Druckschrift 
Corpus iuris civilis : Justiniani Insitutiones. Mit der Glossa ordinaria des Franciscus Accursius und den Summaria des Hieronymus Clarius
Seite
29r
Einzelbild herunterladen
 

Quibus nō eſt ꝑmiſſū face. teſta.

SecundusDe exheredatione liberoꝝ

29

eis ꝑmiſſa ſunt. Sed ſi ꝗsª poſt teſtamētū factū aduerſa valitudineaut quolibet alio caſu mutꝰ aūt ſurdus eſſe ceꝑit ratū nihilominꝰ manet teſtm̄. Cecusᵇ āt non p̄t facere teſtm̄: niſi ꝑ obſeruationeꝫᶜ quaꝫlex diui iuſtini patrisᵇ mei introduxit. Eius qui apud hoſtesᶠ eſt teſtm̄ qd̓ ibi fecit non valetᶠ iure poſtliminij qͣꝫuis redierit: ſed qd̓ dumin ciuitate fueratᵍ fecit: ſiue redieritvalet iure poſtliminijʰ: ſiue illic deceſſerit valet ex lege corneliaⁱ. De exheredatione liberorum.Qn tamenⁱ vt oīno valeat teL. Zſtamētū ſufficit hec obſeruatio quā ſupͣᵏ expoſuimus. Sed ꝗfiliumⁱ in ptāteᵐ habet curare debetvt eum heredem inſtituat: vel exheredē eū noīatim faciat: alioꝗn ſieū ſilētio p̄terieritⁿ īutiliter teſtabit̉:adeoº ꝗdē vt ⁊ ſi viuo pr̄e filiꝰ mortuꝰ ſit: nemoᵖ heres ex eo teſtamēto exiſter̄ poſſit: qꝛ .ſ. ab initio nonªꝯſtiterit teſtm̄. Sꝫ nōʳ ita de filiabꝰ⁊ alijs ꝑ virilē ſexū deſcēdētibꝰ liberis vtriuſqꝫ ſexꝰ ātiꝗtati fuerat obſeruatū. Sꝫ ſi nō fuerāt ſcripti herdes ſcripteue: vel exheredati exheredateue: teſtm̄ ꝗdē nō īfirmabat̉ʳ.Ius aūt accreſcēdi eis ad certampoͣtōeꝫᵗ p̄ſtabat̉: ſꝫ necʰ noīatī eas ꝑſonas exhe̓dare parētibus neceſſeerat: ſꝫ licebat inter ceterosˣ hec facere. Noīatiꝫ āt quis exhēdari vr̄ſiue ita exheredet̉: Ticiꝰ filius meus exheres eſto. ſiue ita: filius meꝰ

exheres eſto: non adiecto proprionoīe .ſ. ſi aliꝰ filiꝰ n̄ extetʸ. Poſthumi quoqꝫ liberi vel heredes inſtituỉ debent vel exheredari: ⁊ ī eopar oīumª ꝯditio ē. qd̓ ⁊ ī filio poſthumo ⁊ in quolibet ex ceteris liberis: ſiue feminini ſexꝰ: ſiue maſculiniᵇ. in preterito valet ꝗdeꝫ teſtm̄ ſꝫpoſtea agnationeᶜ poſthumi ſiuepoſthume rumpiturᵇ: ⁊ ea rōne totū infirmat̉ᵉ. Iōqꝫ ſi mulier ex quapoſthumꝰ aut poſthuma ſperabatur abortūᶠ fecerit nihil īpedimētoeſt ſcriptis heredibꝰ ad hereditatēadeūdā. Sꝫ feminini ꝗdē ſexusꝑſoneᵍ noīatim vel īter ceteros exheredari ſolebāt: dū tn̄ ſi interᵇ ceteros exheredent̉ aliꝗd eis leget̉ neuideant̉ p̄terite eſſe per obliuionē.Maſculos v̓o poſthumos .i. filios⁊ deinceps placuit non aliter recteexheredari niſi noīatī exheredent̉hoc .ſ. modo: ꝗcūqꝫ mihi genitꝰ filius fuerit exheres eſto. Poſthumoruꝫˡ āt locoʸ ſunt hi qui in ſuiheredisⁱ loco ſuccedēdo qͣſi agnaſcēdoᵐ fiūt parētibꝰⁿ ſui heredes:vt ecce ſi ꝗs filiū ſuū ⁊ ex eo nepotem neptēue in poteſtate habet: qꝛfilius gradu precedit: is ſolus iuraſui heredis habꝫ qͣꝫuis nepos quoqꝫ ⁊ neptis ex eo in eadē poteſtateſunt. Sed ſi filius eius viuo eo moriat̉: aut qualibꝫ alia rōne exeat depoteſtate eius: īcipit nepos neptiſue in eius locū ſuccedere: ⁊ eodemmodo iura ſuoruꝫ heredum quaſi

