SecūdusDe heredum quali. ⁊ differentia.
3 4
quas ſibi acquiſierit nonª veneunt.¶ Sui auteꝫ ⁊ neceſſarij heredesſunt veluti filius filia: nepos neptiſue ex filio: ⁊ deinceps ceteri liberi ꝗin poteſtateᵇ morientis modo fuerint. Sed vt nepos neptiſue ſui heredes ſint non ſufficit eam eūue inpoteſtate aui mortis tꝑe fuiſſe. ſedopus eſt vt pater eius viuo pr̄e ſuodeſieritᶜ ſuus eſſe heres aut morteinteremptusᵍ: aut qualibet alia rōneᵉ liberatusʳ ptāte: tunc enim nepos neptiſue in locū patris ſui ſucceditᵍ. Sed ſui ꝗdē heredes iōappellāturʰ qꝛˡ domeſtici heredesſūt ex viuo quoqꝫ patre quodāmōdn̄i exiſtimanturᵏ: vnde etiā ſi ꝗsinteſtatus moriat̉ prima cā eſt ī ſucceſſione liberoꝝᵗ. Neceſſarij vero iō dicunt̉ᵐ qꝛ oīno ſiue velint ſiue nolint tam ab inteſtato qͣꝫ ex teſtamento ex. l. xij. ta. heredes fiuntⁿ:ſed his pretor ꝑmittitˢ: volentibusſe abſtinere ab hereditate vt potiꝰparentis qͣꝫ ipſoꝝ bona ſimiliter acreditoribus poſſideantur. ¶ Ceteri qui teſtatoris iuri ſubiecti nonſunt extranei heredes appellāturʰ.itaqꝫ liberi quoqꝫ noſtri ꝗ in ptātenr̄a nō ſunt heredes a nobis inſtituti extranei heredes nobis vident̉: qͣde cā ⁊ ꝗ heredes a matre inſtituuntur eodē numero ſunt: qꝛ femine inptāte liberos non hn̄tq. ¶ Seruusquoqꝫ heres a dn̄o inſtitutꝰ: ⁊ poſtteſtm̄ factū ab eo manumiſſus eodē numero habet̉ʳ. ¶ In heredibus aūt extraneis illud obſeruat̉ vtſit cū eis teſtamēti factioᶠʳ ſiue heredes ip̄i inſtituant̉ ſiue hi ꝗ ī ptāte eorūᵗ ſunt: ⁊ idʸ tribusˣ tꝑibꝰ inſpicit̉:teſtamenti ꝗdē facti tp̄s vt ꝯſtiteritinſtitutio. mortis v̓o teſtatoris vt eſfectū hēat. hoc amplius ⁊ cum adierit hereditatē eē dꝫ cū eo teſtamēti
factio: ſiue pure ſiue ſub conditiōeheres inſtitutꝰ ſit: nā ius heredis eomaxime tꝑe inſpiciendū eſt quo acꝗrit hereditatē. ¶Medio aūt tꝑeinter factū teſtm̄ ⁊ mortē teſtatorisvel ꝯditionē inſtitutionis exiſtentēmutatioʸ iure non nocet heredi: qꝛvt diximus tria temporaᶻ īſpici debēt. ¶ Teſtamēti aūt factionē nōſolū his hr̄e videturª qui teſtamentum facere pōt: ſed etiā ꝗ ex alienoteſtamēto vel ipſe capere poteſt vl̓alij acquirereᵇ: licet non poteſt facere teſtamentum: ⁊ ideo furioſus ⁊mutus ⁊ poſthumus ⁊ infans ⁊ filiuſſa. ⁊ ſeruus alienus teſtamenti factionemᶜ habere dicuntur. licet eniꝫteſtm̄ facere non poſſint: attamenex teſtamento vel ſibiᵇ: vel alijᵉ acꝗrere poſſunt. ¶ Extraneis autemheredibus deliberandi poteſtas eſtde adeunda hereditate vel non adeunda. ſed ſiue is cui abſtinēdiʳ poteſtas eſt immiſcuerit ſe bonis hereditatis ſiue extraneus cui de adeundaᵍ hereditate deliberareᵖ licet adierit: poſtea relinquende hereditatis facultateꝫ non habet niſi minorſit. xxv. annis. ¶ Nam huius etatis hominibus ſicut in ceteris omnibusⁱ cauſis deceptis: ita ⁊ ſi temere damnoſam hereditatem ſuſceperint pretor ſuccurritᵏ. ¶ Sciendum eſt tamen diuum adrianuꝫ ētmaioriˡ. xxv. annis veniamᵐ dediſſe: cum poſt aditam hereditatē grādeⁿ es alienum qd̓ ante hereditatistempore latebat emerſiſſet: Sꝫ hocqd̓ diuus adrianus cuidam ſpeciale beneficio preſtitit: diuus autem Gordianusº poſtea militibustantummodo hoc extendit: ſedet noſtra beniuolentia communeomnibus ſubiectis imperio noſtro hoc preſtititᵖ beneficium: et
