SecūdusDe inofficioſo teſtamento.

3 3

¶ Ex eo aūt ſolaª non pōt infirmari teſtm̄ ꝙ poſtea teſtator id nolueritᵇ valere: vſqꝫ adeo vt ⁊ ſi ꝗs pꝰfactū priꝰ teſtm̄ poſterius facere ceperit: ⁊ aut mortalitate preuētꝰ autqꝛ eū eiꝰ rei penituit: id nō ꝑfeciſſet:diui ꝑtinacis or̄one cautuꝫ ē ne al̓stabule pͥores iure facte irrite fiant:niſi ſequētes iure ordinate ⁊ ꝑfectefuerint. nā imperfectū teſtm̄ ſine dubio nullū ēᵇ. ¶ Eadē oratione expreſſit: nō admiſſurū ſe ad hereditatē eius ꝗ litis cā pͥncipeꝫ reliq̄rit̉heredē: neqꝫ tabulas non legitimefactas in ꝗbus ipſe ob eā cāmᶠ heres inſtitutus erat probatuꝝᵍ. neqꝫeniꝫ ex nuda voce heredis nomenadmiſſuruꝫʰ: neqꝫ ex illa ſcripturacui iuris auctoritasⁱ deſit aliꝗd adepturū: ẜm hec diui quoqꝫ ſeuerꝰ ⁊antoninꝰ ſepiſſime reſcripſeruntᵏlꝫ .n. inꝗuntⁱ legibus ſolutiᵐ ſimus:attn̄ legibus viuimusª.¶ De inofficioſo teſtamento.Uia plerūqꝫ parētes ſine cāTliberos ſuos exheredantᵇ vel

omittūtᵖ: inductū ē vt de īofficioſoteſtō agere poſſintq liberi: ꝗᶠ q̄runturˡ aut iniq̄ ſe exheredatosᵗ: autiniqꝫ p̄teritosᵛ: hoc colore qͣſi n̄ ſane mētis fuerit cū teſtm̄ᵉ ordinaret:ſed hoc dr̄ nō qͣſi vere furioſus ſitſed recte ꝗdē fecit teſtm̄: non aūt exofficio pietatis. nā ſi vere furioſusē: nullū teſtm̄ eſt. ¶ Non aūt liberis tm̄ permiſſum eſt teſtm̄ parentūinofficioſuꝫ accuſare verū etiam liberoꝝ parentibꝰʸ. Sororᶻ aūtª ⁊frater turpibusᵇ ꝑſonis ſcriptis heredibꝰ ex ſacris ꝯſtitutionibꝰ prelatiᵉ ſunt. nōº ergo ꝯtra oēs heredesagere pn̄tᵉ. vltraᶠ fratres igit̉ ⁊ ſorores cognati nullo modo aūt agere poſſunt aut agentesᵍ vincere.¶ Tam autem naturalesʰ liberiqͣꝫ ẜm noſtre conſtitutionis diuiſionemⁱ adoptatiᵏ ita demum de inofficioſo teſtamēto agere poſſunt:ſi nullo alio iure ad defuncti bonavenire poſſunt. nam qui ad hereditatē totam vel partemⁱ eius alioiure veniuntᵐ: de inofficioſo agere

¶ Ex eo aoſteriūīperfectum vel aliaꝫvltimā voluntatiem nō toll it̉ prir.aro¶ Ex eo ſolo.ſi plus interueniat licet nō ſit perfectumſecūdū tamen qn̄qꝫ r̄mū vt in fi. huius. §. dicemusb ¶ Noluerit .ſ. dicendo hec verba. nolo teſtamentum qd̓ feci valere.c ¶ Perfecte. immo qn̄qꝫ ⁊ ſi ſint imperfecte ſecunde rumpunt primofactas. vt. C. de te. ſancimus in fi. q̄ eſt cōtra.ſꝫ ibi iam ex curſu decēnij ꝙͣ mutatione voluntatis illud euenit non ſola mutatione. Item contra. ff. de te. mi. l. eiꝰ militis. §. militia miſſus. ſꝫibi primum erat minusſolēne iure cōmuni inſpecto vnde facile potuit rumpi. Iteꝫ contra. ff.de iniuſ. rup. te. l. ij. ſedibi ſcd̓m licet nō ſit ꝑfectū iure cōi eſt tn̄ perfectū iure militari vn̄ rūpit primū. Itē cōtra. C.de te. l. hac cōſultiſſima.