Liber
agnatione nanciſcunt̉. Ne ergo eomodo rūpatur eiꝰ teſtm̄: ſicut ip̄mfiliū vel heredeꝫ inſtituere vel nominatiꝫ exheredare debet teſtatorne non iure faciat teſtm̄: ita et nepoteꝫ neptēue ex filio neceſſeª eſt eivl̓ heredē inſtituere vel exheredare: ne forte eo viuoᵇ: filio mortuoſuccedendo ī locū eiꝰ nepos neptiſue quafragnatione rūpat teſtamentuꝫ: idqꝫ lege iulia velleiaᶜ prouiſuꝫeſt: in qua ſimil̓ᵈ exheredatiōis modus ad ſimilitudinē poſthumoruꝫdemonſtratur. ¶ Emācipatos liberos iureᵉ ciuili neqꝫ heredes īſtituere neqꝫ exheredare neceſſeʸ eſt:quia nō ſunt ſui heredes. Sed pretor oēs tam femininiᵍ ſexus qͣꝫ maſculini: ſi her̄desᵛ nō īſtituant̉ exheredariⁱ iubet: virilis ſexus noīatiꝫ:feminini v̓o inter ceteros. ꝙ ſi neqꝫ heredes inſtituantur: neqꝫ ita utdiximus exheredant̉: permittit eispretor contra tabulas teſtamēti bonoꝝ poſſeſſionē. ¶ Adoptiui liberi qͣꝫdiu ſunt in ptāte pr̄is adoptiuieiuſdē iuris habēturᵏ cuius ſunt iuſtis nuptijs acꝗſiti. Itaqꝫ heredesīſtituendiⁱ vel exheredandi ſunt ẜmea que de naturalibus expoſuimusEmancipati v̓o a patre adoptiuoneqꝫ iure ciuiliᵐ neqꝫ eo iure qd̓ adedictū pretoris attinet īter liberosꝯnūerant̉. qͣ rōne accidit vt ex diuerſo quod ad naͣlē parētē attinetꝰquādiū quidē ſint ī adoptiua familia extraneoꝝᵈ numero habeantur:vt eos neqꝫ heredes īſtituere neqꝫexheredare neceſſe ſit. Cum veroemācipati fuerint ab adoptiuo patreᵖ: tūc īcipiūt ī ea cā eē in qͣ futurieſſent ſi a naturali pr̄e emancipatifuiſſent. ¶ Sꝫ hecq ꝗdeꝫ vetuſtasītroducebatʸ. Nr̄a v̓o conſtitutioīter maſculos ⁊ feminas in hocᵛ iure nihil intereſſeᵗ exiſtimans: quiaⁱvtraqꝫ perſona ī hominū procrea
tiōe ſimiliter nature officioʸ fungitur: ⁊ lege antiquaª. xij. tabularumomnes ſimiliter ad ſucceſſionē abinteſtato vocabant̉: qd̓ ⁊ pretorespoſtea ſecuti eſſe vidēturʰ: ⁊ ideoſimplexᵉ ac ſimile ius ⁊ in filijs ⁊ infiliabus ⁊ in ceteris deſcendentibꝰper virilemᵇ ſexum perſonis nonſolū iam natis: ſed etiam poſthumis introduxit: vt oēs ſiue ſui ſiueemancipati ſint: vel heredes nominatim inſtituātur vel noīatiꝫ exheredentur: ⁊ eundem habeantᶜ effectum circa teſtamentū parētū ſuoruꝫ infirmandū ⁊ hereditatē auferendā: que filij ſui vel emancipatihabēt: ſiue iaꝫ nati ſunt ſiue adhucin vtero conſtituti poſteaʳ nati ſint.Circa adoptiuos autē filios certaꝫinduximus diuiſionē que in noſtraconſtitutioneᵍ quā ſuper