De legiti. patro. tute. De legi. parē. tute. Primus De fiduciaria tutela. De attilliano tutore.

ꝗ vnuꝫ gradū obtinent ideoqꝫ pariter ad tutelam vocantur.¶ De legitima patronorū tuteX eademᵉ lege. xij. tabularū li¶ Abertoꝝᵇ ⁊ libertaruꝫ tutela adpatronosᵉ liberoſqꝫ eorū pertinet.Que ⁊ᶠ ipſa legitīaᵍ tutela vocat̉: n̄qꝛ nominatiꝫ in ea lege d̓ hac tutela caueatur: ſed qꝛ perinde acceptaeſt per interpretationēᵖ acſi verbislegis ītroducta eſſet. Eo enim ip̄oquo hereditates libertoruꝫ libertarumqꝫ ſi īteſtati d̓ceſſiſſent iuſſeratlexˡ ad patronos liberoſue eorū ꝑtinere: crediderunt veteresᵏ voluiſſe legem etiam tutelas ad eos pertine. Cū ⁊ agnatos quos ad hereditateꝫ lex vocatᵐ eoſdeꝫ ⁊ tutoreseē iuſſitª. Quia plerūqꝫº ubi ſucceſſionis eſt emolumentuꝫ: ibi ⁊ tuteleonus eſſe debet. Ideo aūt diximꝰplerūqꝫ: qꝛ ſi femina īpubes manumittat̉: ip̄a ad hereditatē vocaturcum alius eſt tutorʰ.¶ Degitima parentum tutelXēplo patronoꝝ receptaq eſ¶ I ⁊ alia tutela. Que ⁊ ip̄a legitima vocat̉. Nam ſi quis filiū aūt filiam nepoteꝫ aūt neptē ex filio ⁊ deinceps impuberes emancipauerit:legitimus eorum tutorʳ erit.¶ De fiduciaria tutela.

¶St ⁊ aliaᶠ tutela q̄ fiduciariaI appellaturⁱ. ¶ Nā ſi parensfilium vel filiam: nepotem uel neptem: vel deinceps impuberesᵛ manumiſeritᵉ legitimā naciſcitur eorum tutelā. ¶ Quoʳ defuncto ſi liberiᶻ uirilis ſexus eius exiſtant: fiduciarij tutores filiorumª ſuorum: ul̓fratris: vel ſororisᵇ: vel ceteroꝝ efficiuntur. ¶ Atquiᵉ patrono legitimo tutore mortuo libi quoqꝫ eiuslegitimi ſunt tutores. ¶ Qm̄ filiꝰ ꝗdē d̓fūcti ſi n̄ eēt a viuo pr̄e emancipatꝰ poſt obitū eiꝰ ſui iuris effieeretur nec ī fratruꝫ ptāte recide̓t: iōqꝫnecº in tutelā. libertus aūt ſi ſeruusmanſiſſet vtiqꝫ eodē iure apd̓ liberos domini poſt mortē eiꝰ futuruseēt. ¶ Ita tn̄ hi ad tutelaꝫ vocant̉ſi ꝑfecteᶜ ſint etatis qd̓ noſtra ꝯſtitutioᶠ in oībus tutelis ⁊ curationibusobſeruari generaliter precepitʰ.¶ De attiliano tutore: ⁊ eo qui exlege iulia ⁊ ticia dabatur.II cuiª nullꝰ omnino tutor fuerat ei dabatur ꝗdē in vrbe romana a p̄tore vrbāo: ⁊ maioreᵇ ꝑte tribunorum plebis tutor ex legeattilia. In prouincijs v̓o a p̄ſidibꝰprouinciarum ex lege iulia ⁊ ticia.¶ Sed ⁊ ſi teſtamento tutor ſubconditione aut die certoᵉ datꝰ fue-

