Liber

eodem modo alienanturª. Uocantur autem ſtipēdiaria ⁊ tributariapredia que in prouincijsᵇ ſunt īterqueᵉ necnon ⁊ italica predia ex noſtra conſtitutioneᵍ nulla eſt differētiaᵉ. Sed ſiquidemᶠ ex cauſa donatiōis aut dotis aut qualibet alia excauſa tradanturᵍ ſine dubio tranſferunturʰ. ¶ Uendite ueroⁱ res ⁊tradite non aliter emptori acquiruntur qͣꝫ ſi is venditori preciumſoluerit vel alio modo ei ſatiſfecerit: ueluti ex promiſſiōe aut pignoreᵏ datoⁿ: qd̓ quidem cauetur ex legeᵐ. xii. tabu. tamen recte dicitur ⁊iure gentium .i. iure naturaliⁿ id effici. Sed ſi is qui vendiditˢ fideꝫ em̄ptorisᵖ ſecutus fuerit: dicenduꝫ eſtſtatim rē emptorisq fieri. ¶ Nihilꝰautem intereſt vtruꝫ ipſe dominustradat alicui reꝫ anuoluntate eiusalius cui eius rei poſſeſſio permiſſaʸ ſit. qua ratione ſicui liberaᵗ vniuerſorum negocioruꝫ adminiſtratio ꝑmiſſa fuerit a domino iſqꝫ exhis negocijs rem uendiderit ⁊ tradiderit facit eam accipiētis. ¶ Interdum autem ſine traditione nudaⁿ uoluntas domini ſufficit ad rētranſferendam: ueluti ſi rem quaꝫtibi aliquis cōmodauerit aūt locauerit: aut apud te depoſuerit: poſtea vendiderit tibi aut donaueritaut dotis nomine dederit: quanuis enim ex ea cauſa tibi non tradiderit eam eo tamen ipſo ꝙ patitur tuaꝫ eſſeᵉ: ſtatim tibi acquiriturproprietas perinde ac ſi eo nomi-

ne tradita tibi fuiſſet. ¶ Itē ſi quismerces in horreo ſuo poſitasʸ vendiderit ſimul atqꝫ clauem horreiſui tradiderit emptori: tranſfertᶻ ꝓprietatem mercium ad emptoreꝫ.¶ Hocª amplius interdum ⁊ in incertamᵇ perſonam collata voluntas domini tranſfert proprietateꝫrei: ut ecce pretores ⁊ conſules quimiſſiliaᵉ iactant in vulgus ignorantqd̓ eorum quiſqꝫ ſit excepturus: ⁊tamen quia voluntᵇ qd̓ quiſqꝫ eorum exceperit eius eſſe: ſtatim euꝫdominuꝫ efficiunt. qua ratione verius eſſe videtur: vt ſi rem pro derelicto a domino habitaꝫ occupauerit quis ſtatim eum dominuꝫ effici. pro derelicto auteꝫ habetur qd̓dominus ea mente abiecerit: ut idin numero rerum ſuarum eē nolitideoqꝫ ſtatim dominus eius rei eēdeſijtᵉ. ¶ Alia ſane cauſaʳ eſt earūrerum que in tempeſtate maris leuāde nauis cauſa eijciuntur: he enīdominorum permanent: qꝛ palaꝫeſt eas non eo animo eijci quo ꝗseas habere nolit. ſed quo magiscum ipſa naui maris periculum effugiat: qua de cauſa ſi quis eas resfluctibusᵍ expulſas vel etiaꝫ in ipſomiari nactus lucrādi animo abſtulerit furtuꝫᵇ cōmittit. nec longeⁱ videntur diſcedere ab his que de redaᵏ currēte nō intelligētibusⁱ dominis cadunt.¶ De rebꝰ corꝑalibꝰ ⁊ īcorꝑalibꝰ.Uedāᵐ preterea res corporalesⁿ ſunt: ⁊ quedamº incorpo

a ¶ Alienantur. per traditionem.b ¶ In prouincijs. q. d. talia predia non ſunt in italia.Inter que .ſ. prouincialia.Conſtitutione: ut. C. de uſuc. tranſfor. l. vnica.e ¶ Differentia eſt .ſ. quātū ad dn̄ii tranſlationem: ut. C. de vſuc. trāſfor. l. vnica. ſed quantum ad tributa eſtdifferentia: ut. C. de epiſco. etcler. de his.f ¶ Sed ſiquidem. uere nullaeſt differentia. ſed ⁊ ſi ⁊cͣ.g ¶ Tradantur. ſcilicet ſtipendiaria predia ⁊ tributa.h ¶ Tranſferuntur .