Uſura. i.
tantus exceſſus ꝙ inequalitas clare videt̉. Ettalis exceſſus ꝯtractuꝫ vicioſum reddit. Et hͦp̄ſuppoſito. ℟. ad. q. cū diſtinctione. ꝙ aut talis venditor nō excedit p̄fata equalitatꝭ latitudinē cū illo qui vult terminū. licet ꝓ mīori daret ſi ſtatim ſolueret preciū. Et ſic nō eſt vſuraExemplū: extimatur pecia talis panni ab aliquibꝰ. x. ab alijs. xi. ab alijs. xij. ſtatim ſoluētilibenter daret ꝓ. ix. vel. x. nō ſoluenti vult. xij.nō eſt vſura. cū nō excedat rōne tꝑis equalitatem latitudinis iuſti precij. Si vero p̄fatā latitudinis equalitatē tranſcenderet. vtputa qꝛvellet. xiij. vel. xiiij. ſic eſſet vſura. c. ꝯſuluit. devſu. Idē dic̄ de eo qͥ nō vult ꝓrogare terminūdebitori niſi aliqͦ dato. d̓. c. ꝯſuluit.¶ Quid ſi ex inueterata mala conſuetudine etpaucitate pecunie currentis cōiter vendit̉ adtempꝰ plus qͣꝫ inuenire poſſet emptorē ſtatim3º Rſoluentē. ℟. ſanctꝰ Tho. in quadā. q. ⁊ Gira.obdo. in ſuis ꝯtractibꝰ ꝙ ſi tales ſolū hoc faciunt vt iuſtū preciū extorqueant nō erunt vſurarij. vnde ne deciptaris. attende ſi preciū occurrens ſit iuſtū an nō. Et hoc tibi demō ſtrare poterit ſi attendat̉ an mercatores ſi venderent tali precio ꝯſideratis laboribꝰ ⁊ ceteris debitum lucrū coīter reportarent. qꝛ ſi ſic eēt plꝰnon poſſet vendi ſine vſura. Si vero nulluꝫlucrū cōmuniter haberēt: ſic eſt clarū ꝙ nō eſtiuſtū preciū: illud qd̓ taxatur de p̄ſenti ſoluenti. ſed hoc ꝓueniat potius ex nimia cupiditate pecunias habentiū qui tali p̄cio volunt emere: vt poſtea modo ſuo vendant. Et iō ſi plusvendunt illo precio ad tempꝰ dūmodo iuſtūpreciū nō excedant qd̓ deberet valere. ſi tal̓ corruptela nō eſſet: nō erit vſura. qꝛ nihil vltra debitu exigunt rōne tꝑis. Aduerte etiaꝫ ꝙ ſi qͥseſſet in tali loco in quo cōmuniter emētes nōhabent pecunias. ſed emūt ad tempus poſſetvendere aliqͥd plus iuſto precio occurrenti ſine vlura. Ratio. qꝛ mercator poteſt magꝭ extimare mercantiā illā que tardius expendit̉ qͣꝫque citius. Et ideo ſi plus aliqͥd vendūt ſolūhabendo reſpectū ad lucrū qd̓ rōnabiliter deberent reportare ex tali negociatione nō ex tꝑenō ꝯdemnabo eos ſi tm̄ plus ſolū vendūt adtempꝰ ꝙ moderatū lucrū reportent penſatꝭ laboribus ⁊ expenſis ⁊ ceteris hmōi. nō haberettn̄ locuꝫ iſtud in illo qͥ defert aliquas mercesad aliquē locū vbi credebat multū vendere etlucrari poſſe ꝓpt̓ eoꝝ raritatē Sꝫ qꝛ alie ml̓teſuꝑuenerūt vidēs ꝙ nedū lucꝝ. īmo dānū reportaret ſi vēderet p̄cio occurrēti vēdit ad tꝑsplꝰ vt ſic n̄ patiat̉ dānū. qꝛ hoc eēt vſura. Si