adoptiuistulimus ꝯtinet̉. ¶ Sed ſi in expeditione occupatusʰ miles teſtamentum faciat ⁊ liberos ſuos iā natosvel poſthumos noīatim nō exher̄dauerit ſi ſilētio p̄terierit non ignoransˡ an habeat liberos: ſilentiumeius pro exheredatione noīatim factaᵏ valere conſtitutionibꝰ pͥncipūcautuꝫ ē. ¶ Materˡ vel auus maternus neceſſe nō habet liberos ſuos aut heredes īſtituere: aut exheredare: ſꝫ poſſūt eos omitte ſilētō:nā ſilētiū matris: aut aui materni:⁊ ceterorū per matreꝫ aſcendētiuꝫtantū facit quantū exheredatio patris: neqꝫ enī matri filiuꝫ filiamueneqꝫ auo materno nepotē neptemue ex filia ſi eam eūue heredem nōīſtituat exheredare neceſſe eſt: ſiuede iureᵐ ciuili queramꝰ ſiue de edictoⁿ pretoris: quo pretor preteritisliberis cōtra tabulas bonorū poſſeſſioneꝫ permittit: ſꝫ aliud eisº adminiculum ſeruat̉ qd̓ pauloᵖ poſtvobis manifeſtum fiet.¶ De heredibus infrituendisº.
nō rumpitur per. l. velle. vt. ff. de libe. ⁊ poſt. gallus. §. nūc de lege. ibi nā ⁊ ſi itav̓ba ſunt ⁊cͣ. ſed perin irritur: vt. C. de inoffi. teſta. l. iij. ⁊ .jͣ. e. §. mat̓.a ¶ Neceſſe. cauſatiitur teſtamentuꝫ: vt ſequitur nō preciſe: vt. C.de adop. l. pe. §. queb ¶ Uiuo. ſecus ſi poſt: vt. ff. deijuſto rup. teſta. ſi quis filio. ⁊ in hoc differtavero poſthumo. Item differtab aſcēdentibus: vt. ff. de inof.teſta. pater filium.c ¶ Idqꝫ. velleia. nomē ē cuiuſdā noue legis: ſed ius galliaꝗlij antiꝗus eſt. ⁊ loquit̉ d̓ uero poſthumo: vt ſtatiꝫ dicā: vtff. d̓ li. ⁊ po. l. gallꝰ. §. ſi ꝗs filiūjn ¶ Sil̓is. in veris poſthumistalis erat modꝰ: vt ſi me mortuo naſcetur mihi filius īfra d̓cē mēſes: vt. ff. d̓ li. ⁊ poſt. gallꝰ i. rn̄. §. i. ii. ⁊. iii. ⁊. iiij. ſic etgo ⁊ hic per le. velle. ſi ſuꝰ hr̄seſſe deſierit ſe viuo. vt. ff. de li.⁊ poſt. gallus. §. uidēduꝫ. ⁊ inhoc hꝫ locū. l. vel̓. ſic etiaꝫ ē paritas ab inteſtato: vt. jͣ. de here. que ab inte. §. cū aūt.Emancipatos De iure p̄torio filij emācipati d̓benthr̄des inſtitui vel exheredari:maſculi noīatiꝫ: ſeīe vero qͣlitercūqꝫ. alias datur eis bonoꝝpoſſeſſio cōtra tabulas. hoc dicit aretinus.e ¶ Iure. ciuili. ſic. jͣ. de here.que abinte. §. emācipati.