LepCCXXII.

nam matri. que agnouit tutelā filij tranſeunti ad ſecunda vota nō petito tutore filio. vt inl. omnē matri. C. ad tertu. quia tūc valet. Autlex ciuilis diſponit circa accidētia temporaliaad actum ſpiritualem vt in dote: ⁊ tunc ſi nocōtradicit canoni valet. c. Raynūciꝰ. ⁊. c. Raynaldus de teſtamentis. ⁊ qd̓ legit̉ ⁊ notat̉ inc. ij. de do. poſt diuor. re. Et hoc veruꝫ niſi intimidet cōtractionem matrimonij. Si verocōtradicit canoni: tunc pendet ab illa queſtione cuius fori ſit cauſa dotis. ⁊ Innocen. in. c.de prudentia de do. poſt diuor. re. ⁊ Pa. tenetꝙ eſt mixti fori. ⁊ ſic lex ſeruabitur in foro ſuo⁊ canon in ſuo foro. ⁊ locus erit p̄uentioni. c.cum ſit generale de foro cōpe. Aut lex ciuilisꝓcedit circa actum ſpiritualem p̄ſumendo etlex canonica inuenitur cōtraria. puta lex p̄ſumit matrimoniū ſi maſculus ⁊ femina ſimulhabitant. l. in libere. ff. de ritu nup. ſi ſit libera⁊ nō faciat queſtum d̓ corpore. vt ibi lex canonicap̄ſumit adulteriuꝫ ſiue fornicationē. xxx.q. v. aliter. ⁊ ſic ſtandum eſt in vtroqꝫ foro iuri canonico. quia lex imitatur canones. c. clerici de iudi. Et ẜm hoc limita iura que dicuntleges ſeruandas: que non contradicunt canonibus.¶ Utruꝫ in penalibus fiat extenſio legis? ℟.Ioh̓. de Imo. ⁊ ſequit̉. Gemi. in. c. ſi poſtqͣꝫ d̓elec. lib̓. vi. ꝙ ẜm mentem comprehenſiua ſic⁊ fortius in fauoralibꝰ. ſꝫ ẜm mente extenſiuānō ſit in penalibꝰ. c. ſtatutum. de elect̓. lib̓. vi.In alijs autem non penalibus fit extenſio exidemptitate rationis. vide de hoc glo. ⁊ Ge.in. c. ſepe. de tempo. ordi. lib̓. vi. ⁊ infra Pena.§. v.¶ Sed quomodo mens cōprehenſiua legismonſtratur? ℟. ẜm Ioh̓. de Imo. ⁊ Gem̄i. indicto. c. ſi poſtqͣꝫ. de elec. lib̓. vi. ꝙ ex quattuorPrimo ex cōmuni vſu verborum: quia preualet omni rigori ⁊ ſignificatōi verborum. ff. delega. iij. l. librorum. §. ꝙ tamē caſius. ⁊ de conſue. c. cum dilectus. Secūdo ſi aliter intelligendo ſequeretur abſurdus ſenſus cum debeat eſſe poſſibilis ⁊ honeſta. iiij. diſt. erit autē.⁊ nota. Bar. in. l. omēs populi. ff. de iuſti. ⁊ iure. Exemplumlex dicit qui occiderit hominēcapite puniatur. ſi ad litteram deberet intelligi ſequeretur ꝙ occidens ſe defendendo. vl̓ furioſus eſſet occidendus contra cle. ſi furioſusde homici. quod eſt abſonū. Tercio monſtratur mens comp̄henſiua quando in illa eſt expreſſa ratio. quia ex illa vt dictum eſt colligitur mens legis. Facit cleme .i. de elect̓. Exem-

plum in capitulo ex parte de poſtulan. vbi ꝓhibitio de aduocando facta monachis extenditur ad canonicos. quia licet ſint diuerſi tamen quia cōſtitutio fundat ſe ſuper religioneideo extenditur etiā ad canonicos. ⁊ ideo omnis cōſtitutio que habet reſpectum ad religionem: licet loquatur d̓ monachis comp̄henditetiā canonicos ⁊ om̄es qui ꝓmittunt tria vota. ſecus ſi loqueret̉ de religione cum aliqͣ qualificatōne. puta monachus niger ⁊ huiuſmodi. Quarto comp̄hendit̉ mens legis quādoper eandem cōſtitutionem: vel per aliā apparet id qd̓ ibi eſt poſitum: gratia exempli fuiſſepoſitū. ſicut in. l. i. ff. vti poſſi. dicitur ꝙ licetverba edicti loquatur de ede. tamen in fundoetiam habet locum. vt in. §. hoc interdictū inom̄ibꝰ ibidem.¶ Qualiter dep̄henditur mens extenſiua leg℟. Ioh̓. de Imo. ⁊ Gemi. vbi ſupra ꝙ comphendit̉ ex idemptitate rationis nō ſcripte. vtin. l. i. C. de interdi. ⁊ re. Facit. c. inter ceteras.de reſcrip. ⁊. c. ij. de tranſſa. p̄la. Nā de ſimilibꝰad ſimilia idem iudicium eſt. vt in dicto capitulo dicitur.¶ Utrum lex ſeu conſtitutio concernat futura ſolum? ℟. Panor. in. c. cognoſcentes de cōſtitu. ꝙ ſic. ne afficiat aliquos ſine culpa. ⁊ hͦniſi caueatur in lege vt extendatur etiam ad ꝑterita.¶ Utrum cum lex vel ſtatutum loquitur perverba preteriti temporis indulgendo aliquidextendatur ad futura? ℟. Panor. in dicto. c.cognoſcentes. ꝙ non. ne detur materia delinquendi. vt eſt tex. limitans hanc materiam īl. cum lex. ff. de legi. per quā dicit Bar. ꝙ ſi ſtatuto cauetur ꝙ quilibet bannitus ſoluens decem eximatur de banno: non habet locuꝫ reſpectu eorum qui bannuntur de futuro. qꝛ daret̉materia delinquēdi. ſecus ſi ceſſaret hec ratio.qꝛ licet loquat̉ per verba p̄terita vel p̄ſentia extendit̉ ad futura. quia lex ſemper loquit̉. l. arriani. C. de here.¶ Quomodo interptatur. vide ſupra Interptatio in principio.¶ Quando lex incipit ligare? ℟. ꝙ ad hoc ꝙlex ſit oportet vt conſtituatur. ſecundo vt promulgetur. et publicatio eſt vltimus actus perficiens legem ẜm glo. in clemen. prologo perl. humanum. C. de legi. Et ideo poſtqͣꝫ eſt ſolenniter edita ligat ſtatim ſcientes ſine expectatione alterius temporis. vt no. Pa. in. c. i.de poſtu. prela. ⁊ glo. ⁊ Pau. in. c. ij. de re. ec.nō alie. lib̓. vi.I 4