cāu ſi ſcribere nouit ſua manu ſcribat teſtm̄: ſi aūt ꝑ alium ſcribere veliimpetret hoc a principe: vt. ff. eo. ſi mutus. Iteꝫ ſi ſurdus tm̄ caſu eſt veleriā natura teſtet̉ ſi vult ſi pōt loꝗ articulate: vt. C. e. diſcretis. ſi āt natura eſt ſurdus ⁊ mutus non pōt niſi ſit miles: vt. sͣ. ti. i. quinīmo.a Sed ſi quis. ſic. sͣ. eo. §. p̄terea ⁊. §. furioſi.Cęcus autē. Cecus cū ſolēnitate cōi nōpōt facer̄ teſtm̄: ſꝫ ẜuādoquālibet ſolēnitatē ſpecialiter in hoc aſſignatam. h. d. aretinus.b Cecus. natural̓r vl̓caſu orbatus utroqꝫ lumine. ſecus ſi vno tm̄:vt. C. d̓ excu. tu. l. frat̉.c Obſeruatione .ſ. vtcorā. vij. teſtibus ⁊ tavelliōe vl̓ alio loco eiusſi nō īueniat̉ tabellio dilucidius volūtatē ſuamdeclaret: ⁊ in hereditatibus ⁊ in legatis ⁊ oīain ſcriptura referant̉: ut.C. eo. hac ꝯſultiſſima.d Patris mei. ſic. sͣ.de dona. §. eſt ⁊ aliud. Eius qui. Captꝰapud hoſtes teſtm̄ facere poteſt. ſꝫ prius ſcm̄ſi ibi moriatur ex. l. cornelia valet: ſi redeat expoſtliminio. h. d. arti.e Hoſtes .ſ. vt captꝰvel obſes: vt. ff. eo. obſides.f Ualet. qꝛ ſerui ſuntvl̓ qͣſi: vt. sͣ. d̓ iure per.§. ſerui. ⁊. ff. de li. ho. exhi. l. ii.g Fuerat. ante captiuitatem.h Poſtliminij. quodfingit euꝫ ſemꝑ in ciuitate fuiſſe: ut. sͣ. ꝗ. mo. iuspa. po. ſol. §. ſi albus: nō aūt.. itafingit̉: ⁊ qd̓ dicit̉.cap. l. i. ⁊. l. captū.prie ponit̉ lex corre poſtliminij. aci Ex lege cor. q̄ fingiteū pͥma hora captiuitatis mortuum. ⁊ ſic liberuꝫ: vt. ff. e. l. cornelia. aliud eēt ſi nulla eſſet fictiovt ſeruo pene facto: vt. jͣ. ꝗ. mo. teſta. īfir. §. nō tn̄. Ultīo nota. xiij. eē ꝑſonas q̄ teſtari nō pn̄t. Filiuſfa. vt. ff. e. ſi filiꝰ. Itē ſeruus: vt. sͣ. e. in pͥnitē pubes. item furioſus. item mentecaptꝰ. itē prodigus. item mutꝰ. itē cecus. vt. sͣ. e. pͥterea. ⁊. jͣ. item furioſi. ⁊. §. itē prodigꝰ. §. itē ſurdꝰ. ⁊. §. cecus. Itē dānatꝰ ad mortē naturalē vel ciuilē: vt. ff. e. l. eiꝰ ꝗ. §. i. vſqꝫ ī fi.Itē obſes: vt. ff. e. obſides. Itē de crimine famoſo dānatꝰ: vt. ff. e. is cui§. fi. ⁊.tē de ſtatu ſuo dubitātes: vt. ff. e. d̓ ſtatu. ⁊. l. qui ī dn̄i.Itē mꝰn aut̓. d̓ mona. §. id quoqꝫ. col. i. §. illud. ſed hodie ẜmquoſdin aut̓. de ſan. ep̄i. §. ſi qͣ mulier coll̓. ix. Itē is cui īterdicit̉ bonis a lege: vt. C. d̓ hr̄. ⁊ mani. l. māicheos. ⁊ ad. l. iul. ma. l. vl. De exheredatione liberntamen. Totus iſte ti. diuidit̉ pͥncipal̓r in tres ꝑtes. PrimoE ponit ꝗd iuris erat de iure antiquo circa exheredationē liberorum ⁊qua forma exher̄dant̉. Scd̓o qualiter hodie exheredari debeant. Tetrioaliqua dubia circa p̄dicta ſubinfert. Scd̓a ibi: ſed hec quidē. Tertia ibi:ſed in expeditione. Itē prima ſubdiuiditur. nā pͥmo ponit quādā cōtinuationē ad precedētia. Scd̓o ponit qual̓r exheredatiōem fieri de iure antiquo ſufficiebat de liberis natis ⁊ in poteſtate ⁊ primū locū ſiue gradū obtinētibus. Tertio de liberis naſcituris vel de natis non obtinētibus primū gradū. Quarto de emancipatis. Quinto de liberis ciuibus tm̄ ⁊ deeoruꝫ exheredationē. Scd̓a ibi: ſed qui filiū. Tertia ibi: poſthumi. Quarta ibi: emācipatos. Quinta ibi: adoptiui. Et. h. d. in ſumma. Filiꝰ dꝫ inuitus inſtitui vel noīatiꝫ exheredari. alias aūt preteritꝰ dicit teſtm̄ ip̄o iure nullū. Filij vero familias vel alij vlterioris gradus maſculi per uiritſexū deſcēdentes p̄teriti non rūpebant teſtm̄: ſed habehāt ius accreſcendii Non tn̄. Lꝫ dicta obſeruatio. sͣ. de teſta. or. ſolēnis ſit: nō tn̄ ⁊cͣ. Uel⁊ poterāt inter ceteros exhr̄dari. h. d. areti.ſic .sͣ. de ea obſeruatione que eſt circa fidem ⁊ probationem ſatis dictumeſt. nunc de ea que circa pietatem dicendum: ⁊ licꝫ ea obſeruatio que