§. ſi ꝗs aūt. ſed ibi in ſcūdo fuerūt inſtituti qu⁊ alias abinteſtato ſucceſſuri erant: vnde facile rumpitur primum teſtamentū in quo extranei ſunt inſtituti ⁊ facilius admittūtur veniētesab inteſtato. ut ar. ff. devul. ⁊ pu. ſub. l. ſi filius.Iteꝫ cōtra. C. de teſta. l.noſtrā. ⁊ ad idē contra.ff. ſi tab. teſ. nulle ex. l.i. §. ſi heres. ſed iſtis legibus plus fecerat teſtator vt rūperet primum. qꝛ incidit qd̓ magis eſt: ꝙͣſi aliud teſtamentum facere voluiſſet vt ar. ff. de his que in teſtamentedelen. l. ij. Itē cōtra. ff. de acqui. here. l. claudius. ſed ibi non valet primum: non qꝛ ruptum ſit a ſecūdo. ſed quia heres inſtitutus in primo nōadiuit ex eo hereditatē: vn̄ non valet teſtamētum qꝛ heredē nō habet vt.ff. de his que in teſta. de. l. proxime. nec potuerit eā trāſmittere ſuo heredi vt. C. de cadu. tol. §. in nouiſſimo. Itē cōtra. C. de his qui. vt indig.l. hereditas. ſed ibi dixit talia verba ꝙ heres erat indignus vel ſimilia:que plus faciunt ꝙͣ ſi ſimpliciter diceret nolle priꝰ valere: vel ꝙͣ ſi ſcd̓mcepiſſet facere ⁊ ideo ibi receditur a primo. Uel dic illud quod hic dicitureſſe verum de iure directo vt non rumpatur primum ſed tamen aufertur ei hereditas vt īdigno vt ibi: cum hec cogitauerit teſtator vt arg. ff. decondi. īſti. l. quidam in fi.d ¶ Nullum eſt. nō nihil eſſe qd̓ perfectum nō ſit vt. C. ad ſil. cuꝫ ſil̓. infi. ſed ꝯtra. ff. quēad. teſt. aꝑ. l. ij. §. teſtamēto. ſed ibi abuſiue dicit̉ aliqd̓qd̓ non erat perfectum. Itē cōtra. C. de teſt. l. hac cōſultiſſima. §. ex imfecto. ſed illud ſpeciale fauore liberoꝝ vt ibi dicitur. ſicut ⁊ illud ſpecialeeis: vt difficilius rumpat teſtator illud in quo ipſi inſtituti ſunt. vt in autenti. de teſta. imper. §. pe.¶ Eadem oratione. Nō ualet inſtitutio facta de imperatore rōnelitis quā tegator hꝫ cū alio ſiue inſtitutio ſit perfecta ſiue nō. ⁊ licet imperium ſit legibus ſolutū tamē vult viuere legibꝰ. h. d. Areti.uerit .ſ. in ſolēni teſtō qd̓ facit vt duriorem faciat aduerſariume ¶ Reluis aduerſarijs: q̄ inſtitutio eſt inuidioſa. ut. ff. de here. īſti. l. pe.f ¶ Cauſam .ſ. litis. nam legitimas nō probat .ſ. princeps multo minusprobabit non legitimas.g ¶ Probaturum .i. commendaturum.