Liber

rat quādiu ꝯditio aut dies pendebat ex eiſdeꝫ legibus tutor dari poteratᵇ. ¶ Itemᶜ ſi pure datꝰ fueratqͣꝫdiu ex teſtamento nēoᵉ hr̄s erattādiū ex eiſdē legibꝰ tutor petendꝰeratᶠ: ꝗ d̓ſinebatᵍ eē tutor ſi ꝯditioexiſteret: aut ſi dies vēiret ut heresexiſteret. ¶ Ab hoſtibꝰ quoqꝫ tutore capto ex his legibus tutor petebat̉ ꝗᵏ d̓ſinebatᵏ eē tutor ſi is qui captꝰ erat ī ciuitatē reuerſꝰ fuerat. nāreuerſus recipiebat tutelā iure poſtliminijˡ. ¶ Sꝫ ex his legibꝰᵐ tutores pupillis d̓ſierūt dari poſtea qͣꝫpͥmoº ꝯſules pupillis vtriuſqꝫ ſexꝰtutores exᵖ inꝗſitiōe dare ceperūt:deīde p̄tores ex ꝯſtitutiōibꝰ. Naꝫᵈin ſupͣſcriptis legibꝰ neqꝫ de cautiōe a tutoribꝰ exigēda rē ſaluā prpillis foreʳ: neqꝫ d̓ ꝯpellēdisⁱ tutoribꝰ ad tutele adminiſtratiōeꝫ ꝗcqͣꝫcauebat̉. ¶ Sedⁱ hoc iure vtimurvt rome ꝗdē p̄fectꝰª vrbis vl̓ p̄torẜm ſuam iuriſditionēᵗ: in prouīcijsaūt p̄ſides ex inꝗſitiōe tutores crearētʸ. vel magiſtratꝰ iuſſuª p̄ſiduꝫ ſinon ſint magne pupilli facultates.¶ Nosᵇ aūt ꝑ ꝯſtitutionē noſtraꝫ⁊ huiuſmōi difficultates hominūreſecantes: ne expectata iuſſione

p̄ſidū diſpoſuimꝰ ſi facultates pupilli vl̓ adulti vſqꝫ ad quingentosſolidosᵇ valeāt d̓fenſores ciuitatūvnaᵉ cū eiuſdē ciuitatis religioſiſſimo ātiſtite: vl̓ al̓sᶠ publicas ꝑſōas.i. magiſtratꝰ ul̓ iuridicū alexādrīeᵍciuitatis tutores vl̓ curatores creare legitīaꝫ cautelā ẜꝫ eiuſdē ꝯſtitutiōis normā p̄ſtandā: cuꝫ videliceteoꝝ ꝑiculoʰ qui eā accipiūt. ¶ Impuberesᵏ āt in tutela eē naturali iuriˡ ꝯueniēs ē: ut is ꝗ ꝑfecte etatis nōſit alteriꝰ tutela regat̉. cuꝫ ergo pupilloꝝ pupillarūqꝫ tutores negocia geruntᵐ: poſt pubertatēⁿ tutelei udicioº rationes reddant.¶ De auctoritate tutorumꝰ.Uctoritasª aūt tutoris ī ꝗbuſLdā cauſis neceſſariaᵇ pupilliseſt: ī ꝗbuſdā n̄ eſt neceſſaria. ut ecceſi ꝗd dari ſibi ſtipulēt̉ nō eſt neceſſaria tutoris auctoritas. Qd̓ ſi alijsꝓmittātᶜ pupilli neceſſaria eſt tutoris auctoritas. Nāqꝫ placuit meliorem ꝗdē ſuaꝫ ꝯditionem licere eisfacere: etiam ſine tutoris auctoritate. deteriorem v̓o non aliter qͣꝫcum tutoris auctoritate. Unde inhis cauſis ex quibus obligationesmutue naſcunt̉: vt in emptionibus

