SecundusDe heredibus inſtituendis

z 0

Eredesª inſtituere eſt permiſILſūᵇ tā liberos hoīes qͣꝫ ſeruoſ⁊ tā ꝓpriosᶜ qͣꝫ aliēosº. ꝓprios autē olī quidē ẜꝫ pluriū ſnīas n̄ aliterqͣꝫ cum libertate recte inſtituere licebat. hodie v̓o etiam ſine libertateex nr̄a ꝯſtitutioneᶜ heredes eosᶠ inſtituere ꝑmiſſū eſt: qd̓ nō ꝑ īnouationēᵍ īduximꝰ: ſꝫ qm̄ equius erat: ⁊Attilicino placuiſſe paulus ſuis libris quos tā ad maſſuriū ſabinumqͣꝫ ad Plaucium ſcripſit refert.¶ Proprius aūt ſeruꝰ etiaꝫ is intelligitur ī quo nudā ꝓprietatēʰ teſtator hꝫ: alio vſufructū habente.¶ Eſt āt caſus ī qͦ nec cū libertatevtiliter ſeruus a dn̄o heres inſtituitur vt ꝯſtitutioneⁱ diuoꝝ Seueri ⁊antonini cauet̉: cuiusᵏ v̓ba hecˡ ſūt.Seruū adulterio maculatūᵐ n̄ iur̄teſtō maūiſſūⁿ an̄ ſnīam ab ea muliere videri que rea fuerat eiuſdemcriminis poſtulataº rōnis ē: quareſequit̉ vt ī eundē a dn̄a collata heredis inſtitutio nullius momēti habeaturᵖ. ¶ Alienus ſeruus etiamis intelligitur in quo vſufructuꝫ te

ſtatorq habet. ¶ Seruꝰ autē a domino ſuo heres inſtitutus ſiquidēin eadem cauſaʳ manſerit ſit ex teſtamēto liberᶠ hereſqꝫ ei neceſſarius: ſi uero a uiuo teſtatore manumiſſus fuerit: ſuo arbitrio adire hereditatēᵗ poteſt: quia non ſit hr̄s neceſſarius. cuꝫ vtrunqꝫ ex dn̄i teſtamento nō conſequit̉. ꝙ ſi alienatusfueritˢ iuſſu noui domini adir̄ hereditatē debet: ⁊ ea ratiōe per eū dn̄sſit heres. nā ipſe alienatus neqꝫ liber neqꝫ heres eſſe pōt: etiā ſi cū libertate heres īſtitutus fuerit. deſtitiſſe etenī a libertatis datiōe videt̉dn̄s qui eum alienaueritˣ. ¶ Alienusʸ quoqꝫ ſeruus heres inſtitutusſi in eadē cauſa durauerit iuſſuᶻ dn̄ieius adire hereditatem dꝫ. Si v̓oalienatꝰ fuerit ab eo aut viuo teſtatoreª: aut poſt morteꝫ eius anteqͣꝫadeat d̓bet iuſſu noui dominiʰ adire. at ſi māumiſſus eſt viuo teſtatore vl̓ mortuo anteqͣꝫ adeat ſuo arbitrioᶜ adire poteſt hereditatem.¶ Seruus auteꝫ alienus poſt dn̄imortemᵍ recte heres inſtituitur: qꝛ

mi teſtari non poſſunt in fi. quibus licet facere teſtā vel non. Ueruꝫ quiain teſtamentis heredes inſtituūtur: videndū eſt ergo de hoc ti. arctinus¶ Inſtituendis.ui: vt. jͣ. eo.d. §. ſi plures. ⁊. §. fi.Itē ⁊ qualiter debeātEredes Totus iſtem partes. PrimoEponit regulam geperalem ꝙ non ſoluꝫ liberi ſed ēt ẜui: ⁊ non tm̄ꝓprij ſed etiā alieni poſſunt heredes inſtitui.Secundo declarat qualiter proprius poteſt īſtitui: ⁊ ꝗs dicat̉ ꝓpͥus ſernus. Tertio quis dicatur alienus ⁊ qūo pōt ſgitui. Quarto ꝙ nō tm̄unus ſed ēt plures poſſunt hr̄des īſtitui. Quīto ponit diuiſionē portionis hereditatis ⁊ deeffectu ipſius. Sexto deinſtitutione ſub cōditione. Septīo ꝙ etiā heresignotus teſtatori poteſtberes inſtitui. Secūdaibi. ꝓprius aūt. Tertiaibi. alienꝰ. Quarta ibi.