Druckschrift 
Corpus iuris civilis : Justiniani Insitutiones. Mit der Glossa ordinaria des Franciscus Accursius und den Summaria des Hieronymus Clarius
Seite
32r
Einzelbild herunterladen
 

Secundus De pupillari ſubſti.

3 2

us ſibi heredeꝫ īſtituiſſet: aut certevnū teſtm̄ ē duaꝝ cauſaꝝ ideſt duaruꝫ hereditatū. Sinautē quisita formidoloſusª ſit ut timer̄t ne filiꝰ eiꝰ pupillꝰ adhuc ex eo palaꝫſubſtitutuꝫ ſibi acceperit poſt obitum eius periculo inſidiaꝝ ſubijceret̉ʰ: vulgarē quidē ſubſtitutioneꝫpalā facere: in primis teſtamentipartibus debet ordinare. illā autēſubſtitutionēᵉ per quā ſi heres extiterit pupillꝰ: intra pubertatemdeceſſerit ſubſtitutus vocat̉ᵇ: ſeꝑaratim in inferioribus partibus ſcribereᵉ debet: eamqꝫ parteꝫ propriolinoᶠ propriaqꝫ cera conſignare:ī priore parte teſtamēti cauereᵍ neīferiores tabule viuo filio adhucīpubere aperiantur. Illud palaeſt ideo minusʰ valere ſubſtitutionē impuberis filij in eiſdemtabulisⁱ ſcripta ſit quibus ſibi quiſqꝫ heredē inſtituiſſet quāuis pupillo hoc periculoſum ſit. Non ſo aūt heredibus inſtitutis īpuberibus liberis ita ſubſtituere parentes poſſunt vt ſi heredes eis extiterit: ſit eis heres is quē ipſi voluerint: ſed etiā exheredatisᵏ. itaqꝫᶠ eocaſu ſi quid exheredato pupillo exhereditatibꝰ legatiſue aut donatio

nibus ꝓpinquoꝝ atqꝫ amicorumacꝗſitū fueritᵐ idⁿ ad ſubſtitutūºꝑtineat. Quecūqꝫ diximꝰ de ſubſtitutiōe īpubeꝝ liberoꝝ: vl̓ hr̄duꝫinſtitutoꝝᵇ vl̓ exheredatoꝝq eadeꝫetiā de poſthūis ītelligimꝰ. Liberis aūt ſuis teſtamentū nemo facere pōt niſi ſibiʳ faciatˢ. pupillare teſtamētū parsᵗ ſequela ē paterni teſtamēti. adeo vt ſi patris teſtamētū valeatª nec filij ꝗdē valebit. Singulisᵗ autē liberis velei qui eoꝝ nouiſſimusʸ īpubes morietur ſubſtituiᶻ poteſt. ſingulis qui ſi neminē eoꝝ inteſtatu decedere voluerit. nouiſſimo ſi ius legitimarū hereditatū integrū inter eoscuſtodiri velit. Subſtituit̉ autēīpuberi aūt noīatīª: veluti ticiꝰ. autgeneral̓r: ut ꝗſquis mihi pr̄i hereseritꝰ: ꝗbꝰᵉ verbis vocāt̉ ex ſubſtitutione īpubere mortuo filio ei ſcripti heredesᵍ extiterūtᵉ ꝓᶠ qua ꝑtehr̄des fcī ſunt. Maſculoᵍ igiturvſqꝫ ad. iiij. an. ſubſtitui pōt: femīevſqꝫ ad. xij. an. ſi hoc tp̄s exceſſe.rit ſubſtōᵖ euaneſcit. Extraneov̓o vl̓ filio pubi hr̄di īſtituto ita ſꝑſtituer̄ nēo p̄t vt ſi hr̄s extiterit: ītra aliqd̓ tp̄s d̓ceſſerit aliꝰ ei ſit hēsſed ſolū ꝑmiſſū ē ut fideicō.