a ¶ Gradu. facit ad hūc. §. ff. de le. iii. l. ſi plures. ⁊. jͣ. de leg. ag. ſuc. §. ſiplures. ⁊. ff. de ſepul. vio. l. iii. §. ſi ad plures. hodie vero hic. §. corrigituqꝛ equal̓r tam ad agnatos ꝙͣ ad cognatos d̓fert̉ tutela ſicut hr̄ditas. vt īauc. de here. ab inteſt. §. ex his col. ix.h ¶ Si plures. al̓s iſti duo verſiculi deſunt ſi plures ſūt qui vnū gradūobtinent. ideoqꝫ pariter ad tutelam uocātur.dego habeo.De legitima va. tuQuia. sͣ. viſū eſt d̓ leg.agna. tu. veꝝ quia eſt ⁊alia q̄ appellatur legitma: iō de ea tractaturꝰſubdit de leg. patronoCxixatubat.rum tu. Por.ta. defert̉ patronis tutla libertoꝝ. ⁊ regulariter vbi eſt commodumhr̄ditatis ad illuꝫ vaditonus tutele. h. d. totusiſte titulus. Et diuiditin ſex ꝑtes. Primo qͣliter tutela libertorū patronis deferatur. Secido ꝙ uocatur ⁊ eſt legitma a lege. xii. ta. proueniens. Tertio illud perrōnem ꝓbat. Quartoꝯfirmat per exempluꝫ.Quinto exemplum ꝓbat per rōnem. Sextorōnem declarat. Secūda ibi. que ⁊ ipſa. Tertia ibi eo enim. Quarta ibi cum ⁊ agnatos.Quinta ibi. qꝛ plerūqꝫ.Sexta ibi. iō aūt. Aret ¶ Ex eadem .ſ. per interpretationeꝫ nō ex verbis eius vt ſubijcit. ⁊. ff.d̓ leg. tu. l. tutela. i. Reſpon.d¶ Libertoꝝ .ſ. īpubeꝝe ¶ Ad patronos. quocūqꝫ mō māumittentesniſi libertas det̉ a lege vt. ff. de le. tu. l. tutela. vſqꝫ ad. §. fl.ſ ¶ Que ⁊ ipſa. q. d. nō ſolū alie q̄dam legitime ſunt ſed ⁊ iſta.g ¶ Legitima .ſ. ex mente legis nō ex verbis. nō tn̄ ſatiſdant niſi eorumperſone ſint vulgares ⁊ minus honeſte. ut aut modus tutele quia magnum patrimonium. vt qꝛ ſit magna tutela nimis. aut qꝛ ſuſpecta perſona: aut qꝛ non diligit pupilluꝫ: aut cā admittat .i. recipiat ſatiſda. vt. ff..e. legitimos. §. i. ⁊ .ii. lꝫ alij legitimi indiſtincte ſatiſdant: vt. jͣ. de ſatiſda. tu. §. i. ac.h ¶ Interpretationem .ſ. iuriſconſultoꝝ.i ¶ Lex .ſ. xij. ta. ut. jͣ. de ſuc. li. i. rn̄.n ¶ Ueteres .i. ſapientes.l ¶ Legē .ſ. eandē. xij. tab.n ¶ Uocat .ſ. lex. xii. ta. ut. jͣ. de leg. ag. ſuc. §. i.n ¶ Iuſſit. vt. sͣ. de le. ag. tu. §. i. i. rn̄. ⁊ ſic notabis hic ꝙ vbi eſt eadē eꝗtas idē ius debet ſtatui. ſic. ff. ad. l. aꝗl. l. illud. ⁊. ff. de fur. l. i. §. i.o ¶ Plerūqꝫ. quare hoc dicit ſtatim ſubijcit. ⁊ facit ad hanc regulā. ff. dere. iu. l. ẜm naturam. ⁊. jͣ. de contrahen. emp. §. cum aūt. ⁊. C. de fur. l.fi. §. ſed cū in ſecunda. ⁊. C. de cadu. tol. l. i. §. pro ſcd̓o. ⁊. ff. de peri. ⁊ cōmo. rei ven. l. id qd̓.p ¶ Tutor. ⁊ ita apud alium eſt hereditas ⁊ apud aliū eſt tutela .ſ. agnatum vel cognatuꝫ vt hic. ⁊. ff. de le. tu. l. i. §. i. Itē minor. xxv. an. manumittens ſuccedet ī hr̄ditate vt patronꝰ. nō tn̄ erit tutor: vt. jͣ. de fidu. tu.in fi. ⁊. C. de le. tu. l. ult. §. fi.