ſ ¶ Neceſſe eſt. nam nihilominus tenet teſtm̄. aliud in eo quieſt in ptāte: vt. sͣ. e. in prin.g ¶ Feminini. licꝫ in ſuis eſſetdr̄ia inter maſculos ⁊ feminasiure ciuili: vt. sͣ. e. §. i.h ¶ Peredes. ſupple ⁊ qꝛ deſierunt eſſe heredes ſui. al̓s nōeſſet bona rō: cum filij neceſſehabēt patres inſtituere: licꝫ nōſint ſui heredes. filius autememancipatus per ca. di. deſinitagnatus eſſe ⁊ remanet cognatus qui non cognoſcit̉ a iure ciuili: vt. jͣ. d̓ here. q̄ ab īte. d̓. §.emācipati. ⁊ sͣ. de leg. agna.tu. §. fi. ⁊. ff. de bo. poſ. ſed cuꝫpatronus. §. i.i ¶ Exheredari .ſ. rite. alias ātexheredato dat̉ ꝯͣ tab. vt. ff. debo. poſ. ꝯͣ tab. l. non putauit in.§. non queuis. Itē ēt inſtitutodat̉ ꝯͣ tab. ſi alius cōmittat eisedictū: vt. ff. d̓ ꝯtra ta. l. iiij. §.plane. ⁊. ff. de le. pͥ. petita. ⁊ debo. poſ. cōtra tab. l. ſi duo.¶ Adoptiui. Filiꝰ adoptinus adoptione durante habetur pro extraneo quo ad patreꝫnaturalem. ⁊ hꝫ ideꝫ ius qd̓ hꝫfilius legitimus ⁊ naturalisquo ad patrem adoptiuum: ſed emancipatus a patre adoptiuo eſt extraneꝰ quoad eū: ⁊ habet̉ pro emancipato: quo ad patrē naturalem. h. d. areti.k ¶ Habentur. quo ad adoptiuum patrem.¶ Inſtituendi. ab adoptiuo patre.m ¶ Ciuili. qd̓ .ſ. ius ciuile quo vocantur ſui adoptiui ad hereditatem alio iureciuili .ſ. per emācipationē ſublatum ē: qd̓ eē pōt: vt. sͣ. de le. agna. tu. §. fi.n ¶ Attinet. qd̓ vocat emācipatos: vt. sͣ. ꝓxi. §. ⁊ ē rō: qꝛ deſinūt eſſe filij: ſed naturales non poſſunt deſinere eſſe filij per emancipationem: vt. jͣ. de here. que abinteſta. §. minus. aūt.o ¶ Extraneorum. ff. de cōtra tabu. l. i. §. ⁊ ſui iuris.p ¶ Patre. ff. de cōtra tabu. emācipatus. §. pe. in fi.Sed hec quidem. Circa inſtitutioneꝫ ⁊ exhr̄dationē liberorū nō ē hodiedr̄ia in effectu: nec inter maſculos ⁊ feminas ⁊ ceteros deſcēdentes poſthumos:uel iam natos ſuos uel emancipatos. h. d. areti.q ¶ Sed hec .ſ. ſupradicta a prin. ti. vſqꝫ ad. §. emancipatos.r ¶ Uetuſtas .i. media iuris prudētia vt ſtatim ſequitur.s ¶ Introducebat .ſ. differentiam ſexus ⁊ gradus ⁊ modi exheredationis: vt.sͣ. eodem. §. i. ⁊. §. poſthumi. ⁊. §. ſed feminini. non autem dicit de his que po-
ſtea vſqꝫ modo dicta ſunt a. §. illo emācipatos.t ¶ Conſtitutio. C. de li. pre. vel exhere. l. maximum.u ¶ In hoc. alias .n. multe differentie ſunt: vt. ff. de ſta. ho. ī multis.x ¶ Intereſſe. vt. in aut̓. qni. mo. na. effi. ſui iuris. §. non autem.y ¶ Quia. prima ratio. z ¶ Officio .i. ſil̓i officio. vna enī indigetaltera ad ꝓcreationemſobolis: ⁊ hec eſt primaratio legis. xii. tabu.a ¶ Antiqua. argumētatur ex iure ātiquo. ſicsͣ. qui ma. poſſūt. §. pe.