¶ Admiſſurū. niſi ſolēniter ſit inſtitutus nollet ēt nomen heredis hr̄e.i ¶ Auctoritas. ut qꝛ aliꝗd deſit ꝑꝑ qd̓ teſtm̄ nō ualet cum multa ſint ineius factione neceſſaria vt. sͣ. de teſta. §. i. ⁊. ij.k ¶ Reſcripſerunt. ut. C. de teſta. l. ex imꝑfecto.l ¶ Inquiunt. ſcꝫ imperatores.m ¶ Soluti. vt. ff. de leg. ⁊ ſe. con. l. principes. ⁊ facit. ff. de in. fiſci. l. ficus. §. finali.n ¶ Uiuimus .i. iure viuere volumus. ut hic ⁊. ff. de le. ⁊ cōſti. digna. ⁊facit. ff. de le. ij. qd̓ principi. ⁊. l. ſe. ⁊. ff. de leg. iij. l. īperfecto. ⁊. ff. de inoffi. teſta. l. papinia. §. imperator.e inofficioſo teſtamēto. Qualiter ipſo iure teſtamenta infirmantur. sͣ. ti. i. dictum eſt: nunc aūt qualiter officio iudicis .i. per ſententiamicis intentata querela.Uia plerunqꝫ. Totus iſte titulus diuiditur principaliter induas partes. Primo ponit quibus perſonis competat quere-

la. Secūdo quando querela ceſſat. Secūda ibi. Sed hec ita. Item prima ſubdiuiditur. Nam primo de querela deſcendentium contra teſtamenta aſcendentium. Secundo contra de querela aſcendentium cōtra teſtamēta deſtendentiū.Tertio de querela collateraliū. Quarto ꝙ querela ē remedium ſubſiScd̓a ibi. nō aūt lib̓is. Tertia ibi. ſoror. Quarta ibi. tā aūt. ⁊ hoc dicit. Solisliberis ⁊ parentibꝰ defuncti ⁊ſororibus ⁊ fratribus conſanguineoꝝ dat̉ querela inofficioſi. non autem ceteris cognatishoc colore quaſi a demente factū ſit teſtm̄. h. d. Areti.o ¶ Exheredant. hoc referturad eos qui aſcendūt ꝑ lineammaſculinaꝫ ⁊ femininam. ſꝫ ſequens clauſula reſpicit tm̄ femininam.p ¶ Uel omittūt. hoc tm̄ ad fetininā lineam refertur. nā illarū p̄teritio pro exheredatione habet̉. vt. sͣ. de exher. li. §.mater. ſi aūt aliꝗs de linea maſculina omitteret filium in poteſtate nullū ipſo iure eſſet teſtamentum: ſi emancipatū filiuꝫomitteret valeret ſed ꝑ contrata. rūpitur. ut. sͣ. de exhe. li. inprin. ⁊. §. emācipatos. Hodieēt emācipatus pͥteritus pōt dicere nullū ipſo iure: vt. sͣ. d̓ exhere. lib. §. nominatī. ⁊. C. delibe. pre. maximum.q ¶ Poſſint liberi .ſ. ab aditahereditate infra quinquenniūut. C. e. ſancimus. §. fi. ⁊. l. ſiꝗs filiū in fi. ⁊. ff. e. pap. in fi. ⁊.C. in qui. ca. in inte. reſti. nōeſt ne. l. ij. ⁊ hoc ꝓpoſita quadam petitiōe ad hoc vt teſtm̄reſcindat̉ que nō eſt actio prorſus nec accuſatio: ſed mediumtenet: ⁊ quādoqꝫ actio quādoqꝫ accuſatio dicitur: ſed proprie dicitur querela vtno. ff. eo. poſthumus. §. ſi ꝗs.r ¶ Qui .