune ſit. ſꝫ hacſtipulatiōe nō īterpoſita oīa onera erant heredis rogati occaſione quarte quam retinebat ut. jͣ. e. §. at ſi plus.Rogatꝰ de reſtituēdo dodrātē ex ſenatuſcōſultorrepei. actides bluſdunt prata. ſed ſi vlir a dodratē tunc et ſenatuſcōſulto pegaſiano oēs actiones remanēt penes heredē niſi ſtipulatio de diuidendo fuerit interpoſita. ⁊ hoc ſi ſpōte adijt: ſinaūt coactus ex ſenatuſco.trebel. actiones oēs tranſeunt in fideicōmiſſarium. h. d. areti.l ¶ Ergo. qꝛ tūc demum locū habebat ſenatuſcō. pegaſianū qn̄ uel totum uel ultra dodrātē heres rogatus eſt reſtituere. ergo ⁊c̄.m ¶ Parte. sͣ. e. §. reſtituta. contra. ſo. ut ibi.n ¶ Aniuerſa onera. niſi ſtipulationem ſupradictam interpoſuiſſet. ut.sͣ. e. §. poſtꝙͣ. ⁊ hic ſubijcit.o ¶ Si v̓o reſtituerit. ſcꝫ ſponte. nam poterat quartā retinere per pegaſianum. ut. sͣ. eo. §. pōſtꝙͣ. accurſius.o ¶ Interponebant̉. facit. ff. de pecu. ſi creditor ⁊. ff. man. heredem. §. fi.

¶ Sed fi. dānoſaꝫ. licet cauſam non aſſignet qꝛ varie ſunt hominum voluntates vt. ff. ad treb. quia poterat.¶ Quo caſu .i. cuꝫ ꝑ trebel. reſtituatur tota. vel dic per pegaſianum .ſ. in caſupropoſito vbi coactus adit: ſi vero non coactus ſed ſpōte ſecus. vt. sͣ. eo. §. ſi v̓ototam.r ¶ Utroqꝫ .ſ. trebelliano quianil retinebat. ⁊ pegaſiano. qꝛcogebatur ⁊ ita quo ad ſententiam concurrunt quo ad verbaenim non concurrunt cuꝫ aliocaſu vnum ⁊ alio aliud loquebatur.¶ Snes. Fiadicominate herecigtiotates ex ſenatuſconſulto trebel.reſtituuntur ſublato in totumſenatuſconſulto pegaſiano cuius auctoritateꝫ ſenatuſconſul.trebelliano imperator attribuit. ⁊ heres rogatus poteſt tenere quartam ſiue relicta ei ſit ſiue minus actionibus pro ratadiuiſis Itē heres ꝗ ſuſpectamhereditatē adire non vult hodie ꝑ ſenatuſconſultum trebellianum cogit̉: lꝫ olim ꝑ pegaſianū: oībus actionibus in fideicōmiſſarium deuolutis. h.dicit. Areti.s ¶ Sed qꝛ. dixi interponi ſtipulationes ex ſena. con. pegaſia. ⁊cͣ.t ¶ Caſibus .ſ. ꝑꝑ ſolēnitatemv̓borum vt dicunt. uel tunc qn̄is cui reſtituta erat non erat ſoluendo. vnde inutilis erat ſtipulatio. uel veriꝰ hos captioſosmodos neſcimus qui ſint.u ¶ Simplicitas. no. ſimplicitatē amicaꝫ legibus. ⁊ facit. jͣ.de leg. ag. ſuc. §. nos v̓o. ⁊. ff.de dolo. l. i. in prin.x ¶ Suggeſtis. hic nota ꝙ inſententia ſunt allegationes rey ¶ Qd̓ poſtea. quia prius fuitpetende.trebel. accur.¶ Quartam .ſ. de bonis hereditatis: detracto tn̄ aliēo erevt. C. e. ⁊ ſi ſine ſcriptura.a ¶ Liceat. etiā cōtra voluntatē defuncti iure iſto .ſ. īſtitutionum vt. C. ad. l. fal. ſi vt allegas. hodie forte ꝯͣ ẜm quoſdāvt in aucͣ d̓ here. ⁊ fal. §. ſin autem expreſſim.b ¶ Solutuꝫ. propter facti nōiuris ignorantiaꝫ. vt. C. ad. l.fal. error.c ¶ Actionibus .ſ. creditorumnō legatorum ẜm. B. vt. ff. e..l. i. in fi. ⁊. l. apud. i. reſpon. ſꝫ⁊ legatarius reſpondet cuꝫ eisfideicommiſſarij portio nō ſufficiat ſic tamē vt totius hereditatis quarta ſibi reſeruetur vt.ff. ad trebe. l. i. §. ſi is qui ẜmIo. Sed azo. contra. C. ad trebel. l. ij. ſed illa ẜm ſupradictam diſtinctionem intelligitur.d ¶ Si v̓o. reſtituerit. que reſtitutio ſit re ⁊ verbo. re ut ſi patiat̉ res hereditarias a fideicōmiſſario poſſideri uel totas uel aliquas earum hac mente ut reſtituatur hereditas: v̓bo aūt ſic. reſtituo hereditatē tibi licet corporaliter reꝝ poſſeſſionem nō tradā ⁊ ex tūc res fiūt fideicommiſſarij in utroqꝫ caſu ut. ff. ad treb. factaSed nūꝗd ēt an̄ factā reſtitutionē ē fideicōmiſſarius dn̄s. ut. C. cōia dele. l. fi. §.ſed qꝛ? Reſpō. nō qꝛ an̄ reſtitutionē oīa fecit heres ⁊ ēt manumittit ẜuum hereditariū qd̓ nō faceret ſi aliꝰ eſſet dn̄s. ut. ff. ad tre. marcellus. §. res. ⁊. l. ſi heresinſtitutus. §. ſi heres. nec obſtat. dicta. l. cōia dele. q̄ dicit dari rei uendi. fideicōmiſſario generali. nam eſt intelligendum ex quo hereditas eſt īſtituta uel ſpeciale in rebus alienatis vt ante reſtitutam hereditatem detur fideicommiſſario vtilis rei uendicatio.e ¶ Competunt. qꝛ per omnia eſt ut heres ut. ff. qd̓ cū eo ſi filius. §. fi. accur.f ¶ Fuerat vt. sͣ. in eo. §. ſed ſi recuſet.