Liber.

legamus queritur: ⁊ cōſtat pure inutiliterʰ legariʳ nec quicquam profcereª ſi viuo teſtatore de poteſtateeius heredis exieritᵇ: qꝛ qd̓ inutileforet legatum ſi ſtatim poſt factū teſtamentum deceſſiſſet teſtator: nondꝫ hoc ideo valereᶜ: qꝛ diutius teſtator vixerit. Sub cōditione vero recte legatur vt requiramus an quotempore dies legati cedit in poteſtate heredisᵇ nō ſit. ¶ Ex diuerſo herede inſtitutoᵉ ſeruo: quia dn̄o recteetiam ſine conditione legetur: nondubitatur. Nam ⁊ ſi ſtatim poſt factum teſtamentum deceſſerit teſtator: non tamen apud eūᵉ qui heresᶠſit dies legati cedere intelligiturᵍ cūhereditas a legato ſuꝑata ſit: ⁊ poſſit per eū ſeruuꝫ alius heres effici: ſiprius qͣꝫ iuſſu domini adeat in alterius poteſtate trāſlatus ſit: vel manumiſſus ipſe heres efficeretur: ꝗbus caſibus vtile eſt legatum. ꝙ ſiin eadeꝫ cauſa permanſerit ⁊ iuſſudomini ſcilicꝫ legatarij adierit: euaneſcit legatū. ¶ Ante heredis inſtitutionem legabat̉ᵇ antea inutiliter.ſ. qꝛ teſtamenta vim ex inſtitutioneheredū accipiūt: ⁊ ob id veluti caput atqꝫ fundamentūⁱ intelligit̉ totiꝰ teſtamēti he̓dū īſtitutio. Pari ratione nec libertas ante heredisinſtitutionem dari poterat: ſꝫ qꝛ inciuile eſſe putauimus ſcripture ordinemᵏ ꝗdem ſeꝗ: qd̓ ⁊ ipſi antiꝗtati vituperandū fuerat viſum: ſperni aūt teſtatoris volūtatēⁱ per nr̄aꝫconſtitutionemᵐ: ⁊ hoc vitiū emendauimꝰ: vt liceat ⁊ ante heredis inſtitutionem ⁊ inter mediasª heredūinſtitutiones legatū relinq̄re: ⁊ multomagis libertatem cuius vſus fauorabiliorᵇ ē. ¶ Poſt mortē quoqꝫ heredis aut legatarij ſimili modo inutiliter legabatur: veluti ſi ꝗsita dicat: cū heres meꝰ mortuꝰ fuerit do lego. Itē pridie qͣꝫ heres autlegatariꝰ moriet̉. Sed ſimili modo

⁊ hoc correximꝰᵛ firmitatem hmōilegatisq ad fideicōmiſſoꝝ ſimilitudinem preſtantes: ne in hoc caſu deterior cā legatoꝝ qͣꝫ fideicōmiſſoꝝinueniat̉ʳ. ¶ Pene quoqꝫ nomine olim inutiliter legabat̉: ⁊ adimebat̉ª vel tranſferebat̉. Pene auteꝫnoīe legari vr̄ qd̓ coercēdi herediscā relinꝗt̉ quo magis aliꝗdᵗ faciataut non faciatʰ: veluti ſi ꝗs ita ſcripſerit: heres meꝰ ſi filiā ſuaꝫ in matrimonio ticio collocaueritᵉ: vel exdiuerſo ſi nōʸ collocauerit dato deceꝫ aureos ſeio. Aut ſi ita ſcripſeritheres meus ſi ſeruū ſtichū alienaueritᶻ: vel ex diuerſo ſi nō alienaueritTicio decē aureos dato. ⁊ in tantūhec regula obſeruabat̉ vt perª qͣꝫpluribꝰ principalibꝰ conſtitutionibꝰſignificet̉. Nec principem quidemagnoſcer̄ᵇ poſſe ꝙ ei pene noīe legatū ſit: nec ex militis ꝗdem teſtō talialegata valebant: qͣꝫuis alie milituꝫvolūtates ī ordinādis teſtīs valdeobẜuabant̉ᵉ. qn̄ ēt: nec libertates pene noīe dari poſſe placebat. eo āplius nec he̓dē pene noīe adijci poſſeSabinus eſtimabat: veluti ſi ꝗs itadicat. ticiꝰ heres eſto ſi ticiꝰ filiā ſuāī mr̄imonio ſeio collocaueritᵇ: ſeiꝰqͦqꝫ hēs eſto. nihil .n. intererat qͣ rōne ticiꝰ coerceat̉: vtꝝ legati datiōean cohe̓dis adiectōe. ¶ Sꝫ hmōiſcrupuloſitas nob̓ n̄ placuit: ⁊ gnͣalit̓ ea q̄ relīquunt̉ lꝫ pene noīe fuerītrelicta vel adēpta: vel ī aliū trāſlata nihil diſtare a ceteris legatis ꝯſtituimusᵉ: vel ī dādo vl̓ ī adimēdovl̓ ī trāſferēdo: exceptis his videlꝫq̄ īpoſſibiliaᶠ ſunt vel legibꝰ interdictaˢ aūt al̓s probroſaʰ. huiuſmodieniꝫ teſtatoꝝ diſpoſitiones valereſectaⁱ meoꝝ temporū nō patitur.¶ De ademptione legatoruꝫ¶Demptio legatorum: ſiueeC eodem teſtamento adimant̉legata: ſiue codicillisⁱ firmaᵐ ē: ſiuecontrarijs verbis fiat adēptio: ve-