heres duobus: patri .ſ. filio. itē duarum hereditatū. vnū v̓o dicitur: qꝛab vno factuꝫ. facit ad hoc. ff. e. l. patris filij.. ff. de condi. demō. l.hec ſcriptura.. ff. de bo. poſ. ẜm ta. ſi ita ſcriptum. §. fi.. l. vt bonoꝝ. Sinautem quis. Pōt pater facere ſubſtitutioneꝫ pupillarem filio ſeparatim clauſam ſignatam diſponere aperiat̉ viuo filio:diſpoſitio valet ēt ſifuerit pro ſe ita clauſaguata. h. d. are.a Formidoloſꝰ .i. doIoſus multiformit̉: vl̓ tiidus.b Subijceret̉: quibꝰinſidijs eum ſubijceretſubſtitutus vt habereteius hereditatē: vt fecitzacharellus.c Subſtitutionē .ſ.ipſa inſtitutione. namhic ē ordo. ut primo inftitutio. ſecūdo vulgaris ſubſtitutō. tertio pupillaris fiat: ut.. eo. ti.in prin.d Uocatur. eſt pupillaris.e Scribere. vl̓ ēt aliacharta. qꝛ hoc fieri poteſt: vt. ff. eo. l. patris Lino. linū appellatipſam cordulam que fitde lino: ut videmus fieri in litteris domini pape in quibus cordulis teſtamenti apponebant̉.vij. ſigilla cera.. dicit proprio lino. qꝛ ſi alieno vēdicaret dominꝰ ita aperiretur conſilium legis nullū eſſet. vl̓dic ꝓprio .i. ſeparato abalijs partibus teſtamēti. Sꝫ nōne magis inſidiabitur ſubſtitutus cuꝫtātā ſtructionē .i. īordīatōeꝫ videat. ꝑꝑ ſe: rn̄.ignorabat an̄ ꝓpter ſe. an ꝓpter aliū facta fuerit illa ordinatio. Cauere. idē eſt ſi hoc non caueat. tn̄ ſeparatī ſignet.nus. quaſi dicat diximus ſic caute fieri poteſt: ſed ſi ita feceh Crit nūquid valet ideous; rn̄. ideo minus ⁊cͣ. vt hic dicit.i Tabulis .ſ. apertis. Non ſolum. Subſtitutio pupillaris pōt fieri non ſoluꝫ filio inſtituto: ſed eti imexheredato. Et veniunt in ea oīa bona pupilli vndecūqꝫueſita: qd̓ locū habet ēt in poſthumis. h. d. arcti.k Non ſolū. exheredatis .ſ. ſubſtituere pōt.l Itaqꝫ eo caſu. qn̄ exheredato ſubſtituit̉.m Fuerit. vt qꝛ gratioſus erat pupillꝰ: ſic vt ei dōaretur vl̓ legaret̉.n Id. īmo vr̄ tm̄ in eis bonis valeat ſubſtitutio que a patre peruenerunt ad filiū exheredatū: vt. ff. de mili. teſta. l. miles. §. exheredato.que eſt huic cōtraria. ſo. ibi miles emācipato ſubſtituebat: quod in alio .ſ.pagano non toleratur: vt.. e. §. extraneo. ideo cum vnum pro eo inducitur .ſ. pōt ſubſtituere emācipato aliud cōtra eum inducat̉ .ſ. nonpōt ſubſtituere emācipato niſi in his bonis que ſibi dedit: vt ar. ff. de iureiu. eum qui. in princi.o Subſtitutū. qui ſubſtitutus nullo pōt grauari legato ēt in eam remque pupillo fuit relicta: vt. C. de leg. cum quidam. ſed ipſe exheredatꝰ ſicin re ſibi relicta. vt. ff. eodem. l. coheredi. §. cum filie in fi. §. no. hunc. §non poſſe hodie habere locum niſi talis ſit impubes qui poſſit eſſe ingratus: vt ꝓximus pubertati. vt no.. qui. mo. teſta infir. §. itē ſi in ſeruientem. al̓s pōt exheredari: vt. C. de inoſ. teſta ſi quis in ſuo. §. legis. Inſtitutoꝝ: vt.. e. in prin. vſqꝫ ad proxi. §.q Exheredatorū: vt.. e. ꝓxi. §.peris autem. poteſt pr̄ pupillo ſuo ſubſtituere pupillariterniſi pupillo ſuo faciat teſtamentū ſi non valet teſtm̄ patris valet dicta ſubſtitutio. h. d. areti.l Liberis. ſibi. hic no. qꝛ ſi filiū exheredat cui ſubſtituit priꝰ ſibi deinde debet facere filio teſtm̄. Si aūt inſtituat: tunc vel ante vel poſt valet inſtitutio vel ſubſtitutio: vt. ff. e. l. ii. §. prius.. §. ſed ſi quis.. §. ſed ſi.. §. fi.s Faciat. hoc fallit in milite qui pōt ſubſtituere pupillo lꝫ non inſtituatſibi aliquē heredē: vt. ff. de vul. ſubſti. l. ii. §. quiſquis.t Pars. ſic. ff. quēadmodū teſta. ape. l. pe.

