Druckschrift 
Corpus iuris civilis : Justiniani Insitutiones. Mit der Glossa ordinaria des Franciscus Accursius und den Summaria des Hieronymus Clarius
Seite
37r
Einzelbild herunterladen
 

SecūdusDe legatis

z 7

tiaª optionem p̄cellat. Legariᵇautem illis ſolū poteſt cum quibusteſtamenti factioᶜ eſt. Incertisvero ꝑſonis neqꝫ legata neqꝫ fideicōmiſſa olim relinꝗ cōceſſuꝫ eratᵇ.Namᵉ nec miles quideꝫ incerteperſone poterat relinq̄re vt diuusadrianus reſcripſit. Incerta auteꝫperſona videbat̉: quā incerta opinione teſtator aīo ſuo ſubijciebat:veluti ſi quis ita dicat: quicūqꝫ filiomeo filiam ſuaꝫ in matrimonio dederit id eſt collocauerit ei heres meus illū fundū dato. Illud quoqꝫqd̓ his relinq̄batur qui poſt teſtamētum ſcriptum primi conſules deſignatiʳ erūt: eque incerte perſone legari videbatur: deniqꝫ multe aliehuiuſmodi ſpecies ſunt. Liber.tasᵍ quoqꝫ incerte perſone non videbat̉ poſſe dari: quia placebat nominatim ẜuos liberari. Tutor quoqꝫ īcerte ꝑſone dari p̄t. Subcertaʰ vero demonſtratiōe .i. ex certis ꝑſonis incerte perſone recte legabatur. veluti ex cognatis meisnunc ſunt ſi quis vxorem filiaꝫ meam duxerit ei heres meus illam reꝫdato. Incertisⁱ aūt perſonis legata vel fideicommiſſa relictaerrorē ſoluta repeti poſſe ſacrisꝯſtitutionibꝰ cautū erat. Poſthumo quoqꝫ alieno inutiliter ātealegabaturᵏ. Eſt aūt alienus poſthumus qui natus inter ſuosⁱ heres teſtatoris futurusᵐ non eſt: ideoqꝫ exemancipato filio conceptus neposextraneus erat poſthumꝰ auo. Snecⁿ huiuſmodi ſpecies penitus eſtſine iuſta emendatione relicta: cumin noſtro Codice conſtitutioº poſita eſt: per quam huicᵖ parti mede

bimur non ſolum in hereditatibusſed etiam in legatis fideicommiſſis: quod euidenter ex ipſius conſtitutionis lectiōe clareſcit.. Tutorˡautem nec per noſtram conſtitutionem incertusq dari debet: quia certo iudicio debet pro tutela quis ſuepoſteritatiʳ cauere. Poſthumꝰautem alienus heres inſtitui antea poteratˢ: nunc poſt: niſi in vtero eius ſit: que iure noſtroᵗ vxornon poteſtᵇ. Si ꝗsˣ in nomineʸcognomine prenomine agnominelegatarij teſtator errauerit: ſi perſona conſtat nihilominus valet legatūᶻ. Idēqꝫ in he̓dibusª ſeruatur recte. Noīa .n. ſignificandoꝝꝝhominum gratia reꝑta ſunt: que ſiquolibet alio modo intelligant̉ᵇ nihil intereſtᶜ. Huic proxima eſt illa iuris regula falſa demonſtratiōelegatū ꝑimi: veluti ſi quis ita legauerit: ſtichū ſeruū meū vernamᵇdo lego: lꝫ enim verna ſꝫ emptꝰſit: ſiᵉ ẜuo tn̄ conſtat vtile ē legatū.Et conueniēter ſi ita demonſtrauerit: ſtichū ſeruū quē a ſeio emi ſitqꝫab alio emptus: vtile ē legatū ſi deẜuo conſtat. Longeᵗ magis legato falſa non nocet: veluti cumꝗs ita dixerit. ticio me abſente negocia mea curauit ſtichum do legovl̓ ita. ticio qꝛ patrocinio eiꝰ capitati crimine liberatus ſuꝫ Stichū dolego: licet eniꝫ neqꝫ negocia teſtatoris vnqͣꝫ geſſerit ticius: neqꝫ patrocinio eius liberatus eſt: legatum tamen valet. Sed ſi conditionaliterᵍ enunciata fuerit cauſa aliud iuris eſt: veluti hoc modo. ticio ſi negocia mea curauerit: fundum dolego. An ſeruo heredis recte