to ſub conditione vel in diē: uel pure tutorſit ſi teſtamentariꝰtutor ſit captus ab hoſtibus. Quarto qūount ⁊ cauſaꝫꝑꝑ quā. Secunda ibi. ſed ⁊ ſi. Tertia ibibi. ſed ex his. ⁊.h. d. vſqꝫ ad. §. ſed ⁊ ſi. Deficiente teſtre olim datiuus dabatur ex. l. attilia per pretorem cum trin prouincijs perpreſides ex. l. iulia ⁊ ticia. h. d.ẜm aretinum.a ¶ Si cui nullus .ſ. ex teſtō.nam ꝙͣdiu teſtamentaria tutela ſuꝑeſt nō eſt locus alij. itemnec legitima. nam nec datiuatunc locuꝫ habet vt. C. qui da.tu. po. l. ſi ſororis.b ¶ Et maiore .i. a duobꝰ. erātenim tres: vt. ar. C. de of. pre..l. ii. ⁊. ff. d̓ ori. iuris. l. ii. §. hiſdem temporibus.Sed ⁊ ſi teſtamenQuotiens ſpes eſt teſtamētarij tatoris ⁊ pendet datiuus hꝫlocū qui tutor eſt quouſqꝫ teſtārij impedimentum ceſſat. h. d.Aret.c ¶ Die certo. vt a paſchate īantea ſis tutor.d ¶ Poterat. ⁊ hodie dat̉: vt.ff. d̓ teſ. tu. l. ſi ꝗs ſub ꝯditiōe.e ¶ Item nemo. nam ſi vnusde pluribꝰ heredibꝰ adierit valet tutela: vt. ff. de teſt. tur. l. ſinemo. idem in libertate in teſtamēto relicta: vt. ff. d̓ teſ. manu. l. teſtamento.l ¶ Erat. alias extiterat. ſed ꝗdſi nullus fuit inſtitutus cuꝫ pupillo. ſed tm̄ pupillus eſt hr̄s?pōt dici ꝙ auctoritate iudicisadeat: vt. C. de iur. deli. l. ſi infanti. ⁊ ex tunc valebit tutela ⁊ īcipit tutor admīſtrare.g ¶ Deſinebat .i. ille ꝗ ſic eratdatus in ſubſidium deſinebatcū teſtārius venit vt ſubijcit.h ¶ Conditio. hic tutor tacitevſqꝫ ad diē vel ꝯditionē exiſtentē dat̉ expreſſe nō pōt: vt. ff. de re iu. l. actus.Ab hoſtibus. Impedimēto ſuperueniēte tutori teſtamētario qd̓ tn̄ ſperat̉tolli de iure cōi: datur interim tutor a iudice qui deſinit eſſe tutor impedimentoi ¶ Petebat̉. nec erat locus legitime: vt. ff. de le. tu. l. i. §. ſi apud.te ſtamentarij ceſſante. h. d. Aretinus.k ¶ Qui deſinebat .i. iſte talis ꝗ erat datus in ſubſidium.oſtliminij. quo iure ēt oīa alia recuperat: ut. sͣ. ꝗ. mo. ius pa. po. ſol. §. ſil ¶ Iab hoſtibus. nec deniſtratis interim tenetur hic reuerſus. vt arg. ff. ſi quisca u. l. iij. §. item ſiꝗstibus. In lege attilia ⁊ in. l. ticia non cauebatur de ſatiſ¶ Sed ex his ledatione tutoris: iō ex eis deſierūt tutores dari. h. d. areti.m ¶ Legibus .ſ. attilia ⁊ iulia ⁊ ticia. vt. sͣ. e. ti. in prin.n ¶ Quā. nunc recitat nouū ius. nā qͣttnor ſūt iura q̄ hoc titulo notari pn̄t.o ¶ Primo. al̓s ꝙͣprimum.p ¶ Ex inquiſitione. ſcꝫ inꝗrendo facultates eorū an ſint pares oneri adiuncto:.jͣ. de excu. tuto. §. ſed ⁊ ꝓpter. Item bona ꝯuerſatio reꝗͥritur vt ⁊ al̓s in pr̄e arrogā te: vt. ff. de adop. l. nec ei. §. eoꝝ. ⁊ sͣ. de adop. §. cū autem. ac.q ¶ Nā in ſupra. bn̄ dico ꝙ d̓ſierunt ꝑ has leges tutores dari poſtea ꝙͣ ꝯſulesdederunt ex inꝗſitione: ⁊ bonū fuit ꝑꝑ duas rōnes qͣs pōit. Nā ꝓ qꝛ ⁊cͣ.r ¶ Fore. hanc cautionem preſtant tu. ⁊ cu. vt. ff. rem pu. ſal. fo. l. non quaſi. §..i. ⁊. l. ⁊ ſi ad ſpeciem.s ¶ De cōpellendis .