a ¶ Proficere. qꝛ actun non poſſunt eſſe in ſuſpenſo. vt. ff. cōmu.pͥ. l. fi. in fi. ⁊ propterque ſequitur.h ¶ Exierit. ſeruusc ¶ Ualere. exceptiss. vt cuꝫ res tua ſit tibi legata ⁊ ante mortem teſtatoris alienata.d ¶ Heredis nō ſit. nam ſiadhuc ſeruus non valet legatum al̓s valet: ſic ⁊. ff. ad. l. fal..l. ſi a ſeruo.e ¶ Inſtituto ſeruo .i. dominoex ꝑſona ſerui. vt. sͣ. per quasperſo. no. acqui. §. item ſerui.ſed idem dominus erit heres.ergo non ualet legatum quiaidem nō poteſt eſſe heres ⁊ legatarius vt. ff. de le. i. l. legatum eſt. §. i. Accur.e ¶ Eum. ſcꝫ dominū.ſ ¶ Heres ſit .i. dicet̉ mortuoteſtatore ſtatim poſt teſtm̄. noniō ſtatī dn̄s ſerui erit heres perſeruū: ⁊ legatariꝰ ꝑ ſe: ⁊ ita nōerit apud eū .i. eundem heredēhereditas ⁊ legatū qd̓ erat ſuperiori. §. īmo ad hoc vt ſit heres ꝑ ſeruū duo p̄cedere oꝫ ſcꝫiuſſus dn̄i ⁊ obedientia ſerui: ⁊īterim ẜui conditio poterit variari. ſed legatū tm̄ īteriꝫ habebit dominus: ſūt ergo ſeparata hereditas ⁊ legatū interimcū legatū apud dn̄m. hr̄ditasapud nullum donec ſeruꝰ velmanumiſſus ſibi uel iuſſu alicuius domini eam adeat.g ¶ Intelligitur. nam nemo ēheres adhuc cum ⁊ dn̄i iuſſus⁊ ſerui debeat ſequi voluntasvt. C. de here. īſti. cuꝫ ꝓponas⁊ licet hereditatis dies cedat eaadita tamen legatum a mortiteſtatoris cedit vt. C. de cadu.tol. §. in nouiſſimo. vn̄ apuddn̄m erit legatū ſed hereditasapud nullū que poterit eſſe velapud hunc vel apud illū ſi alienabitur .ſ. ſeruus prius vt ſequitur.Ante heredis. Legata⁊ libertas hodie relinqui poſſunt ante heredis inſtitutioneꝫetiam poſtea ⁊ inter inſtitutionem ⁊ ſubſtitutionem. arti.h ¶ Legabatur. aliud in tutore etiam olim vt. sͣ. qui da. tu.poſſunt. §. ad certū. accur.a ¶ Fundamētum cū ſine illonullum dicatur vt. ff. de iure.codicil. l. fi. ⁊. jͣ. ti. iij. §. ī pͥmis⁊. ff. de his que in teſta. dele. l.pe. ibi. Calphurnius.k ¶ Ordinem. no. ordinē ſcripture non ſeruandum. ſic. ff. d̓ſolū. nō enim. contra. ff. de fideicom. li. l. generaliter. §. ꝗdergo. ⁊ in aucͣ. de heredi. ⁊ fal..§. inordinatuꝫ. colla. prima.l ¶ Uoluntatem. repete vituperandus erat.m ¶ Conſtitutionem quam nō habemus ẜm quoſdam. uel dic verius ꝙ loquitur de ea que in. C. de teſta. l. ambiguitates. ⁊ ꝙ ibi dicit. nō ex mēte. referas adalia non ad hūc ordinem. accur.n ¶ Medias. qꝛ primū inſtituit heredem ⁊ poſtea legauit ⁊ poſtea alium heredem inſtituit. ⁊ ita legat inter medias heredū inſtitutiones.o ¶ Fauorabilior. niſi in duobus caſibus. ut. ff. de manu. teſt. cum ex pluribus⁊ de lę. i. ſi ꝗs a fi. §. pe. ⁊. l. fere. ⁊ ad tre. ſi patroni. §. ſed ſi non fructibus.Faſꝫſt mortem. Ante ⁊ poſt mortē heredis ⁊ legatarij ⁊ pridie mortis letari poteſt. h. d. aretinus.p ¶ Correximus. vt. C. vt actio. ab here. ⁊ contra here. l. i.¶ Legatis. ī ſtipulatiōibꝰ idē. vt. d. l. C. vt actio. ab herede. ⁊ ꝯͣ heredes. l. i. caue tn̄ qꝛ legatū ſic īcipit ab herede vl̓ heredi dari qd̓ prīo nullo mō fuit. ſed ſtipulatio fuit licet īefficax vt. ff. de euic. qꝛ pupillo ⁊. l. ſi ꝑ īprudentiā. §. non mirum.r ¶ Inueniatur. vt. ff. e. l. i. ⁊ sͣ. eo. ti. §. ſed non vſqꝫ.