a Sententia. ut tamen ceteris eſtimationem preſtet ſuarum partiumvt. C. cōmu. dele. l. fi. in prin.Legari. Illi poſſunt ex ti. legati capere qui poſſunt heredes inſtitui. h. d. areti.b Legari. ſolum. econtra .i. ſolus legat vt. ff. e. l. ij.c Factio. in paſſiua ſignificatiōe accipe vt..de hered. quali. diffe..§. teſtamenti. Sed quiſunt iſti habent teſtamenti factionē? rn̄. incerta perſona ut.. ꝓxi..§. Iteꝫ peregrinus ſiuedeportatus. ut. ff. de hered. inſti. l. i. Iteꝫ in metallū damnatꝰ. ut. ff.his qui pro ſcrip. ha..l. ſi ī metallū. Itē ſeruus de adulterio domina commiſſo accuſatus. vt.. here. īſti. §..ij. Item collegiū niſibetur licituꝫ. vt. C. here. inſti. l. collegiuꝫ.inceſtuoſi vt ī aucͣ. qui.mo. na. ef. ſui. §. vlt. col.vi. Itē heretici maiorishereſis. ut. C. de heredi.l. māicheos. Iteꝫ apoſtate ut. C. de apoſta. hiꝗſanctā. Itē mulier nubēs infra annū a tempore mortis mariti vt inauc̄. de nup. §. i.Ulīꝫ legatū ēt libertaīceruerouel tutele ī īcertā ꝑſonācōferri poterat: ſꝫ hodie ſic dūmō legatariꝰcertificari poſſit. h. d.d Incertis uero. conceſſuꝫ erat. hodie contraetiā ante le. grecam inferioreꝫ in pauperibus ut.C. de ep̄i. cle. l. id qd̓e Nam nec miles. cuius .ſ. militis uoluntasſeruat̉ lege. al̓s ut. C.de teſt. mili. l. i.ſ Illud quoqꝫ. d̓ſignati. ī kalē. ianuarij ſortiebātur .i. incipiebant honores adminiſtrar̄ ante per tres menſes deſignabantur. ut. ff. condi. d̓mō. publiꝰ.. C.de magi. mu. l. i.g Libertas dari. vtſi dicat ita illum liberūeſſe volo qui capitolium primo aſcenderit vel ſimile fecerit vt.. proxi. §.incertis. uel ſtichum liberum eſſe volo cum habeat duos ſtichos ut. ff. dima. teſt. cum ex pluribus.b Sub certa. ſic. ff. de le. pre. l. iij. §. hoc amplius. ſic. ff. eo. ti. i. l. ſi ſeruus legatus. §. huius ſic. ff. de re. du. l. quidaꝫ. ſic. ff. eo. ti. l. legato. §. i.i Incertis. repete quaſi naturale debitū vt. ff. de cōdi. inde. iul.. l. frater a fratre. l. ſi dominus in fi.3. Hodie etiā poſthumo alieno eſt futuffeoſthumos poteſt legari ſed tutor incertus dari non poteſt Item de iure prek Legabatur. ſed nec inſtituebat̉ iure ciuili vt. ff. de lib. poſthu .i. galtorio alienus poſthumus ēt olim poterat inſtitui. h. d. are.lus. §. ille caſus.l Suos .ſ. quondam ante emancipationem vt ſequitur.m Futurus .ſ. heres.n Sed nec. quaſi dicat ſolum in poſthumo ſed oīa ſupradicta ab illo. §. incertis correcta ſunt vt ar. ff. e. l. iij. hoc legatum .i. reſpon.. l. eatamen. accur.o Conſtitutio. quā habemus.q Tutor. per noſtrā .ſ. ſupradictaꝫp Huic .ſ. poſthumo.cōſtitutionem grecam. nec ueteri iure vt. ff. de teſta. tu. tutor.q Incertus. ut ſi ita dicebat illū tutorē do qui prius de tuſcia uenerit.Poſteritati .i. filijs.s Poterat .ſ. de iure pͥtorio ciuili vt.. de bo. poſ. i.. contra. ff. de