ſ. captis pignoribus: vt. jͣ. de ſatiſda. tu. §. pe.¶ Sed hoc iure. De iure nouo Rome prefectus ⁊ pretor in prouincijs preſes vel magiſtratus eius iuſſu: ſi facultates pupilli non ſunt magne dat tutoreshodie vero ſi ſue facultates ſint vſqꝫ ad quingentos ſolidos a quocunqꝫ magiſtratu etiam ſine iuſſione: preſtita tamen cautione rem pu. ſal. fore q̄ periculo recipientium nō iudicū eſt. hoc dicit vſqꝫ ad. §. īpuberes. Are.t ¶ Sed hoc iure utimur. hoc eſt tertium ius qd̓ erat tꝑe iuſtiniani ⁊ hodie eſt qͣru ¶ Prefectus. ad prefectum cognitiones criminales. ad pretorē ciuilia negotum additum. qd̓ eſt. jͣ. ꝓxi. §.cia veniebant ut patet. ff. de of. pre. vr. per totuꝫ ti. ⁊. ff. de of. pre. per totū ti. ſedtutelam dabituterqꝫ vt hic.x ¶ Iuriſditionem. prefecti urbis eſt iuriſditiouſqꝫ ad. c. miliaria ſꝫ pretoris rome tm̄ ut. ff. de of. pre. vr. l. i. §. cum urbem. ⁊ in ſumma azo. de offi. pre. ur. dabunt ergo eum ⁊ ei qui eſt de ſua iuriſditione. ut ſtatī in preſide notabis.y ¶ Crearent .ſ. eum qui eſt de ſua iuriſditione dabit: ut. ff. eodem. l. ius dandi.ſi uero ibi non inueniebanturſonei ⁊ in alio loco queret ⁊ preſidi nunciabit ut.ff. eo. l. diuus. Item ei qui ſit de ſua iuriſditione uel ratione originis uel poſſeſ-

ſionis vel ratione domicilij: vt. ff. e. l. i. §. vlti. ⁊. l. diuꝰ. ſi autem in altero horum trium locorum non inuenitur ſed in quarto loco reducendus ēad alterum locum de his tribus ⁊ ibi tutelam accipiat. vt. C. qui pe. tu.vel. cu. l. i.a ¶ Iuſſu. ergo delegatur. ſed contra. ff. de tu. ⁊ cu. da. l. nec mandante.ſꝫ ibi mādatū eſt qd̓ nōimportat neceſſitateꝫ. h̓iuſſus ꝗ īportat: ut. ff.quod iuſſu. l. i. §. i. ⁊. ff.mā. l. i. vel ibi erāt magne facultates pupillihic parue. Sꝫ certe ⁊ ſiſint parue adhuc videt̉idem. naꝫ datio tutele ēmixti īperij: ut. ff. de tutelis muto. §. tutoris datio. vbi dicit̉ ꝙ tutorisdatio illi ſoli cōpetit cuinominatī hoc dedit. vellex vel ſenatus vel princeps. ergo nō pōt delegari: vt. ff. de offi. eiuscui mā. eſt iur. l. i. i. rn̄.Sed dic ꝙ nō pōt delegari nō habenti iuriſditionē. ſed habenti ſic: vt.ff. e. l. ius dādi: ut h̓ dicit̉. ſed que ſunt magnefacultates; rn̄. quinquaginta aurei: ut. C. de defen. ciui. l. i. vel. x. aureorū: vt in aucͣ. d̓ app..