⁊ unū homineꝫ. Quītaibi. hereditas plerunqꝫ.Sexta ibi. Heres ⁊ pure. Septīa ibi. hi quos.vel diuidas vt diuidithic glo. rubri. Et hoc ītendit. Liber homo velſeruus proprius uel alenus pōt heres inſtituiſine mētiōe hereditatis⁊ ēt ille ītelligit̉ ꝓpriuein quo quis habet nudaꝫ proprietatem. h. d.pshoc principiū cū. §. i. areuere. q. d. dn̄os intus ī bōis ſuis facere. naꝫ hr̄s .i. doa ¶ Heredes inſimīnus. jͣ. de here. qua. ⁊ dif. §. fi. Item ideo dixi intus: qꝛ ita ſubintratberes in dominium rerum defuncti: ac ſi eadē perſona eſſet: vt in auc. deiureiu. a mo. preſti. §. i. col. v. ⁊. ff. ꝗ. ex cau. ma. l. cū miles.b ¶ Permiſſum .ſ. a iure.c ¶ Proprios .ſ. ſeruos.d ¶ Alienos. ſic. ff. e. nō minus.e ¶ Cōſtitutione: vt. C. de ne. ſer. her. inſti. l. cū quidā.i ¶ Eos .ſ. proprios ſeruos.¶ Per īnouationem. q. d. non īduximus hoc de nouo ſed apud autilos hoc idem dixerat Attilicinus vt ſubijcit: ſed contra. sͣ. ex qui. cau.ma. poſ. §. idem iuris ibi. Noua hūanitatis ⁊cͣ. ſo. iſte Iuſtinianus noninuenit: ſed rōnem reddit. Cum non eſt ueriſimile ⁊cͣ. ut ibi. uel aliter attilicino placuit ⁊ paulo. ſed in legis neceſſitatem non induxerūt. vt. sͣ. deteſta. §. neqꝫ heres. Iuſtinianus uero in legis neceſſitatem induxit: vt exipſa inſtōne ⁊ liber eſſe uideatur. Iteꝫ nunꝗd corrigitur qd̓ al̓s dicit̉ .ſ. ꝙpure inſtitutus ⁊ ſub conditione liber. qꝛ expectatur conditionis euentusat. ff. e. l. ſeruus. §. i. ⁊. l. quotiens. §. fi. ⁊. l. qui filio. §. i. rn̄deo nō: quiaiſtud locū habet qd̓ hic dicitur qꝛ libertas nec data expreſſe: nec fuit retardata. at ibi expreſſe fuit retardata.b ¶ Proprietatē. ut iſte liber ⁊ heres neceſſarius ſit: ut. sͣ. e. i. rn̄. ſed tn̄nſufructu perinde utetur ac ſi eſſet ſeruus adhuc: vt. C. cōia de ma. l. i. §.finaūt ꝓprietarius.¶ Eſt aptem Seruus accuſatus de crimine adulterij commiſſi cū domina ſua nō pōt ante ſententiam manumitti nec ab ea heres inſtitui. hocdicit. arti.i ¶ Conſtitutione .ſ. greca quā nō habemus.k ¶ Cuius .ſ. conſtitutionis.l ¶ Hec ſunt. uerba .ſ. q̄ ſequūtur.m ¶ Maculatum .i. accuſatum. nam alias ē in littera accuſatum ubi deuerbo ad uerbum ſunt iſta que hic dicuntur: ut. ff. e. his uerbis. §. interdum. ſi milis expoſitio dicitur in li. ſapientie de ioſeph. maculauerāt meimpij. ⁊ alibi in diuina ſcriptura mendaces oſtendit qui maculaueruntcum .i. accuſauerunt eū.u ¶ Manumiſſum .ſ. uideri. ut ſubijcit. ⁊ dic manumiſſum ſimpl̓r noninſtitutū. ex hoc infert qd̓ ſequit̉ .ſ. ꝙ nec cū inſtitutione fieri ſolet liber. vtſubijcit quare ſequitur ⁊cͣ.o ¶ Poſtulata .i. accuſata ex eodē adulterio cū ſeruo proprio commiſſo pro quo grauiter punitur uterqꝫ: ut. C. d̓ muli. q̄ ſer. pro ſe īmiſ. l. i. inprin. Quid ſi cum extraneo commiſit adulterium: rn̄. nec tunc manumittituſqꝫ ad. lx. dies. ut. C. de adul. l. iij. ⁊. ff. de adul. l. ſi poſtulauerit.