a ¶ Non venei. non venduntur.diuiditur in quatuor ꝑtes. Primo ponit quiSecundo hoc limitat ⁊ reſtringit. Tertio raſunt ſitioir ſui heredesuit quaida ibi. ſedre dicirtia ibi. Sed ſuiquidem. Qceſſarij. Et. h. d.vel alius quem nemoprecedit in poteſtate dicitur ſuus ⁊ neceſſarius heres ⁊ ſuus ideo diciturquia eſt quaſi dominusin vita patris: neceſſariꝰideo dicitur quia idemde iure ciuili heres eſt. h.d. areti.h ¶ In poteſtate. al̓s ſiſunt emancipati extranei ſunt. vt. jͣ. e. §. ceteri.c ¶ Deſierit. improprieponit̉ qꝛ viuo patre nōfuit heres ſed dicitur deſinere quantuꝫ ad id qd̓futurum erat: ſic ⁊ al̓s.ffyſufru. quemad. ca.l. iij. §. deſinere.¶ ¶ Interēptus .ſ. filiꝰ.e ¶ Ratiōe. ueluti emācipatione vel deportatione. vt. sͣ. ꝗ. mo. ius pa.po. ſol. §. preterea. ⁊. §.cum autem.ſ ¶ Liberatus. emancipatione.g ¶ Succedit. ita vt etiāfilius emancipatus repellatur: ⁊ nepos qui remanſit in poteſtate ex eouel alio filio natus admittatur ⁊ hoc de iure ciuili ꝙ nō cognouit em̄cipatos. qꝛ erant capminuti. ut. jͣ. de here.ab inte. de. §. emancipti. de iure autem pretorio ſoli filij emancipatadmittuntur non nepotes vt. d. §. emancipati.ſed per edictum de conitgendis cum emancipato liberis eius: admittitur ſimul filius ⁊ neposvt. ff. de coniungen̄. cuꝫemāci. l. i. ij. rn̄. Quod.i. ꝙ ſimul nepos cū patre vel fratre patris admittatur locum hodienon haberet. cū ſit ſublata omnis differentiaque fiebat occaſiōe emācipationis vt in auten.de here. que ab inteſta. defe. §. i. colla. i.h ¶ Sed ſui appellantur .ſ. ſupradicti filij: ⁊ nepotes.i ¶ Quia domeſtici. no. filiū domeſticum patri: ſunt ⁊ alij multi domeſtici. vt. C. de his qui ad eccle. confu. preſenti. §. ſane.k ¶ Exiſtim.ur .ſ. ex artificio iuris ciuilis qd̓ fingit eandem perſonampatrē ⁊ filiū. vt. C. de impu. ⁊ ali. ſub. l. fi. Itē eandē vocem vtriuſqꝫ vt.jͣ. de inuti. ſtip. §. ei qd̓. itē ⁊ iō videt̉ dominus qꝛ in illis bonis patrisaliter ſicut ipſe pater. ⁊ ſicut vxor dn̄a dotis .ſ. dicit̉ ⁊ habere poſſeſſionēut. C. de ido. in rebus. ⁊. C. qui po. in pig. l. fi. ita ⁊ poſſeſſionē viuopatre habere ur̄ filius. ut. ff. pro here. l. ij. in fi. hīc eſt ꝙ ſola admīſtratio dicit̉ trāſire ad filiū cū pater morit̉ ut. ff. de lib. ⁊ poſthu. l. in ſuis.l ¶ Liberorum. ut. jͣ. de here. que ab inte. §. i.m ¶ Dicuntur .ſ. dicti filij.n ¶ Fiunt. ſcilicet iure ciuili inſpecto. aliud iure pretorio ut ſubijcit quodpreualet.o ¶ Permittit .ſ. liberis in ptāte poſitis non ut habeant neceſſitateꝫ adire pretorem: ſed ſufficit ſi ſe nō immiſceant. ut. ff. de acqui. here. ei qui ſe.⁊. C. ſi ut ſe ab here. ab. l. i.¶ Ceteri. Qui non eſt in poteſtate morientis tꝑe mortis dicitur heres extraneus. h. d. arti.y ¶ Appellantur. ſic. C. de rei uxo. act. extraneum.