v Non poteſt. ſed que eſt ila vtor eſſe non poreſtemn. muite tunt̉ ile. vt. s. enup. diximus. §. ſi aduerſus. C. de teſta. l. iiij. Si quis in nomine. Error nominis pronominis agnominis cognominis non viciat ſi de corpore conſtat. h. d. Areti.x Si quis. ſic. C. de teſt. l. ſiquis in nomine.y In noīe. nomen eſt genusſꝫ ponit̉ hic pro ſpē ſui vt albertus qui dicitur proprium perſone nomē. cognomē qͣſi cōecognationis nomen vt aſinellus: prenomē qd̓ cauſa differētie pōitur vt ſi ſint duo Tullijvni ſuꝑaddat̉ Marcus: dicatur marcus tullius naͣꝫ marcus eſt prenomen. Agnomeneſt qd̓ imponitur ab euentu. vtaphricanus qui vicit aphricaꝫAlamanicus goticus vt..in Rub. proemij huius lib.z Legatuꝫ. ſic. ff. ſi cer. pe. l.certum. C. eo. ſi forticianum.a Heredibus .ſ. ſi erret ī eorum nomine.b Intelligant̉ .ſ. a teſtante ī ꝓprijs. ī appellatiuis diſtingue ẜm Io. an̄ parū errat vt libros mēbranos appellet quocaſu ualꝫ maxīe cuꝫ fuerit conſuetꝰ ſic appellar̄ ut. ff. le. iij.libroꝝ. §. qd̓ tn̄ caſſꝰ. an mul erret tūc ꝯtra. ut. ff. e. ti. l..iiij. ſup. leg. l. labeo in medio legis.c Intereſt. vnde liber ſibinomen mutare poteſt licet ſeruus non poſſit. ut. C. de mu.no. l. i.. ff. de fal. l. falſi. Huic proxima. Falſademonſtratio non viciat legatum. h. d. aretinus.d Uernam. verna eſt ẜuusex ancilla teſtatoris natus.e Si ſeruo. emptus. idēſi emit ut ar. ff. de uſuc.quaꝫ. §. fi. ſecus in uenditioneut de ꝯtrahē. ēp. ſi ꝗs fundū. LonFalſa non viciat legatū niſi modū conditionis fuerit ꝓlata. h. d. arti.f Longe. ideo dicit magis qꝛuerba falſe demōſtratiōis ſuntde ſubſtantia ipſius legati. vtcum dico ſtichum uernam dolego. ſed v̓ba falſa cāe non itaItē qꝛ cāe legandi coherentlegato ut. ff. de cōdi. demon.cum tale. §. falſa cauſa. Itemqꝛ hic dare preſumitur. ut. ff. de condi. inde. in ſumma. §. ei quoqꝫ.g Sed ſi conditionaliter. no. conditio per ſi apponitur vt hic. ff. de conditio. inde. qui promiſit. per cum: vt. ff. de uer. obli. quodcunqꝫ. §. non ſolum.ſi in caſu vt. ff. de tute. l. muto. §. ſub conditōe. Modus per ut: ut. C. de his queſub mo. l. ij. Cauſa per quia: ut hic demonſtratio ſit oſtendendo aliquid quodnon eſt ut.. proxi. §.. ff. eo. ſi ſit. §. primo. Circa hec quatuor ſic dicas. primo falſa cauſa non nocet ut hic. conditio nocet ſi deficiat ut hic. ff. ſi certumpeta. cum ad preſens.. l. itaque. modus idem quod conditio operatur: excepto id quod datur ſub modo etiam antequam modus impleatur petitur cautione tamen interpoſita de modo implendo quod non eſt in conditione vt. ff. decondi. demon. qui heredi. §. fi. de adimen. le. liberto. §. lucius. ff. de lega..iij. ſi tibi legatum. In demonſtratione diſtingue ut. ff. eo. ſi ſit. §. i.. l. non quecunqꝫ An ſeruo. Seruo heredis pure non poteſt legari ſed ſub conditione ſic ſitempore exiſtentis conditionis non ſit in poteſtate heredis: ſed cōtra. Seruo alieno herede inſtituto poteſt eius domino legari pure vel ſub conditione ſed ſi iuſſu domini hereditatem adeat legatum euaneſcit. arti.h Inutiliter. ſic. C. de neceſſa. fer. heredi. inſtitu. quidam. §. illo. contra. ſedibi non imponitur neceſſitas dandi: uel in minimis loquitur. ut. ff. de ali. ci. le..l. ſeruos. nam cum ſit purum a morte teſtatoris cedit. ut. C. de cadu. tollen. §.cum igitur.i Legari. propter confuſionem hereditatis legatarij quia eadem perſona ſibi ipſi deberi non poteſt. accur.