circa fidem eſt: ſatis diligens ſit: non tn̄. ⁊cͣ.zC Supra .ſ. in ti. de teſta. or. l Filiū. ēt militē: vt. ff. d̓ li. ⁊ poſt. filiuſfa.n Ptāte. ſecꝰ ī emācipato iure ciuili: ſꝫ idē d̓ iure pͥtorio: vt. jͣ. e. emācipatos.1 Preterierit .ſ. nec inſtituēdo nec exheredando: vt. jͣ. de here. q̄ abinte. §. neceadē. nec ip̄o iure valet: vt. C. de libe. prete. l. maximū.o Adeo .ſ. inutil̓r teſtabitur.p Nenio. ff. de iniuſ. rup. te.filio. §. fi. cōtra. ſol. ibi. filiꝰ viuit. hic nō. vel hic iure ſtricto:ibi equo.q Non ꝯſtiterit. alid̓ ſi ꝯſiſtitlꝫ poſtea rūpat̉: ⁊ iteruꝫ morit̉.ut in poſthumo: vt. ff. d̓ iniuſ.rup. te. poſthumꝰ in pͥn. ⁊ .jͣ. e.§. poſthumi: ibi qd̓ ⁊c̄.r Sꝫ n̄ ita. nō ex vna ꝑte ponit filios tm̄. ex alia filias ⁊ oēsex maſculis vel feminis deſcēdentes.s Infirmabat̉. cōtra. jͣ. e. §.ſed feminini. ſol. vt ibi.t Portionē .ſ. dimidiā eiusqd̓ abinteſtato habtturi eſſentvt. C. d̓ lib. p̄te. maximū circamediū. ibi cū .n. ꝯtra tab. ⁊cͣ.u Sed nec. hec eſt ſcd̓a dr̄iainter predictas perſonas.x Ceteros .ſ. hoc mō vnumde filijs meis exhr̄do. vel vnoinſtituto ſic dico: reliquos exheredo. nam niſi diceret ceteros exheredo licꝫ dicat filiummeuꝫ exheredo cū plures hēatnemo exheredatꝰ videt̉. vt. ff.de li. ⁊ poſthu. l. ij.y Extet. item alijs modis vtoēs liberi ſint exheredati: ⁊ ſicvnus tm̄: vt. ff. de libe. ⁊ poſthu. ticius in prin. Itē ſi dixeritalia verba q̄cūqꝫ dūmodo certa: vt. ff. ſi cer. pe. l. certū. ⁊. ff.de iniuſ. rup. teſta. l. poſthumi. §. noīatiꝫ. ⁊. ff. de li. ⁊ poſthu. l. i. ⁊. ii. ſꝫ ſecꝰ ſi dicat ticiūfiliū meuꝫ inſtituo: ceteros liberos exheredo. vel ſeiū exͣneū inſtituo. liberos āt exheredo: ⁊ h̓nō dicit oēs vt nō contradicatprin. gl. nā dicor exheredare filium inter ceteros: qꝛ mixtio fitcū ceteris in remotioribus gradibus cōſtitutis. vn̄ non valetcum debeant exheredari nominatim vt hic dicitur.oſthumi. Etiam poſthumi debent īſtitui vel exheredari: al̓s nato poſthumo rumpit̉ teſtm̄: ſed valet