¶ De legitima parē. tu. Quia dixit. sͣ. de leg. pr̄onorū tu. veꝝ qꝛ eſt ⁊alia que legitima appellat̉ vt parētum ideo de ea ſubdit. Porcus.E filio emancipato. h. d. Et diuiditur in tres ꝑtes. Pro ꝙ tutela queXemplo. Extenſione iuriſconſulti emācipās eſt legitimus tutordefertur emancipatori eſt ſil̓is illi que defert̉ patrono. Secundo ꝙ etiaꝫiſta eſt legitima. Tertio exemplificat. Secūda ibi: que ⁊ ipſa. Tertia ibi:nam ſi quis. aretinus.q ¶ Exemplo. recepta .ſ. ꝑ interpretationem iuriſcōſultorum: vt ſuperiorcū deſinat eē agnatꝰ niſi contracta fiducia emācipet qd̓ hodie ſemper pͥſumit̉. vt. jͣ. de leg. ag. ſuc. §. fi. vnde hodie eſt ſemper legitimus.r ¶ Tutor erit .ſ. ꝗ emācipauit ſi ip̄e ē maior. xxv. an. vt. jͣ. ti. i. in fi. ⁊ fac̓

De fiduciaria tutela Continuatur ad p̄cedentē hoc ordine. sͣ. viſum eſt de legitima patro. verū qꝛ alia eſt qͥ fiduciaria appellat̉: iō de ea tractaturus intitulauit de fiduciaria tutela.jͣ. Deſuncto patre vel auo legitimo tutore impuberis emanciE pati alius liber virilis ſcrus ⁊ maior. xxv. annis erit fiduciarius tutor nonlegitimus: ſecus in filio patroni: qui erit legitimus tutor liberti vt pr̄onus. hoc. d. totustitulus. Et diuidit̉ inꝗnqꝫ partes. Primo pōit dictū. Secūdo illd̓ exemplificat. tertio ponit diuerſum in filio patroni.Quarto diuerſitatis rationeꝫaſſignat. Quinto ponit aliuddictū. Scd̓a ibi: nam ſi. Tertia ibi: at qui. Quarta ibi: qm̄.quinta ibi: ita tn̄. Areti.ſ ¶ Alia tutela .i. alio nominevocata.t ¶ Appellat̉. de qͣ dicet̉. jͣ. §..i. v̓ſi. quo defuncto.u ¶ Impuberes. nam ſi puberes nō erit eorum curator legitimus: vt. ff. de excu. tu. amiciſſimos. §. lucius. argu. cōtrain auc. vt hi ꝗ ob. per. res mino. §. i. col. vi. Ioan.x ¶ Manumiſerit .i. emancipauerit: vt. ff. qn̄ act. de pec. eſtan. l. i. ⁊ fa. sͣ. ti. i. ⁊. ff. eo. tutela. §. fi. ⁊. l. ſeq.y ¶ Quo .ſ. pr̄efami. ꝗ erat tutor filiorum ⁊ nepotū.z ¶ Si liberi. ꝗ remanſerūt inptāte patris. idem̄ puto ⁊ ſi filij fuerunt emancipati. ſi autētam impuberes ꝙͣ puberes remanſerūt in ptāte ipſo iure recident in ptāte ſui patris illi quifilij ſunt. ſed fratres recident intutelam fiduciariā ſemꝑ: vt. sͣ.ꝗ. mo. ius pa. po. ſol. §. i. ⁊ sͣ.de tutelis. §. permiſſum.a ¶ Filioꝝ ſuoꝝ .ſ. nepotuꝫ defuncti.b ¶ Sororis. ſed certe frater videtur eſſe legitimꝰ. vt. C. de excep. l. aduerſus. que eſt contra. ſed certe ꝗ fiduciarius eſt legitimꝰ eſt per interpretationem. lꝫ illud nomen habeat .