cut em̄ noluiſſꝫ minuere de precio ſi nulle alieſuꝑueniſſent. ita adueniente abundātia ratione tꝑis nō poterit aliqͥd plus vendere. Namin caſu iſto habet locū illud qd̓ dicit̉ Res tantum valet quantū vendi pōt. l. i. §. ſi heres. ff.ad trebel. ⁊. l. querebat̉. pͥmo. ℟. ff. ad. l. falci.⁊. l. ſi qͥs vxore. §. vlti. ff. de fur. Sed in caſibꝰſuꝑioribꝰ limitat̉ verū. ꝙ res tantū valet qͣntūvendi pōt .ſ. ſi p̄dicta abuſiua nō obſtarēt Etita rn̄dit Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lxxvij. ad. l. precia..ff. ad. l. falci. vbi dicit̉. Precia rerū nō ex affectu ſinguloꝝ. ſed cōiter fungunt̉ dicit veꝝ: niſi affectio ſit rōnabilis ex parte venditoris. vteſt in p̄dictis duobꝰ caſibꝰ nō iſto vltimo.¶ Utrum vendens rē alicui qui pecunia indiget vt ſtatim reemat ꝓ minori precio ſit vſurarius? ℟. ꝙ ſic. qꝛ ꝑinde eſt ac ſi pecuniā mutuaret. Et iſte eſt cōtractus peſſimꝰ: qui dicit̉ſtoch ⁊ biſtoch. qꝛ cōiter plus vendūt. Et ſicvnū gladiū infigunt. ⁊ poſtea minꝰ reemunt.Et ſic aliū gladiū imponunt. Si tn̄ ſimplicitir qͥs vendidiſſet ꝓ iuſtop̄cio non cogitansreemere. ⁊ emptor nō inueniens emptore velet venditori vendere ꝓ minori nō eſſet vſuranius minus emēdo. ſed poſſet eſſe iniuſticia ⁊cōiter in eo accidit. Et ideo illicitꝰ ꝯtractꝰ.¶ Utrū vendēs rē ad tꝑs plus qͣꝫ cōmuni exumatione valeat. ſed tn̄ plus valet vel valorenaturali vel ꝓpter vtilitatē ementiū. vel quiaerat multū vtilis vendēti. ⁊ ẜm illud exigit pcium ſit vſurariꝰ? ℟. ẜm Sco. ⁊ Ricar. vbi s.⁊ Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lxxvij. ꝙ res non pōt extimari vt tali precio vendat̉ ſalua iuſticia. Necẜm valorē naturalē. qꝛ ſic muſca valeret plusqꝫ totū aurū md̓i ⁊ oīa inanīata. Nec ẜm vtilitatē ementiū. qꝛ ſic herba medicinal̓ vl̓ potioq̄ valet alicui ad liberationē a morte p̄cio inextimabili foret vendēda Sꝫ oꝑtet extimet̉ cōiextimatiōe ẜm ꝙ dictū ē in. lix. §. Et iō ſi pluſtali extimatiōe vēderet̉ rōe tꝑis erit vſura Sinō rōne tꝑis ſꝫ alio reſpectu erit in iuſticia: niſivendat̉ ſcienti ⁊ volēti. vt s. emptio. §. vij. Bene aūt poſſet plꝰ extimari qͣꝫ valeat res cōi extimatione ſine vſura rōne ꝓprie vtilitatꝭ. putahabeo rē multū mihi vtile ex qͣ ml̓tū mihi ꝓficio: ⁊ ex eiꝰ abſentia ml̓tū danificabor. ꝓpterealiceret inſtāter poſtulāti eā ſibi vēdere nō qͥntū valet cōi extimatōe ſꝫ qͣntum ē mihi vtil̓ ⁊q̄ntū extimat̉ dānū ex eiꝰ carētia. Et iō nō eētvſura: qͣꝫuis interueniret tꝑs ſolutiōis fiendeRō. qꝛ res ſalua iuſticia p̄t tali p̄cio vēdi. Etiō plus qd̓ accipit̉ nō accipit̉ ex tꝑe ſꝫ ex natura rei. licꝫ qͦ ad apparētiā videat̉ vſurariꝰ.