ſ. ꝓuincialia predia ſicut italica. ⁊ eſt uerum in oībus niſi ſcriptura neceſſaria ſit ẜm io. ut. C. de ſuffragio. l. vnica. §. ꝙ ſi predia.item ſunt uera ſi accipiens inducatur in uacuaꝫ poſſeſſiōeꝫẜm quoſdā: ut. C. de ꝓba. cuꝫres. Io. ꝯͣ. ut. ff. de fū. do. ſi fūdum. ⁊ de acqui. re. do. homoliber. §. ꝗcꝗd ſufficit enim duci in poſſeſſionē lꝫ nō uacuamqd̓ autem in. d. l. de ꝓba. dicit̉demonſtratiue qd̓ ſi eueneritnon cauſatiue dicitur.¶ Uendite uero. Dominium rei uendite non tranſit īemptorē etiā ſi res tradatur:niſi precium ſit ſolutum ul̓ aliter ſatiſfactū: aut habita ſit fides de precio. h. d. Saly.i ¶ Uero res. que loco pignoris a uenditore teneri poſſuntut. ff. de act. emp. iulianus. §.offerri.k ¶ Pignore. qd̓ ſic intelligoſi placeat uenditori aliud quāprecium accipere. al̓s non: ut..ff. ſi cer. pe. l. ii. §. i.l ¶ Dato. poterit ergo uendicare uenditor rem ſi nō fueritd̓ p̄cio ſatiſfactum: ut. ff. d̓ tribu. l. ꝓcuratoris. §. ſꝫ ſi deditmercē: niſi emptor preciū tūcofferat: ut. ff. mā. diligēter. §..i. ī fi. ⁊. ff. de preca. l. ea que.m ¶ Ex lege. xii. tabu. que eſtius ciuile. ut. ff. de iuſti. ⁊ iur̄..l. ius ciuile. §. hoc igitur ius.non ſolum gentium.n ¶ Iure naturali. ſic dictumeſt quod ratione naturali inductum fuit: ut. sͣ. de iure natura. §. quod vero. ⁊. §. ſed naturalia.o. ¶ Uendidit. ⁊ tradidit.p ¶ Emptoris. quid ſi dedit diē ad ſoluēdū. rn̄. nō facta ſolutione vendicat ẜmIo. ut. C. de pactis inter emp. ⁊ uen. l. cōmiſſorie. pōt tn̄ ꝯtradici. qꝛ aliud ē ſimpliciter diem ſolutioni ſtatuere. aliud pactū. l. cōmiſſorie ponere. Item quid ſiſimpliciter tradat. R. videt̉ ſequi fidem niſi ꝯtra probetur: vt quia forte dicebatemptor preſentem habere pecuniam: ut arg. ff. de pig. act. l. iii. ⁊ arg. contra. ff.de tribu. procuratoris. §. ſed ſi dedi.q ¶ Emptoris. niſi in caſibus: ut. ff. de iur. fiſ. l. ſi procurator. §. fi. ⁊. ff. de re iudi. a diuo. §. ſed ſi emptor.r ¶ Nihil. qd̓ enim quis per alium facit ipſe facere videt̉: ut. ff. de vi ⁊ viar. l. i..§. deieciſſe. ⁊ jͣ. de iniur. §. non ſolum. ⁊. ff. de iniur. item apud. §. feciſſe.s ¶ Permiſſa. uel ab ipſo domino. uel ab alio domini uoluntate.t ¶ Libera. ſecus in generali procur. qui non habet liberam: ut. ff. de procuratoribus. l. procurator cui. ⁊ .ſ. procurator totorū. ſed. M. diſtintit inter procuratorem totorum bonorum: ut ibi. ⁊ vniuerſorum ut hic.¶ Interdum. Ex venditione rei quā prius cōmodauerat tranſfertur dominium in cōmodatarium ſine noua traditione. h. d. Areti.u ¶ Interdum. nuda .ſ. a traditione. ſic. C. de pac. l. traditionibus. item in alijscaſibus dn̄ium ſine traditione datur qui poſſunt his legibꝰ notari: vt. ff. d̓ acꝗ.poſ. l. i. §. ſi iuſſeriꝫ. ⁊. §. ideoqꝫ. ⁊. l. qd̓ meo. §. ſi venditorem. ⁊. l. quarundam.item. C. de ac. poſ. minus. ⁊. C. de do. l. i. ⁊. l. quiſquis. item ſi uolens tibi tradere dominium noīe tuo me conſtituam poſſidere vel conducam a te. ut. ff. de acꝗ.poſſ. ꝙ meo ⁊ de rei vendi. quedam mulier.t Tuam eſſe. ſi res preſens eſt: ut. ff. de rei ven. eius rei. ⁊. l. hec ſi res. uel hic īuera uenditione: ibi in ficta: ut. ff. pro emp. l. ii. item hoc eſt uerum ſi precium ſitſolutum uel ſatiſfactum. vt. sͣ. eo. §. vendite.¶ Item ſi quis merces. Per traditionem clauium videt̉ traditum domi