ſ. fiduciarius. ⁊ illuꝫ reſpectum habuit ibi vt legitimum fiduciariū appellaret.c ¶ At qui. pro certe: alias atquin ⁊ tunc dic at pro ſed ⁊ quin pro certe. ⁊ eſt oppoſitio quare filij patronorū ſunt legitimi: vt. sͣ. de le. pa. tu. i. reſpon. ⁊ iſti filijnon ſic. ad quod reſpondet quoniam filius ⁊cͣ. ſed hec ratio non tenet. niſi interfratres qui non dicuntur recidere in poteſtate fratrum ſuorum. ſed filij ideſt nepotes erant recaſuri in poteſtatem. ergo in tutelam legitimam. ſed reſpondeonon recidunt filij iure hereditario in piātem ſed iure paternitatis ⁊ filiationis.at ſeruus ſi non eſſet manumiſſus iure hereditario erat futurus ſeruus apud filios domini: ⁊ niſi eſſent heredes non eſſent domini. ſed filius ſi non ſit herespatris tamē filium in ptāte habet vt. sͣ. qui. mo. ius pa. po. ſol. §. i. Erat ⁊ aliaratio iuris veteris qꝛ emancipatione tollebat̉ ius agnatiōis minima ca. di. etiaꝫinter patrem ⁊ filium niſi eſſet emancipatus contracta fiducia nedum inter fratres: ut. C. de le. tu. l. iiii. ⁊ sͣ. de le. ag. tu. §. fi. ſed hodie corrigitur: vt. d. l. C. ⁊.jͣ. de le. ag. ſuc. §. fi. unde dicunt quidaꝫ vt azo hodie fiduciariam eſſe legitimāex verbis ⁊ ſententia. l. xii. ta. ex quo hec ſecunda ratio ceſſat. ſed pōt dici contra.quia remanet prima.d ¶ Nec in tutelam .i. legitimā ſed fiduciariam.e ¶ Si ꝑfecte .i. xxv. an. nā quotiēs ſit mētio de etate ꝑfecta vl̓ de maiore annisde xxv. an. intelligit̉: ut. C. de his qui ve. e. īpe. l. fi. ⁊. de le. iii. cum filio. §. filio.ſ ¶ Conſtitutio. vt. C. de leg. tute. l. fi.g ¶ Precepit .ſ. ut ſit ꝑfecte etatis ⁊ eſt ratio: vt. jͣ. de ex. tu. §. minores .xxv. an.¶ De attiliano tutore. Ideſt de eo tutore ꝗ dabatur per legem factā ab attiliano vt in textu ponitur.¶ De attiliano tutore. Quia. sͣ. viſum eſt de teſtāria tutela ⁊ ſubſequenter delegitima. Ueꝝ qꝛ ceſſante teſtamentaria ⁊ legitima eſt opus ꝓuidere de datina.ideo ſubdit de attiliano tuto. Por.cui. Totus iſte titulus diuidit̉ ī quattuor ꝑtes. Primo ponit ius antiꝘ quū circa datiōeꝫ tutoris. ſcd̓o pōit ius nouū. Tertio ius nouiſſimū. Quarto pōit nouū caſum vꝫ ꝙ naturali iure ꝯuenit īpuberes eſſe ſub tutoribus. ⁊ ꝙfinita tutela tenent̉ ad rationeꝫ reddendam. ſecunda ibi. Sed hoc iure. Tertiaibi. nos aūt. Quarta ibi. Impuberes. Item prima ſubdiuiditur in alias quattuor partes. Primo ex quibus legibꝰ tutor dabatur deficiente omni tutore teſtamentario vel legitimo ⁊ a quibꝰ dabat̉. Secundo quando teſtamētario da-