.§. iubet. Item quid ſi adulterium talis commiſit non tamen accuſatur adhuc:rn̄. bene poteſt manumittere: ſed in crimine leſe maieſtatis eſt ſpeciale vt poſt cōmiſſum tale crimen non poſſit manumittere vel teſtari: vt. C. ad. l. iuli. ma. l.fi. ⁊. ff. de do. l. poſt contractum. ⁊. l. donationes. §. fi.p ¶ Habeatur. qꝛ ſi valet inſtitutio valeret libertas: vt. sͣ. eodeꝫ. i. rn̄. ⁊ sͣ. quimanu. non poſ. §. i. ⁊ ita no.ar. ꝙ vbi aliquid prohibetur fieri directo: ſimiliter ⁊ per obliquum ꝓhibet̉. ſic. ff. de cōdi.inſti. qua ſub conditione. §. ſiquis. Item arg. ꝙ caſſato principali caſſatur quicꝗd ſequiturex eo vel ab his: vt. C. de le. ⁊cōſti. l. nō dubiū.¶ Alienus ſeruus. Seruus in quo quis habet vſufructum dicitur alienus: Et ideoinſtitutus cum libertate ab uſufructuario non conſequitur libertatem ipſaꝫ. h. dicit cū glo.aretinus.q ¶ Teſtator. ⁊ iō non pōt euꝫcum libertate inſtituere: vt. ff.eo. ſi alienū. in prin. ſꝯtradi.cit ad hunc. §. ff. de bo. auc. iu.poſ. l. in venditione. ſed certequo ad alia eſt loco domini nōquo ad hoc vt poſſit fieri liber:ſed cum alius manumiſſus eēta fructuario ſimpliciter ſine inſtitutione erit tanꝙͣ liber ꝙͣdiuduraturus erat vſuffructꝰ: vt.C. cōia de ma. l. i. §. ſi autemfructuarius. nunquid ⁊ h̓ erittanꝙͣ liber lꝫ vere liber nō ſit?rn̄. nō qꝛ ex morte teſtatoris ꝓtinus erat futurꝰ quaſi liber ſivaleret qd̓ ageretur: vt. jͣ. d̓ hered. qͣ. ⁊ dif. in prin. Itē ⁊ tuncerat vſufructus ꝑdēdus: vt. sͣ.de vſufru. §. finit̉. vnde ſic eēt quafi liber donec duraret vſufru. quia nihil duraret poſt morteꝫ teſtantis: nihil valet talis inſtitutio vt ſit liber: ſed ſuo dn̄o hereditatem querit: vt. jͣ. eo. §. alienus. Sed ꝗd ſi erat vſufructus repetitꝰ in perſona primi hr̄dis: vel ēt alteriꝰ qd̓ pōt: vt. ff. qui. mo. uſufru. amit. l. repeti. ī pͥn.rn̄. tc̄ erat qͣſi liber toto illo tꝑe: vt in. d. l. i. C. cōia de ma. l. i. §. ſināt fructuariꝰ¶ Seruus autem a domino. Seruus a dn̄o īſtitutꝰ ſit liber ⁊ heres neceſſariꝰ niſi in vita teſtatoris fuerit māumiſſus aut ab eo alienatꝰ. h. d. aretinꝰ.r ¶ Cauſa .i. ſeruus eiuſdem dn̄i. Io. vt. ff. ſi ex noxa. cā aga. l. i. §. i.s ¶ Liber. niſi aliqua lex impediat libertatē: vt. ff. eo. l. ſi nō lex. vl̓ cōditio: vt. ff.eo. l. quotiens. §. fi. vel