SuperſtitioCCCXXXVIII
ſumptio. arrogantia. ꝑtinacia. curioſitas. ingratitudo. iudiciū temerariū. irriſio. temptaredeū ⁊ adulatio. De qͥbꝰ in locis ſuis.eſt viciūMHPeliEICꝯtrariūreligioni. nō qꝛ plus exhibeat ī cultū diuinū qͣꝫ vera religio. ſed qꝛ exhibet cultū diuinū: vel cui nō debet: vl̓ eo modo quo nō debet. Un̄ ſuꝑſtitioſi dicti ſunt ẜmIſido. li. ethi. eo ꝙ dep̄cabant̉ ⁊ īmolabant vtſui liberi ſuꝑſtites fierent. glo. autē ad Coꝝ. ij.dicit. ſuꝑſtitio eſt religio ſupra modū ſeruata. vbi accipit̉ metaphorice religio. ſic̄ qn̄ dicimus: bonus latro.¶ Utrū ſuꝑſtitionū diuerſe ſint ſpecies? ℟. ꝙſic. ẜm diuerſa obiecta vel diu̓ſos fines. ẜm hͦem̄ actus morales ſpēs ſortiunt̉. Un̄ pͥma ſpecies ſuꝑſtitōnis eſt. cū exhibet̉ cultꝰ deo cui exhibendus eſt. ſꝫ modo indebito. vt ſi qͥs coleret deū nūc ẜm legis veteris obſeruantiā. Secūda eſt cū cultus diuinꝰ exhibet̉ cui nō debet̉ſcꝫ creature cuicūqꝫ. ⁊ iſta hꝫ ml̓tas ſub ſe ſpecies. Nā ſi reuerentiā deo debitā exhibet creature eſt idolatria. Si vero hͦ facit vt inſtruat̉ab ea: ſic eſt diuinatio. q̄ demones conſulit peraliqua pacta inita tacite vl̓ exp̄ſſe cū eis. Siaūt hoc fit ꝓpter directionē hūanoꝝ actuū: ⁊ſic eſt ſuꝑſtitio quarūdā obſeruantiaruꝫ: Ethoc dicit Aug. ij. de doc. chriſtiana. Suꝑſtitioſum eſt inqͥt quicqͥd inſtitutū eſt ab hoībꝰad facienda ⁊ colenda idola. ſicut deū: creaturā vel aliā. Ecce pͥmū ſubdit vel ad ꝯſultationes ⁊ pacta quedā ſignoꝝ cū demonibꝰ placita atqꝫ federata. Ecce ſcd̓m poſt ſubinfert Adhͦ ergo ꝑtinent oēs ligature execrabiliū remediorū quas nō cōmendat ars medicoꝝ ſeu inp̄cantatiōibꝰ ſeu in caracteribꝰ ſuſpendendisatqꝫ ligādis. in qͥbus oībus ars demonuꝫ eſtex quadā peſtifera hoīm ⁊ maloꝝ angeloꝝ extorta. Un̄ ⁊ cuncta vitāda ſunt xp̄iano ⁊ omnino penitꝰ execratiōe repudiāda atqꝫ dānanda. xxvi. q. v. nec mirū. ⁊ in. c. illud. Prima autē ſpecies ſuꝑſtitionū ſimpl̓r eſt pctm̄ mortale. Scd̓a ꝟo ſpecies ſil̓r eſt mortale pctm̄. ⁊ d̓hac habes sͣ. ſors. Sed qn̄ ꝯſiſtit ſoluꝫ in obſeruatione quarūdā obſeruantiaꝝ. ſic aduerte ꝙ ſolū eſt mortale pctm̄. qn̄ duo ꝯcurrunt.Primū aliqͥd ſuꝑſtitioſuꝫ Scd̓m qd̓ ſciat ſuperſtitioſum fore id ſeruās quacūqꝫ intentiōehͦ faciat. Secꝰ ſi ignoraret ſuꝑſtitioſuꝫ. qꝛ ſicnō eſſet mortale pctm̄.Sed quero quō p̄t cognoſci ꝙ tale quid ſit