¶ Bene quoqꝫ. Hodie poteſt pene nomine legari ⁊ legatum trāſferri vel adimi niſi precipiatur aſtum vel opprobrioſuꝫ vellegibus interdictum. h. d. Are.g ¶ Adimebatur. hec verba expone. vt. jͣ. ti. i.t ¶ Aliquid. qd̓ fieri vult ẜm Io. hoc adiecto ſcilicet in penam heredisſe committere al̓s eſt cōditio ⁊ valet vt. ff. d̓ hisque pe. no. l. i. ⁊. ij. ⁊ inſtitutiōe quia primo poteſt legare rem ⁊ poſteahęredem inſtituere.u ¶ Non faciat. qd̓ fierinon vult. accur.x ¶ Collocauerit .ſ. qd̓ fieri uolo .ſ. eā collocari.y ¶ Non collocauerit .ſ.quod fieri nolo .ſ. eā. collocari.z ¶ Alienauerit: qd̓ uolo alienauerit. nā ut alienat uolo.a ¶ Per. i. ualde.b ¶ Agnoſcere .ſ. poſſevt. sͣ. quibus modis teſta. infir. §. fi.c ¶ Obſeruabantur. vt.C. de teſta. mi. l. i.d ¶ Collocauerit .ſ. qd̓fieri intererat.e ¶ Cōſtituimus. vt. C.de his que pe. no. l. i.f ¶ Impoſſibilia. ff. e. l.ſi mihi. §. i. ꝯͣ. Solū. ibinō erat īpoſſibile. poterat .n. eſſe ꝙ diu viueret⁊ īfra triduū poſt id fieret qd̓ volebat. Uel dicꝙ ibi voluit teſtator heredē conſtituere ſe ſoluturū ſi decederet .ſ. teſtator īfra triduū qd̓ potuit nō autē ſoluere. Itemcōtra. sͣ. de here. īſti. §. īpoſſibilis. Solutio quidā dicunt non valere ſicut teſtator voluit. vt h̓valet tn̄ pure vt ibi. ueldiſtingue ẜꝫ Ioan. autapponit̉ cōditio īpoſſibilis heredi aut legatario?ſi heredi non valet legatum vt hic. ſi legatariovalet. vt ibi. ⁊ quere hicexempla. C. de his quipe. no. l. impoſſibilia.De īpoſſibili dic p̄cipitheredē trāſferre monteꝫvel ei adiecit coheredemvel aliā penā īpoſuit vl̓p̄cepit heredi vel legatario vt daret inquilinosſine predijs al̓s penamimpoſuit. nam in predictis ⁊ ſimilibus remanet heres ⁊ legatariusnec tenetur ad impoſſibile vel probroſum. nec etiam ad penam ideo ꝙ impoſſibile vel probroſuꝫnon impleuit.¶ Interdicta. vt inquilinos: ideſt aſcriticios ſine predijs. vt. ff. e. ſi quis inquilinos.h ¶ Probroſa. vt ueſtimēta ī funus ut. ff. e. ti. l. ſeruo alieno. §. fi. vel reliquias ī mari. vt. ff. d̓ cōdi. īſtitu. l. pe. in prin.i ¶ Secta .i. ego ꝗquor iuſticiā hoc tempore non patior. ſic. C. de pac. l. fi. in fine.¶ De ademptione legatorum. Quia ambulatoria eſt defuncti voluntas vſqꝫ ad ſupremum vite exitum vt. ff. de adimē. leg. l. iij. §. fi. ⁊. l. ſe.ideo poſt data legata etiam de eis adimendis videamus.Demptio. Diuiditur in duas partes. Primo loco de ademptione. Secūdo de tranſlatione. Secunda ibi. Tranſferri. ⁊. h. d.Ademptio ⁊ tranſlatio legati pōt fieri in eodem teſtamento vel alia ſcriptura. h. d. areti.k ¶ Adimantur .ſ. legata.l ¶ Codicillis .ſ. teſtamento cōfirmatis ẜm quoſdaꝫ non aliter. Sed noscontra vt in aucͣ. de reſti. fideicom. §. manifeſtum. col. ix.m ¶ Firma. vt ſi eodē teſtō fiat videt̉ nec datum: ſi alia voluntate videt̉