Lex

¶ Sꝫ qn̄ p̄ſumit̉ ſciētia legis? ℟. Pa. in. d. c.cognoſcētes ꝙ in legibꝰ ⁊ ꝯſtitutōibꝰ inferiorū tꝑs eſt arbitrariū ẜm loci qualitatē ⁊ ꝯdition perſonaꝝ. In legibꝰ aūt imꝑatoꝝ p̄ſumit̉ſciētia poſt duos mēſes a publicatōne facta īꝓuincia. vt ī aut̓. vt facte noue ꝯſti. In ꝯſtitutione vero pape Ioh̓. an. in data. lib̓. vi. vultvt liget poſt duos mēſes a publicatōne factaromē. ſꝫ ratōes ſue nō mihi placēt. ⁊ ideo idēdicā qd̓ de ꝯſtitutōe imꝑatoris. ⁊ ſic videt̉ etiam tenere Pa. in. d. c. cognoſcētes. ⁊ licet papa dicat̉ habere pedes plūbeos habet tn̄ ep̄os⁊ archiepos. ꝑ qͦs noticiā dare p̄t.14¶ Utꝝ volēs ꝓbare ignorantiā ſit admittēdꝰ℟. Pa. in. d. c. cognoſcētes. ꝙ ſic ſine aliquodubio. vt in. c. fi. qui ma. accu. poſ. ⁊ in. l. fi. ff.de decre. ab or. Et ſic patet ꝙ in ꝯſciētia n̄ ligatur ignorās ſine culpa ſua. aliter ſuꝑflue ⁊ fruſtratorie admitteret̉ ad ꝓbandū ignorantiā.Et hͦ eſt ſine dubio qn̄ lex requirit dolū. facitglo. in. c. ad falſarioꝝ de cri. fal. alias ſecꝰ eſſꝫ.vide ſupra ignorātia. §. iiij. ⁊ diſtingue vt ibi¶ Quomodo tollit̉ lex ſeu ꝯſtitutio ꝑ ꝯſuetudinē. vide ſupra Cōſuetudo. §. ix. ⁊. x. ⁊ infraStatutū. §. xxi.¶ Utꝝ tollat̉ ꝑ legē ꝯtrariā? ℟. Pa. in. c. cuml6acceſſiſſent de ꝯſti. ⁊ Bar. poſt Cy. vt in. d. l.omēs populi dicūt ꝙ ſic. licet nō fiat mentiode prima: niſi habeat clauſulā derogatoriā adſecundā. qꝛ tūc opꝰ eſſet facere mentionē d̓ prima. ar. l. ſi qͥs in pͥnci. ff. de le. iij. ⁊ in. c. nōnulli. d̓ reſcrip. Aliqui tn̄ in. d. l. ſi quis dicunt ꝙſi loquamur de priuilegio vl̓ reſcripto ⁊ teſtamento q̄ ſunt priuata lex: ſic oportet fiat mentio quādo habet clauſulā derogatoriā ad ſecūdū. Si aūt loquimur de legibꝰ ⁊ ſtatutis nonoportet fiat mētio etiā ſi habet clauſulā derogatoriā ad ſecundū. ꝑ cle. dudū de ſepul. quia cūp̄ſumant̉ om̄ia ſcire vident̉ ſciēter velle reuocare ſtatuēdo in cōtrariū. ſꝫ ſecꝰ eſt in priuata: q̄eſt in facto: ⁊ mihi placet.¶ Utꝝ ex nō vſu inducat̉ ꝯſuetudo derogato17ria legi? ℟. vt colligo ex Pa. in. c. Iohānes decle. ꝯiuga. ꝙ aut nō vſus habet in ſe actū tacitum cōtra diſpoſitionē iuris. ⁊ tūc inducit̉ cōſuetudo. Exemplū lex defert hereditatē cōmuniter ⁊ equaliter filijs tā maſculis qͣꝫ feminisl. maximū viciū. C. de lib. p̄ter. ſed cōſuetudodefert primogenito. vel ſolū maſculis. ⁊ ſecūcunduſgenitꝰ vel femine nunqͣꝫ ſunt vſe illa lege. ideo cōſuetudo inducit̉ ꝓpter actū cōtrarium legi. Si vero nō vſus nō habet actū ꝯtrarium nec tacitū nec exp̄ſſum legi. ſic nō indu-

citur cōſuetudo cōtra legē per nō vſuꝫ. ſic verbi gratia. licet forte ſint plꝰ qͣꝫ centū anni ꝙ nl̓lus vendidit hermofroditū nō tamē eſt abrogata. l. querit̉. ff. de ſta. ho. q̄ vult vt extimeturẜm ſtatū p̄ualentē. Sil̓r licet nō aga ꝯtra eūqͥ mihi damnū dedit actōne legis aqͥlie. nō tn̄per hͦ abrogat̉ illi legi. qꝛ illa lex nō neceſſitatad agendū: ſꝫ dat facultatē.¶ Utrū actꝰ geſtꝰ ꝯtra legē ſit nullꝰ ip̄o iure?℟. ꝙ nō in quattuor caſibꝰ. Primo qn̄ cauſaꝓhibitionis nō eſt perpetua ſꝫ tēporalis. vt inc. i. de ma. cōtra. inter. eccleſie. ⁊ dicit̉ tēporalisquādo eſt reſtricta ad certū tempus. puta prohibet̉ matrimoniū ꝓpt̓ venerationē certi dieiSimiliter de ꝓfeſſione facta infra annuꝫ queprohibetur in. c. ad apoſtolicā de regularibꝰ ⁊tra. Secus ſi ꝓhibitionis cauſa eſt perpetua.puta cū ꝓhibetur aliquidpter malū qd̓ inde ſequi poteſt. vt matrimoniū propter cōſanguinitatem ⁊ huiuſmodi. ⁊ ſic intellige. l. nondubiū. C. de legibꝰ. ⁊. c. vides. x. diſt. ⁊. c. ꝯtradicimus. xxxv. q. iij. et. c. non oportet. xxxiij.q. iiij. Et iſta eſt theorica glo. in. c. tua fraternitas de ſpon. duorum. Secundo quādo ꝓhibitio legis cōcernit principaliter fauorē alicuius: talis ꝓhibitio habet potius vim exhortationis reſpectu illius pro cuiꝰ fauore principaliter fit. quia poteſt renunciare. ꝓ hoc. iiij.diſt. §. hec ⁊ ſi legibꝰ. hoc ponit Panor. in. c.ad apoſtolicā de regula. ⁊ infert qd̓ poſſet perhoc intentari. licet ſtatuto caueatur. ne mulier poſſit contractū facere ſine p̄ſentia duorumagnatorum ꝙ valeat cōtractus ſine eorū p̄ſentia. ſi ſtatutum exp̄ſſe nō annullet actū factū.Facit. l. ſi quis in cōſcribendo. C. de pact. facitd. c. ad apoſtolicam. vbi patet obligationē acquiri deo. licet ſit actus ꝓhibitus a lege fauore ꝓfiteri volentis. Tercio quādo lex dat certam formā ſuꝑ eo qd̓ alicui cōuenit ex ſua poteſtate. Exemplū epiſcopