Druckschrift 
Corpus iuris civilis : Justiniani Insitutiones. Mit der Glossa ordinaria des Franciscus Accursius und den Summaria des Hieronymus Clarius
Seite
32v
Einzelbild herunterladen
 

Liber

teſtator obliget̉ alij hereditatē eiꝰvel totā vl̓ pro parte reſtituere: qd̓ius quale ſit ſuo loco trademusᵇ. Quibus modis teſtm̄ īfirmet̉.Eſtamētuꝫ iure factum vſqꝫadeo valet: donec rumpaturirritūue fiat. rūpit̉ aūt teſtamentuꝫ in eodeꝫ ſtatu manēte teſtatoreipſius teſtamenti ius viciat̉. ſi quisaūt poſt factuꝫ teſtm̄ adoptaueritᵇſibi filium per mperatoreꝫ eumeſt ſui iuris: aut per pretoreꝫ ẜm noſtram conſtitutionēᵉ qui in ptātepatris fuerat: teſtm̄ eius rumpiturᶠqͣſi agnatiōeᵍ ſui heredis Poſteriore v̓o teſtamento qd̓ iure perfectuꝫ eſt: ſuperius rumpiturᵛ: necintereſt an extiterit aliquis heres exeo poſteriore teſtamento an non.hoc enim ſoluꝫ ſpectat̉: an aliquocaſu exiſtereᶠ poterit: ideoqꝫ ſi quisnoluerit heres eſſe aut viuo teſtatore: aut poſt mortē eius anteqͣꝫ hereditatē adierit d̓ceſſeritᵏ: aut antecōditiōeꝫ ſub qua hr̄s īſtitutꝰˡ eſtfunctus ſit: in his caſibus pater fa.īteſtatus moritur: naꝫ priꝰ teſtm̄ valeret ruptū a poſteriore poſterius eque nullas habet viresex eo nemo heres extiterit. Sꝫſi quisᵐ prioreⁿ teſtamento iure perfecto poſterius eque iure fecerit: ētſi ex certis rebusº in eo teſtō here inſtituerit ſuperius teſtamentuꝫſublatuꝫ eſſe diuus ſeuerꝰ antōinus reſcripſerunt: cuiꝰ ꝯſtitutiōisinſeri verba iuſſimusᵖ in noſtro codice aliquidq quoqꝫ preterea inea ꝯſtitutione expreſſuꝫ eſt. Imperatoresʳ quoqꝫ ſeuerꝰ ātoninꝰ

Cocceo campāoᶠ reſcripſerunt: teſtamētū ſcd̓o loco factū lꝫ ī eoᵗ certaꝝ rerūᵘ heres ſcriptusˣ ſit: iurevalere ꝑinde ac ſi reꝝ mentio facta eēt: ſꝫ teneri he̓dē ſcriptū: vttētus rebꝰ ſibi datis aut ſuppletaʸquarta ex lege falcidia hereditateꝫreſtituat his in priore teſtō ſcriptifuerant ꝓpter īſerta verba ſcd̓o teſtamento ꝗbꝰ vt vale̓t prius teſtamentū exp̄ſſūᶻ ē: dubitari non oꝫ:ruptū ꝗdē teſtamētū hocª efficit̉. Alio quoqꝫ teſtamentaiure facta īfirmant̉: veluti cuꝫ isqfecerit teſtamētū capite diminutꝰſit: qd̓ ꝗbus modis accidit pͥmo libro retulimusᵉ. hoc aūt caſuᵇ irritafieri teſtā dicunt̉ᶜ cuꝫ alioꝗnͤpant̉ irrita fiūt: ea ſtatim ab initio iure fiunt irrita ſūt: ſꝫ eaiure facta ſunt poſtea ꝑꝑ capitisdiminutioneꝫ irrita fiūt poſſumusnihilominꝰ rupta dicere. Sꝫ ꝗaſane cōmodius erat ſingulas cāsᶠſingulisᵍ appellatiōibꝰ diſtingui.quedā iure facta dicunt̉ quedāiure fcā rūpi vl̓ irrita fieri. Nontn̄ per oīa īutilia ſunt ea teſtā abinitio iure fcā ꝑꝑ capitis diminutio irritaᵇ fcā ſūt. ſi ſeptē teſtiuꝫſignis ſignataⁱ ſūt pōt ſcriptꝰ heresẜꝫ tabulas teſtī bonoꝝ poſſeſſionēagnoſcere: ſi defunctus ciuisromanusᵏ ſue ptātisˡ mortis tꝑefueritⁿ. ſi irrituꝫ ſcm̄ ſit teſtm̄qꝛ ciuitatē: vel ēt libertatēⁿ teſtatoramiſit: aut qꝛ ī adoptionē ſe dedit mortis tꝑe ī adoptiui pr̄is ptāteſit: pōt ſcriptus heres ẜm tabulasº bonorum poſſeſſioneꝫ petere.