qꝛ ex lege ꝑuēit ad libertateꝫ: vt. ff. eo. l. teſtō. ẜꝫ Io. Itēſit liber a ſemetipſo niſi inſtitutus fuerit ita: cū quis mihi hr̄s erit ſtichus liber ⁊hr̄s eſto. nam tūc a cohr̄de accepit totā libertatem: vt. ff. de acꝗ. here. l. ex parte.Itē ⁊ ignorās ſit heres ⁊ liber: vt. ff. ſi cer. pe. l. eū qui.t ¶ Utrūqꝫ .i. hr̄ditatem ⁊ libertatē. nā liber ſit ⁊ hr̄s neceſſarius hec duo cōſequi debet ex teſtō dn̄i: vt. jͣ. de here. qua. ⁊ dif. §. i.u ¶ Quod ſi alienatus fuerit .ſ. liber. directa .n. libertas in ſeruo alieno non poteſt habere locum ſed inſtitutio pōt habere effectū: vt hic. ſed aliud in legatis queadimunt̉ hoc ipſo ꝙ alienant̉ ẜui: vt. ff. de ali. le. l. ẜuo cū libertate. ⁊ eſt rō qꝛ inlegato ſpectatur dies quo cedit. nō aūt an ſit manumiſſus: vt qn̄. di. legati ce. fipoſt. §. ſi cum.r ¶ Alienauerit .ſ. alicui habēti factioneꝫ teſtamēti: vt. ff. eo. ſeruum meū in fi.i. rn̄. ⁊ hoc niſi redimatur ab eodē teſtatore qui eū inſtituit ⁊ poſtea eum alienauit. tūc .n. reuiuiſcit libertas: vt. ff. de ma. teſta. l. verū. ⁊. ff. eo. quotiens. §. fi. ⁊.l. ſi nō lex. ⁊. l. antepe.¶ Alierquoqꝫ. Seruus alienus hr̄s inſtitutus querit dn̄o ſuo hereditatem: ſi iuſſu ſuo hereditatem adijt. Si vero fuit alteri alienatus debet iuſſu noui domini adire. Si vero anteꝙͣ adeat fuerit manumiſſus pōt ſuo arbitrio adire. h. d. are.y ¶ Alienus. qui ſic inſtitui pōt cū liber erit prius non: vt de cōdi. inſti. l. ſeruꝰalienus. ⁊. l. quia.z ¶ Iuſſu precedente aditione: vt. ff. de acꝗ. here. l. ſi qui bona. §. iuſſuꝫ. ⁊ ita iusdn̄o queritur. alias ſi ſeruus nolit adire qd̓ pōt eē dn̄o iubente non querit: vt. C.eo. l. cū ꝓponas.a ¶ Teſtatore. ēt poſt iuſſuꝫ eius anteꝙͣ tn̄ adiret: vt. ff. de acꝗ. here. ātiſtiꝰ. §. i.b ¶ Domini. hoc ē in hereditate vt illi acꝗratur ꝗ tꝑe aditionis ē dominus velſibi ſi liber ē tunc. ſed in legato ſpectatur dies ceſſionis: vt tꝑe mortis legantisſit meus lꝫ alieneꝫ. tamen mihi debetur legatum: vt. ff. quando di. lega. ce. l. ſipoſt. §. ij.c ¶ Arbitrio. ſic. sͣ. e. §. ſi v̓o a uiuo.Seruus autem. Seruus alienꝰ pōt inſtitui ēt poſt morteꝫ dn̄i ſui. Et ētſeruus hereditarius vel eius ꝗ ē in vtero. h. d. Areti.d ¶ Mortem. verba legis ſunt omnia. ⁊ ẜm hoc planū ē: vel teſtatoris: quia