itarum. h. d. Areti.nium mercium uery ¶ Poſitas .i. repoſitas.z ¶ Tranſfert proprietatem ⁊ poſſeſſionē. ⁊ qd̓ dixi de ꝓprietate verumeſt ſi dominus eſt tradēs al̓s cauſam uſucapiendi ſi hec fiāt corā horreo:⁊ hoc propter preſentem viſionē rei: ut. ff. de contrahen. emp. clauibus ⁊de acquir. poſſ. l. i. §. ſiiuſſeriꝫ. ⁊ ſunc hec īar.ut ſi uendam equū quētradam per frenum uelcapiſtrum: ut dominiūtranſeat. Accur.a ¶ Hoc .ſ. eſt hic ꝙͣ. sͣ.in alio caſu: ꝗa. sͣ. ſemper in perſonam certā.h̓ in certam.b ¶ In incertā. ar. ꝯtrajͣ. de le. §. tutor.¶ Hoc amplius.Miſſilia ⁊ alia habitaꝓ derelicto fiunt occupātis. h. d. arti.¶ ¶ Miſſilia. ſic dicta.qꝛ in populū emittāturſiue proijciant̉. ut illuccurrēte multitudīe poſſent pretores uel conſules pertrāſire ut ī coronatōe dn̄i pape vidi: utff. pro dereli. l. ſi id qd̓.⁊ in aucͣ. de ꝯſulibꝰ cōiii. §. hoc itaqꝫ ibi argētum v̓o ⁊cͣ.d ¶ Nolunt vere uel legis interpretatione: utī aucͣ. de nup. §. ⁊ multo potius. col. iiij. ⁊. C.de īfanti. l. fi. ⁊. C. d̓ laj.lib. tol. l. i. §. ſꝫ ſcimꝰe ¶ Deſijt. ſi abiecit vl̓habere deſijt tem īmobilem: alioquin poſſeſſionem perdere poteſtnon dominiū: ut. ff. deacqui. poſ. ſi quis. ī. §.differentia. ⁊. ff. pro derelicto. l. i. ⁊. ii.¶ Alia ſane. Proiecta in mari tꝑe tempeſtatis uel cadentia d̓ naui alicui: nō fiunt occupantis. h. d. areti.ſ ¶ Alia cā. al̓s. .ſ. proijciendi. ⁊ ideo aliud iusſtatuetur.z ¶ Fluctibus .i. vndis.h ¶ Furtum. ff. de fur. l. falſus. §. ſi iactum. contra. Sol. diſtingue animum proijcientis qd̓ patet ſi librū apertum proijciam ẜꝫ io. ut ex hac. l.⁊ illa colligitur. ⁊ ar. ff. de dā. infec. ſi finita. §. ſi quis metu. item quid diſtat hoc furtum ab illo. ff. de inten. ru. nau. R. hoc locum habet quādonō in ipſo naufragio aliꝗd quis furatur: ibi in ipſo naufragio: ut. ff. de īcen. ru. nau. l. i. in fi. ⁊. l. ii. ⁊. iii. ⁊. ff. pro derelic. l. i. ⁊. ii. ⁊. iii.i ¶ Longe. nam in aliquo diſtat. quia hoc ſciente illud ignorante dominō ſit: ut. ff. de acquir. poſſ. l. interdum.k ¶ De reda .i. de curru ducto ab equis.l ¶ Non intelligentibus .i. non videntibus.¶ De rebus corpo. Quia rerum quedam ſunt publice quedā ſunt nullius ⁊ quedam ſingulorum. ſequebatur de tertia diuiſione videre que itaſe habet ꝙ rerum quedam ſunt incorporalia de qua diuiſione tractaturus intitulauit iſtam rubricam. Porcus.Uedam preterea res. Totus iſte titulus diuiditur in quinqꝫ ꝑLtes. Primo ponit vnam diuiſionem rerum. Secundo diffinit rescorporales ⁊ per exempla demonſtrat. Quarto reſpondet cuidam taciteobiectioni. Quinto predicta extendit. Secunda ibi: corporales ſūt. Tertia ibi. incorporales. Quarta ibi. nec ad rem. Quinta ibi. eorum numero. Et hoc dicit in ſūma. Corporalia tangi poſſunt de ſui natura. incorporalia uero non: lꝫ in eis contineantur corporalia: ſiue ſint ſeruitutes reales: ſiue perſonales. hoc dicit totus titu. Areti.m ¶ Quedam preterea. id eſt propter predictam diuiſionem .sͣ. titulo pͥmo in principio. eſt ⁊ alia: quia quedam cōmunia quedam publica. quedam vniuerſitatis. quedam nullius quedam corporales. ⁊ quedam incorporales ut hic ſubijcit.¶ Corporales. ſic. ff. de re. di. §. quedam.