a Obliget. rogando eum fideicō. vt reſtituat.b Trademus. vt.. de fideicō. here. per totū.c Quibus modis teſtamr. Uſqꝫ nunc qualiter firmentur teſtamenta. nunc qualiter infi.hil eſt adeo firmum qd̓ non rumpaturvt in auc. de nup. §. nup.amētititulusqꝫ partes. Primonit qualiter ieſtamentum tollat̉ agnatione ſui heredis nouiter adoptati. Secūdo qual̓r per ſecundum teſtamentum tollat̉ primum. Tertio qual̓r teſtm̄ irritetur capitis diminutiōe teſtātis. Quarto an voluntas ſolēnis poſſit tolli nuda voluntate teſtātis. Ultimo etiā imperator non capit ex teſtamento īperfecto. Secūda ibi in. §.poſteriore. Tertia ibi: alio queqꝫ. Quarta ibi ex eo aūt. Quita ibi. Eadeꝫ oratione Et hocdicit. Teſtm̄ non iure factumnon valet: ideo non pōt rumpi. Qd̓ non iure factū eſt eiusiure vitiato rumpitur viuo teſtatore: vtputa per agnationēfilij nouiter adoptati vel arroati. h. d. areti.d Adoptauerit .i. arrogauerit.e Conſtitutionem. puta quiaauus eſt qui adoptat: vt. C. deadoptio. l. ī adoptiuis..de adop. §. ſed hodie. accur.ſ Rumpitur. ſi aūt priꝰ īſtituiſſet non rūperetur. lꝫ poſtea arrogetur. vt. ff. de libe.poſthu. filio. §. fi. ſi aūt fuit exheredatus filius emancipatus poſtea arrogatur: tunc nonrumpitur: aut exͣneus poſteaarrogatur: tūc rūpitur. vt. ff.de ꝯtratabu. l. putauit. §.ſi quis emācipatū. exͣneuꝫ aūtnepotē accipe qui non eſt ſuusheres: cuꝫ alius eum precedatalias fruſtra tunc exheredat̉vt. ff. de verbo. ob. quidā cumfiliū. de libe. poſtu. l. ſi ꝗsoſthumꝰ. §. ſi filiuꝫ.g Agnatione .i. ſicut natiuitate alicuiꝰ poſthumi. namtunc certū eſt rumpi. vt. ff. deiniu. rup. teſta. l. i. in fi.. l. iii.in prin.. l. verū. hoc in maſculi teſtamento. ſecus in teſtō femīe: vt. ff. de libe. poſt. l. gallus. §. nunc de lege velleia. in fi. §. eſt: qꝛ preteritio matris habet̉ pro exheredatione: vt.. deexhereda. li. §. ſi quid. ſꝫ inofficioſi teſta. agit talis poſthumꝰ: vt. C. de inoffici.x. i. ii.¶Poſteriore. Teſtamentum ſecundū tollit primum ſi ſecūdū ē iure perfectum ſiue ex ſecūdo actual̓r adiatur hereditas ſiue. dūmō adiri ex eo poſſet.voc dicit. Areti.h Rūpitur. hoc verū ẜm quoſdaꝫ qn̄ ſcd̓m cōcordat prīo. al̓s duratmum: vt. C. de teſta. ſancimus. certe hoc ſtare non pōt. naꝫ ſi valet ſecūdū nonvalet primū. idē poſſit duo teſtamenta facere. ex ſecūdo tm̄ adeat̉ hereditas. ecōtra in ſententia. valet prima ſecūda ab eodem ſuper eodē lata vt.ff. de re iudi. l. iudex.i Exiſtere. nota cōſiderari qd̓ eſt: ſed quod eſſe pōt: vt hic.. ff. de here. inſtitu. l. pater filio.. ff. de iniu. rup. teſta. l. in ſecūdo. in prin.. §. in futuꝝ. ſedꝯtra. ff. de lib. poſthu. ſi filiꝰ ī prīa cartha. ſo. ibi teſtm̄ ſcd̓m valuit ēt ī pͥn.hic aūt valuit: lꝫ ex eo adeatur hereditas. Iteꝫ nota id qd̓ valeat pluspit̉ id qd̓ minus valet. ſic. ff. de adi. le. l. legatū ſub cōditiōe. §. i. arg. cōtra. ff.de reſcin. vendi. ſi id qd̓ in prin. §. fi. dic vt ibi no.k Deceſſerit. quare trāſmittit nec olī nec hodie ad heredes: vt. C. de cadu.tol. §. in nouiſſimo.l Inſtitutus. hr̄s in ſecundo teſtō. iſte verſus eſt exēplum qn̄ valet ſcd̓m teſtamētum non extitit in eo aliꝗs heres vide tria exēpla. Sed ſi quis priore. Primū teſtamentum iure ꝑfectū tollit̉ ſecūdūfectū ēt ſi in eo ſit in re certa heres inſtitutus: niſi ī ſecūdo aſſeruerit ſe velle valere primum: quo caſu inſtitutus in re certa oīa per fideicommiſſum reſtituet. hocdicit. arctinus.