Naleat .ſ. a principio: vt qꝛ filius fuit preteritus: vt. ff. e. ſi quis eum. in fi..l. vel al̓s .ſ. non valet teſtamentū a prin. cuꝫ multi ſint modi quibus teſtm̄ nonvalet vt. ff. de iniuſ. rup. teſta. l. i. Idem ēt ſi ex poſtfacto rūpatur in totū .ſ. teſtamentum patris. ſecus ſi parte tm̄: qꝛ tunc ſubſtitutio remanet: vt. ff. e. in ſubſtitutione.. ff. de inof. teſta. l. papi. §. ſed nec. Item hec ſunt vera ſi iure ciuili expugnetur teſtm̄: al̓r āt ſi iuretorio vt ſi per contra tab. expugnetur teſtamētuꝫ qꝛ remanetſubſtō: vt. ff. e. l. ex duobus. infi.. l. ſe. que huic. l. contrarieſunt. Sed certe aliud eſt cumexpugnetur iure ciuiſi vt hic.aliud cum iure pretorio vt ibi. pretor non poteſt facere eſſenec deſinere heredem: vt.. debo. poſ. §. quos aūt. Iteꝫ not.hic de alienis rebus quis teſtatur: vt pater de bonis filij.ſic alias. ff. dona. inter vi. vxo. cuꝫ hic. §. ſi miles.. ff.de īiuſ. rup. teſta. ſi quis filio..§. ſed ſi quis filius. Eſt alius caſus ẜm quoſdaꝫ: vt. C.ſecundis nup. femine. §. fi. ſed iure cōi al̓r eſt: vt. ff. teſt. l.eius qui. §. i. de codicil. l. conficiuntur. §. ſūptus. Singulis. Pupillarisſubſtitutio poteſt fieri ſingulispupillis vel ei qui vltimꝰ morietur. h. d. arti.x Singulis. pōt enim eſſequis habeat plures filios omnes īpuberes. ſi cuilibet ſubſtituere vult: poterit. ſi auteꝫ vltimo loco moriēti hoc poteſt:vt hic.. ff. e. l. ſingulis. hoccaſu vno moriente defertur ſuaportio iure legitimo .ſ. per. l.xii. tab. ad fratres: vt hic ..de le. agna. ſucceſ. §. i. ſed certe ex eo tm̄ vltimo morienteſubſtituit videtur eos inu. ccmſubſtituiſſe vſqꝫ ad vlti mum. ita iure ſubſtitutionis magis legitimo inter eos ſuccedi videtur. vt. ff. de lega. ii. l. ticia ſeio. §. ſcia. in f. §. que eſt huic contra. ſꝫ certe ibi dixit plus .ſ. non alienarent qd̓ teſtator eis dimittebat. ex hoc ibi dicitur de iure ſubſtitutionis ſuccedere. qꝛ vltimo tm̄ ſubſtituit: vt. ff. de le. iii. l. is in fi.y Nouiſſimus .i. in vltīo puta his verbis: qui ex liberis meis īpubes vltimusnoriet̉: ei ticius heres eſto. Subſtituitur Subſtitutio pupillaris pōt fieri iſtis verbis generalibus ꝗſz Subſtitui .ſ. pupilliariter.quis mihi heres erit: quo caſu vocant̉ adtionem ſcripti pro ea parte proqua vocantur in inſtitutione. h. d. areti.a Nominatim. ſic.. exhere. li. §. nominatim.b Erit. ſubaudi ſit heres filio meo.c Quibus .i. generalibus verbis.e Extiterunt. ſibimet heredes. nam ſecus ſi alij querant vtputa patri vel dod Heredes .ſ. patris. ſic.. de exhere. li. §. nominatim.mino. nam tales .ſ. pater dn̄s qui ſunt heredes per filium vel ſeruum ex hisverbis generalibus admittunt̉ ex ſubſtitutione. idē dicas de herede heredis:f Pro qua. prout .n. dilexit teſtator qui eos inſtituit equaliter vel inequalitervt. ff. e. filio.. l. liberis. §. hec verba.. l. ſequē.ſic in ſubſtitutione preſumitur: vt hic.. ff. e. ſi pater. ti. i. §. ſi ex diſparibꝰ. Maſculo. Pupillaris ſubſtitutio expirat adueniente pubertate. hoc dicit.Aretinus.z Maſculo. ad. xiiij. an. cōpletos. pupilli deſinūt: vt.. qui. mo. teſta. īfir. in prin. ſed infra hos ānos pōt ſubſtitui: vt. ff. e. ſi ita ꝗs.. l. qui plures.h Subſtitutio .ſ. directo: ſi tn̄ aliqua verba inueniebantur fideicō. in teſtō iuf̄fideicō. valebit: vt. C. de fideicō. l. ſi frater tuus. Extraneo. Extraneo vel filio puberi poteſt fieri ſb̓ſtitutio directa poſtaditam hereditateꝫ ſed ſolum per fideicōmiſſum pōt grauari de hereditate alteri reſtituenda in totū vel in ꝑte. h. d. Areti.i Per fideicōmiſſum. qd̓ ſemꝑ feciſſe videt̉: dicit ſi filius meꝰ qn̄cūqꝫ deceſſerit ſubſtituo ei vitaleꝫ: qꝛ verbū ſubſtituo ſit generale verbum ad directā ad fideicōmiſſariam ſubſtitutionē poſſit trahi ad id reſtringetur quod eſt eiaptius .i. ad fideicōmiſſariam. qꝛ directa non hꝫ locum quandocūqꝫ decedit.probat̉ hoc. C. de īpu. alijs ſubſti. l. precibꝰ. §. ſi vero inſtitutio.. ff. de vulg.ſub. l. coheredi. §. filie.. ff. de leg. ſena. cōſul. ī ambigua. forte idē ſi dicat.vitalis heres eſto. trahitur ad fideicōmiſſariam. qꝛ de hereditate reſtituendarogaſſe vr̄: vt. ff. ad trebel. l. ex facto. i. rn̄.. l. ſceuola. ſed contra eſt vt not.. in