ſ. liberi.s ¶ Querūtur .i. conquerūtur.t ¶ Exheredatos. a qualibet linea.u ¶ Preteritos. ab aliquo de linea feminina.x ¶ Teſtamētū. vt. sͣ. qui. non eſt per. face. teſ. §. iteꝫ furioſi.y ¶ Liberorū parētibus .ſ. eſt permiſſum accuſare filijs qn̄ ſunt ab eis exheredati. ⁊ hoc accipe in filio pagano emācipato al̓s ſi eēt miles nō ſubiaceretur querele: vt. C. eo. l. pe. in fi. Itē ſi eſſet in ptāte teſtm̄ ipſo iure nō valeret. vt. sͣ. qui.nō eſt ꝑmiſ. fa. te. in prin. ⁊ facit. ff. e. l. nam ⁊ ſi parentibꝰ.z ¶ Soror. hoc accipe in conſanguineis ⁊ vterinis: vel conſanguineis tm̄ namerini non poſſunt vt. C. eo. l. fratres.a ¶ Autē. duo dicit iſte. §. primū ꝙ frater ⁊ ſoror poſſunt agere querela ẜm ꝙhoc veꝝ eſt quādo turpes perſone inſtituunt̉ heredes.b ¶ Turpibꝰ .i. infamibꝰ ipſo iure vl̓ ꝑ ſnīam vel ēt de facto. vt. C. eo. l. fr̄es.c ¶ Prelati ſunt .i. admiſſi ſunt.d ¶ Non ergo. hoc refertur ad primum reſponſum.Poſſunt .ſ. de iure.f ¶ Ultra. hoc ad ſecundum.g ¶ Agentes vincere .ſ. qui de facto agentes non vincerent: melius ergo facerent ſi ſe ſūptibus innanibus nō vexarēt. ut. ff. e. l. i. Sꝫ cōtra. ff. e. poſthumus.§. ſi ꝗs ex his. ſed ibi nemo repulit agētem: repelli tn̄ potuit vt hic. Sed an filijfratrū agāt; vr̄ ex hac littera eos excludi: ſed cū hodie vocētur ab inteſtato. ⁊ fratribus eꝗparant̉ forte ⁊ ipſis q̄rela dat̉: ut in autēti. de here. q̄ ab īteſta. defe. ⁊ īautē. vt fratrū filij. §. reliquū colla. ix. q̄ eſt in. C. de leg. here. auten. ceſſante. ⁊ar. ff. de inoffi. teſt. l. poſthumus in pͥn. Sed rn̄dent quidam ꝙ non admittunt̉ad querelā. ⁊ tn̄ vna cū eo ꝗ pōt agere admittit̉ ab inteſtato: vt. C. de inoffi. teſta. fratres ⁊. C. cōia de ſuc. autēti. itaqꝫ. vel poſſet reſponderi ꝙ admittitur iure diuerſo naꝫ frater agit querela ⁊ rumpit. ⁊ filius alterius fratris cum ſit ruptum teſtamentū admittit̉ ab inteſtato.¶ Tam autem. Querela inofficioſi nō hꝫ locū vbi cōpetit aliud remediuꝫ.nec vbi aliquid relictū ſit qꝛ agitur ad ſupplementum. h. d. Aretinus.h ¶ Naturales .ſ. ⁊ legitimi. nā naturales tm̄ non agunt in bonis patris ſꝫ matris. vt. ff. eo. ſi ſuſpecta. §. i.i ¶ Diuiſionem. ut ab auo paterno uel materno.k ¶ Adoptati .i. arrogati ꝗ habēt qͣrtā ex cōſtōe diui pij. ut. ff. e. papi. §. ſi quises. Itē adoptati ſi auo paterno dati ſunt. ut. C. de adop. cum in adoptiuis ⁊ sͣadop. §. ſed hodie. ⁊ hoc predixit.l ¶ Partē .ſ. quartā: ſi aūt minus tūc ad ſupplementū agit̉. ut. jͣ. proxi. §.m ¶ Ueniūt .i. uenire poſſunt ut iure legati uel donationis. ut. jͣ. e. §. pe. qꝛ eoꝝ