ſuꝑſtitioſum? ℟. ꝙ ꝯſiderandū eſt vtrū naturaliter videant̉ poſſe tales effectꝰ cauſare ꝓ qͥbus effectibꝰ cauſandis talibꝰ qͥs vult vti. ⁊ ſiſic: nō erunt ſuꝑſtitioſa. licꝫ em̄ cās naturalesad inducendū effectꝰ ꝓprios adhibere. Si vero nō pn̄t naturaliter cauſare tales effectꝰ: ꝯſequens eſt ꝙ nō adhibeant̉ ad hos effectꝰ cauſandos vt cauſe: ſꝫ tm̄ vt ſigna: ⁊ nō vt ſignadiuina. ſicut ſunt ſacramentalia ſigna. ſꝫ tm̄vt ſigna vana ⁊ ſuꝑuacua. ⁊ ſic ꝑtinent ad pacta ſignationē cū demonibꝰ inita. ⁊ ſic ſuꝑſtitioſum. Nec ob. ꝙ ſicut corꝑa naturalia ſubdūtur corꝑibꝰ celeſtibꝰ. ita ⁊ corꝑa artificialia vtimagines. ergo ſicut illa. ita ⁊ iſta ſortiunt̉ aliquas ꝟtutes ex imp̄ſſione corpoꝝ celeſtiū adaliqͦs effectꝰ cauſandos. qꝛ. ℟. ꝙ naturales ꝟtutes corpoꝝ naturaliū ꝯſequunt̉ ſubſtātialeſformas ip̄oꝝ quas ſortiunt̉ ex imp̄ſſione corporū celeſtiū. ⁊ iō ex earundē imp̄ſſiōe formarū ſortiunt̉ quaſdā v̓tutes actiuas. Sed forme corpoꝝ artificialiū ꝓcedūt ex ꝯceptiōe artificis. Et iō cū nihil aliud ſint qͣꝫ cōpoſitio ⁊ordo. vt d̓r. ij. phiſi. nō pn̄t naturalē ꝟtutemhr̄e ad agendū Et inde eſt ꝙ ex imp̄ſſione corporū celeſtiū ẜm ꝙ ſunt artificialia nullā ſortiuntur ꝟtutē. ſed tm̄ ẜm materiā naturaleꝫ. Etſic ptꝫ ꝙ qui faciūt anulū in tali ꝯſtellatione:vel imprimunt imaginē vt valeat ad febres ⁊huiuſmodi: ſuꝑſtitioſi ſunt. concor. Tho. ſecūda ſcd̓e. q. xcvi.¶ Utrū ars notoria ſit illicita et inefficax? ℟.ꝙ ſic. qꝛ illa quibꝰ vtit̉ nō habēt ꝟtute cauſaudi ſcīam vt cauſa. ſed tanqͣꝫ ſigna: ſiue qꝛ inefficax eſt ad ſcīam acqͥrendā. qꝛ cū q̄rat acqͥrere ſcīam nō ꝑ modū ꝯnaturalē homini .ſ. adinueniendo vel addiſcēdo oportet illud expectet a deo. ſicut ſancti hoīes faciūt nō per vanaſꝫ ꝑ veꝝ dei cultū. aut a diabolo vt faciūt qͥ arte notoria vtunt̉. qꝛ ꝑ vanas ſuꝑſtitiōes q̄ demones cū nō pn̄t illuminare intellectū. iō nūqͣꝫ ſcīam poterūt dare. licꝫ aliqn̄ exprimāt aliqua documēta ſcientiarum. ⁊ ideo mortaliterpeccant tali arte vtentes: ⁊ vt plurimi efficiuntur fatui.¶ Utrū virtus imaginatiua poſſit immutarecorꝑa naturaliter? ℟. Auīcē. vi. naturaliū. c.vlti. ꝙ ſic accipiēdo imaginatiuā ꝓ ip̄is ꝟtutibꝰ interioribꝰ. vt ptꝫ ī trabe poſita ſuꝑ aqua⁊ in terra ⁊ multis alijs exemplis: ⁊ etiā extranea qd̓ nō credo. qꝛ nimis extendit eiꝰ ꝟtuteꝫ.etiā nō intelligas in qͣcūqꝫ immutatiōe: ſꝫ inaliqͥbꝰ alijs impedimētis ſublatis.¶ Utrū faſcinatio ſit poſſibil̓? ℟. ꝙ accipiēdo yCE 3