prius. Et femina poſthuma oliꝫ inter ceteros poterat exheredari cū legato: maſculus v̓o poſthumꝰ noīatim. h. d. areti. Inſtitui. iſta inſtitutione ex pn̄ti matrimonio naſcituri ⁊ ex futuro inſtituti videntur: vt. ff. de li. ⁊ poſth. l. placet ⁊. l. iōqꝫ. ꝗd in exhr̄datione poſthumoꝝ: anoēs ſiue hi qui ſunt in vtero tm̄: an alij ꝗ naſcituri ſt̄ ex pn̄ti mr̄imonio vel futuro intelliguntur exhr̄dati? Rn̄. non: cū maſculi debeant nominatī exehr̄dari: vtjͣ. e. §. maſculos in eo .ſ. qd̓ ſeꝗtur: qd̓ in filio ⁊cͣ.a Omnium .ſ. poſthumorū ex ſe naſciturorū ⁊ ex filijs ſuis: lꝫ in iam natis nōſit par cōditio: vt. sͣ. e. §. ſed non ita.b Maſculini. ſiue ex maſculo: ſiue ex femina.c Agnatione .i. natiuitate. ſic. jͣ. qui. mo. teſta. infir. §. i.d Rūpitur. ſi v̓o exhr̄dabat̉ de īofficioſo agebat̉: vt. jͣ. de inof. teſta. §. poſthumi. hodie v̓o exheredari nō pn̄t: vt. jͣ. de inoffi. teſta. l. ſiquis. §. legis.Infirmatur. hic adde qd̓ eſt. ff. de teſta. mili. l. ſi filius.f Abortum. qd̓ eſt pro nō nato: vt. ff. de. v̓. ſi. l. ꝗ. mortui. ⁊. C. d̓ poſt. hr̄. l. i.z Perſone .ſ. poſthume. nam iam natis feminis nō erat neceſſe legari: vt. C.de lib. pre. l. maximū in fi. ⁊ sͣ. e. ſed ſi non fuerant.h Inter ceteros. hodie per cōſtōnem oēs noīatiꝫ: vt. jͣ. §. nr̄a. ſed nouiſſimo iure nō: cū nō ſint ingrati: vt in aut̓. ut cū de ap. cog. §. aliud coll̓. viij. Poſthumorum. Nepos ex filio moriēte patre viuo auo ſuccedit in locūeius: ideo vel inſtitui vel exheredari dꝫ ne aliter p̄teritus rūpat aui ieſtm̄: ꝗ modus eſt introductus a lege velleiana. h. d. areti.i Poſtuhmorū. ſic. ff. de iniuſ. rup. teſta. poſthumorū.k Loco. nō tn̄ v̓e poſthumi ſunt: vt. jͣ. eo. hoc. §. in fi.C Heredis. jͣ. de here. qua. ⁊ dif. §. ſui.m Agnaſcēdo. ſubtus vel poſtea naſcēdo ſicut poſthumꝰ verus. non .n. naſcit̉ cum natus ſit: vt. sͣ. de adop. §. i. vel dic agnaſcendo .i. incipiēdo eſſe agnati quo ad effectū ſuccedendi. n Parētibꝰ .ſ. maſculis. nam teſtm̄ femine