m Sed ſi quis. iſte. §. eſt lex. ff. ad treb. incipit ſi quis priore. accur.n Priore. no. ar. pro ſnīa appellationis. vtrū ex ea vel ex prīa agaturſed contra ar. C. dona. inter vi. vxo. l. ex verbis. ſil̓e pōt no. in. l. pe.eiuſdem titu.o Rebus. qꝛ totum habet lꝫ ex certa re ſit inſtitutus. ideo rumpiturmum teſtamentum: vthic. ff. de here. inſti. l..i. §. ſi ex fundo.p Iuſſimꝰ. hoc titu.ſtatim.q Aliquid .ſ. quo expreſſe confirmari pōtmuꝫ in ſecūdo. alia vt2in ſequē.r Imꝑatores. ecceba dicte cōſtitutiōis.s Campano .ſ. reſcriꝯſerunt ſalutē.t In eo .ſ. ſecundo teſtamento.u Rerū .ſ. certarum.x Scriptus .ſ. in ſecūdo teſtamento.y Suppleta .ſ. ſi resſibi date faciāt qͣrtā.z Expreſſum. naꝫ teſtator teſtō ſecundo expreſſe voluit primuꝫ teſtamētū remanere tn̄non potuit niſi ex iurefideicommiſſi. ex tacitaquoqꝫ voluntate que excūdo teſtamēto percipit̉remanet primū. vt ſi ſicdicā in ſecundo. inſtituo talem qꝛ mortuus ēquē inſtituerā in primo ſi errauit remanetmus heres legata exvtroqꝫ preſtātur .ſ. amo. vt. ff. de here. inſti..l. finali.a Hoc modo .ſ. tribꝰmodis. arrogation agnationē. vt.. e..§. i. itē ſecūdi teſtamēti cōpoſitionē: vt..eodē. §. poſteriore quoFſqꝫ hūc.Alio quoqꝫ.Per capitis diminutionem teſtamentumprie ſit irritum. largo teſtm̄ ruptuꝫ vel iniuſtū dicit̉ irrituꝫ eꝯͣ.hoc dicit. arti.b Diminutus ſit. licꝫ minima capitis diminutione: vt.. e. §. non tn̄in fi.. ff. de codicil. l. cōficiuntur. §. ſi poſt teſtamētum. Sed cōtra.. deteſtamē. mi. §. pe. Sed illud ſpāle eſt in milite. poteſt alius modus irritandi teſtm̄ adijci qꝛ per legem qn̄qꝫ caſſat̉ in duobus caſibus: vt in auc.vt de ap. cog. §. ſi qͣs de predictis.. §. ſed vnū de parētibus. col. viii.c Retulimus. vt.. de capi. dimi.d Caſu .ſ. ꝗs capite diminuitur.e Dicuntur .ſ. ꝓprie.e Alioꝗn .ſ. ſi īproprie dicere volumus large.f Cauſas .i. differētias.g Singulis .i. de proprijs noībus. facit. ff. de ſup. le. l. labeo. §. fi. Ron tamen. Teſtamētū iure factū poſtea irritum capitis diminutiōe teſtatoris recōualeſcit de equitate pͥtoris ſi teſtator tꝑe mortis fuerit ciuis romanus ſui iuris. h. d. areti.h Irrita. vt per capitis diminutionē teſtatoris.i Signata ſunt. poſtea teſtator capite diminutus eſt.k Romanus. vt qn̄ maximā vel mediā capitis di. paſſus fuerit.l Poteſtatis. vt in minima.m Fuerit. aliquo iudicio voluntatem primā retineat. ff. de ſecū. tab..l. qui ex liberis. §. teſtamēto.n Libertatē. īmo ēt facto ẜuo teſtatore. vt quia capiatur ab hoſtibusibi ẜuus moriat̉. tūc valet teſtm̄. vt... eſt. fa. te. §. fi. que eſt ꝯͣſed illud eſt ꝑꝑ fictiōeꝫ. l. cor. vt ibi.. ff. vul. ſub. l. lex cornelia.o Tabulas. no. de iure ciui. non admittitur ſit irritum tm̄. ſꝫ iurepretorio quo inſpecto non potuit infirmari qd̓ erat factū circa talia iuspretorium non habet vim. vt.. de bo. poſ. §. nos autem.