q ¶ Non habent. vt. sͣ. de adop. §. femine.r ¶ Habetur .ſ. vt ſit heres extraneus. nam non conſequitur iſte vtrunqꝫ .ſ. libertatē ⁊ hereditatem ex domini teſtamento: qd̓ eſt neceſſe vt ſit neceſſarius vt.sͣ. de here. inſti. §. ſi vero a viuo.¶ Inheredibus autē extraneis. Heres exͣneꝰ tribꝰ tꝑibꝰ dꝫ eē capax. vꝫtꝑe mortis teſtatoris ⁊ aditōis.incapacitas autem medij tꝑisnō nocet. ⁊ teſtamēti factio capitur ī actiua ⁊ paſſiua ſignificatione. h. d. areti.s ¶ Factio. paſſiue accipe .i. vtpoſſit capere ex teſtamento qd̓pōt ꝗlibet exceptis quibuſdamquos no. jͣ. ti. §. legati.t ¶ Eoꝝ. nā ſeruo īſtituto domini ꝑſona inſpicit̉ ut de here.iſti. §. ſeruus plurium.v ¶ Id .ſ. quod ſit capax.x ¶ Tribus tꝑibus: al̓s eſt tribus: ⁊ al̓s ſed tn̄ tria inſpiciuntur tempora vt ſubijcit.y ¶ Mutatio. vt qꝛ medio tēpore efficiat̉ nō capar tn̄ his tribus tꝑibꝰ bn̄ inuenit̉ capax vthic ⁊ sͣ. de here. inſti. ſed in cōditione. §. ſolemus ⁊. l. ſi alienū. §. in exͣneis. Sꝫ ꝯtra. ff. deacqui. here. ſi ſeruus eius ꝗ. ſꝫcerte ꝙ ẜuus in ẜuitute nō dicebatur capax vt ibi: ex perſona dn̄i pͥncipal̓r erat. naꝫ dn̄serat nō capax. vn̄ eo manumiſſo non nocet ei manumiſſio cūpreſumatur ꝙ nūc ⁊ tūc fueritcapax. Itē ſunt ar. cōtra. ff. ꝓempt. l. ij. in pͥn. ⁊ in auc. vt cūde ap. cogno. §. generaliter.z ¶ Tēpora .ſ. in extraneo herede ſed in ſuo ⁊ neceſſario exigit̉ vnū ẜm Io .ſ. tpͥs mortisvt. sͣ. eo. ſui. vel ẜꝫ aꝫ. ēt tp̄s teſtamēti inſpicit̉. tp̄s autē aditehr̄ditatis nō īſpicit̉ ꝗa ſtatimſunt hr̄des patre mortuo .ſ. deiure ciuili vt. ff. de ſuis ⁊ le. l. īin ſuis. in neceſſarijs auteꝫ tm̄duo tꝑa inſpiciunt̉ .ſ. teſtamenti ⁊ tpͥs mortis ut. ff. d̓ hr̄di. inſti. ſi alienū. i. rn̄. ⁊. l. ſeruum.a ¶ Teſtamēti. videt̉ .ſ. in actiua ſignificatione.b ¶ Acquirere .ſ. poteſt.c ¶ Factionem. in paſſiua ſiificatione.d ¶ Sibi. ſi ſunt ſui iuris. ac.e ¶ Alij. ſi ſunt in aliena ptātevt hic. ⁊. ff. de teſta. filiuſfa. ⁊ facit. ff. de flu. l. i. §. fi.¶ Extraneis. Extraneis heredibus facultas libera eſt adire uel repudiare niſi ſemel fuerit hereditas adita quia non poteſt repudiari niſi a minore hodie uero poteſthr̄s ſine deliberatiōe ꝯficiēdo īuētariū ſecure ⁊ ſine dāno adire hereditatem.f ¶ Extraneis abſtinendi. vt eſt ſeruus heres cui datur abſtinendi facultas perpretorem ut. sͣ. e. §. neceſſarij.z ¶ Adeunda. no. hic quatuor ꝓportionalia .ſ. īmiſcere ⁊ abſtinere que duo ꝑtinēt ad ſuos hr̄des. Itē adire ⁊ repudiare: q̄ duo ꝑtinēt ad extraneos ut hic dicitur: ſed qn̄qꝫ ſuus dr̄ adire ⁊ repudiare. ut. C. de le. here. defunctus.h ¶ Deliberare. infra annū deliberatiōis petito tēpore ⁊ indulto ab imperiali cuimine. a noſtris autem iudicibus infra. ix. menſes ⁊ nō niſi ſemel peti pōt.vt. C. de iure deli. ſancimus. §. ⁊ hoc quidem.i ¶ Omnibus. niſi ſint vſi iure cōi vt. ff. de mino. l. verū. §. item nō reſtituiturItē niſi iurauerit adultus ſuper cōtractu. vt in. l. federici hac edictali. in autē.de pace tenēda. §. ſacramēta.k ¶ Succurrit. vt. ff. de mino. ait pretor. §. ⁊ ſi hereditatem.l ¶ Sciēdū. maiori .ſ. cuidam pro priuilegio.m ¶ Ueniam. ſcꝫ abſtinendi.n ¶ Grande. ſic. ff. de cōdi. inde. l. ij. §. ſi quid ⁊. l. iij.o ¶ Gordianus. ſed vbi ſunt leges iſtoꝝ imperatorū? rn̄. nō habemus. ſed habetur mētio earū. C. de iure deliberandi ſancimus in prin.p ¶ Preſtitit. al̓s preſtauit .ſ. ut aliquis non grauet̉ propter improuiſum debitum vel etiam prouiſum: ſi non eſt ſufficiēs hereditas vt. C. de iure deliberan.
e ij