§. ii. col. iii. vel. ccc. aureoꝝ: vt ī aucͣ. d̓ defen.ciui. §. iudicare. coll̓. iii.vel verius vſqꝫ ad ꝗngentos ſolidos ſint parue: ſi vltra ſint magne:ut. jͣ. proxi. §.b ¶ Nos autem. per cōſtitutionem quam nonhabemus.c ¶ Iuſſione .i. delegatione ſiue precepto. naꝫin hoc differta mandato qꝛ mandatū ex volūtate eſt. ſed iuſſus neceſſitatis: ut. ff. qd̓ iuſſu. l. i. §. ii. ⁊. ff. man. l. i.d ¶ Solidos .i. aureos: ut. jͣ. de pe. te. lit. §. fi. quoꝝ. lxx. ⁊ duo faciunt libram auri: vt. C. de ſuſcep. ⁊ ar. quotiens. li. x.e ¶ Una. id eſt ſimul.f ¶ Uel alias. hoc quando extra ciuitatem in municipio. nam magiſtratus municipalis dabit.Alexandrine. hoc qn̄ tutor datur in ciuitate alexādrina.h ¶ Periculo .ſ. tabellionū ⁊ alioꝝ nō v̓o ipſoꝝ maioꝝ iudicū ꝗ hn̄t poteſtatē dandi tm̄: ut. jͣ. de ſatiſda. tu. vel cu. §. pe. ⁊. §. fi. ꝗ ſunt ꝯtra.i ¶ Qui eam .ſ. ſatiſdationem.res. Equū eſt vt regatur impubes ꝗ neſcit ſe regere.finita tutela rō tutele reddi habet. h. d. Aretinus.¶ Impuberes. h̓. §. eſt generalis ad oēs ti. precedētes de tute.l ¶ Iuri .i. equitati.m ¶ Gerunt. al̓s gerunt .i. geſſerunt.Pubertatē. ſed ⁊ an̄ ſi finita tutela fuerit priꝰ: ut. ff. de tu. ⁊ ra. diſ. l.niſi finita. al̓s niſi eēt finita tutela non naſcit̉ actio tutele. ſed alie actiōesnate ſūt ſꝫ nō exercent̉: ut. ff. de tutel̓ ⁊ ra. diſ. l. tutor. §. fi. ⁊. l. ſꝫ nō dant̉.o ¶ Iudicio .i. actione tutele q̄ dat̉ in ſimplum. ⁊ ꝓpter dolum ⁊ culpamlatam ⁊ leuem. eſt ⁊ alia actio qua tutor tenetur .ſ. de rōnibus diſtrahendis. ſic enim nominatur: ut. ff. de contra. iu. tute. l. ii. ⁊ datur in duplumꝓpter dolū tm̄ ⁊ in duplo continet̉ rei perſecutio. prior tn̄ contra tutoremcōtra heredes: poſterior ꝯtra tutorem tm̄: ut. ff. de tu. ⁊ ra. diſ. l. i. §. pe.⁊. l. ii. Item vna intentata altera denegatur. lꝫ plus ſit in ea ⁊ econtra:ſecus in actione tutele ⁊ fur. ut. ff. de tu. ⁊ ra. diſ. l. i. §. in turela.¶ De auctoritate. Dictum eſt. sͣ. qualiter tutores creantur. hic quando creati ſunt qualiter ſe gerere debeant ⁊ auctoritatem preſtare. hoc dicit. AretinusUctoritas. Totus iſte titulus diuiditur in tres partes principaL les. Primo ponit in quibus caſibus neceſſaria eſt auctoritas tutoris ⁊ in quibus non. Secundo quando iſta auctoritas debeat impartiri.Tertio remouet quoddam dubiū. Secūda ibi: tutor autem. Tertia ibi:ſi inter tutorem. Item prima pars vſqꝫ ad. §. neqꝫ tamen. ſubdiuiditurin quattuor. Primo ponit dictum bimembre. Secundo exemplificatquodlibet ex dictis bimembris. Tertio rationem annectit. Quarto infert ⁊ illationem clarificat per exempla. Secunda ibi: vt ecce. Tertia ibi:namqꝫ. Quarta ibi: vnde in his. ⁊ hoc dicit. Ubi pupillus alij obligatur