⁊ hec eſt ſecūda ratio.b ¶ Uidentur .ſ. dādo filio bo. poſ. ꝯtra tab. intotū: lꝫ nō pn̄t dicer̄ nullum: ut ⁊ ſuus: vt. C. deli. pͥte. l. maximū ibi. ⁊ ſipͥteritus ⁊cͣ. ⁊ hec eſt tertia ratio.c ¶ Simplex. ad differētiaꝫ antique diſtinctionis: ut. sͣ. e. §. i. ac.d ¶ Per uirileꝫ: ꝗd dedeſcēdētibꝰ ꝑ femininūſexū. rn̄. admittunt̉: ſedcum diminutione tertiepartis: vt. jͣ. de hered. q̄ab inteſta. §. diui. ⁊. C.de colla. l. illam.e ¶ Habeāt. quo ad cōmodum diuerſo tn̄ iure naͣm ſuus pͥteritus ⁊dicit nullū ⁊ ꝯͣ tab. hꝫ ſivult dicere nullū qn̄ ꝑ̄teritus ē: ſꝫ emācipatꝰ tm̄hꝫ ꝯtra tab: ut. C. de li.p̓te. maximū. §. ſācimꝰitaqꝫ ⁊cͣ. ⁊. ff. d̓ li. pͥte. isqui. ſi auteꝫ exheredent̓habēt querelam oēs: vtff. d̓ ꝯtra tab. l. nō putauit. §. nō queuis. ⁊ d̓ inoffi. teſta. l. papi.f ¶ Poſtea. qui cxheredari non pn̄t vt diximus. sͣ. e. §. poſthumi.g ¶ Cōſtitutiōe. vi. C.de adop. l. cū in adoptiuis ⁊ recitat̉. sͣ. d̓ adop.§. ſed hodie.¶ Sed ſi in ex peditione. Preteritō militis in expeditiōe teſtantis ſi ſcit ſe hr̄e liberospro exheredatione habetur. h. d. arctinus.h ¶ Occupatꝰ. ꝗd ſi nōeſt in expeditiōe: rn̄. iuscōe obtinet: vt. sͣ. de teſta. mili. §. illis.i ¶ Ignorās. ſi .n. ignorat non valet teſtm̄: vtC. de teſt. mi. l. ſicut certi iuris. niſi fuit eiꝰ anini vt ſi filiū hē ret eēt exhr̄s ut. C. de teſta. mili. l. qui iure militari.¶ Facta. iōqꝫ q̄rela inofficioſi te. agit̉: ſed hoc cuꝫ miles eſt paterfa. nātūc non poteſt habere locum caſtrē. pe. ſi enim eſſet filiuſſa. nō haberet lon querela vt. C. de inoffi. te. l. fi.¶ Mater. Preteritio materna: vel per maternam lineam aſcendentium habetur ꝓ exheredatiōe. h. d. aretinus.l ¶ Mater. eadem intelligo in ſilentio liberorum ad maternam lineaꝫ:vt. ff. d̓ inoffi. teſta. l. cum filiū.m ¶ De iure. qꝛ nō hꝫ eos in ptāte: vt. jͣ. de here. qua. ⁊ dif. §. ceteri.n ¶ Edicto. quo emācipati vocantur: vt. sͣ. e. §. emācipatos. qꝛ eos nonpoteſt emācipare. vnde contra tabu. locū non habet: vt hic ⁊ de cōtra tabu. illud. §. ad teſtamenta.o ¶ Eis .ſ. deſcendentibus per lineam femininam. datur tn̄ ⁊ alijs ⁊ hismaxime: ut. C. d̓ inof. teſta. l. filiam.¶ Ge braibus inſtitue. Cōtinuatur hͦ mō: vidimꝰ. sͣ. de ordinatide te.jͣ. de inoffi. teſta. per totū.ſtamentorum in ti. de teſta. ordi. Uerū qꝛ cā efficiēs fuit neceſſaria: id eopoſtea poſuit de perſonis teſtantium: ut ī titu. de teſtamen. militis. ⁊c̄.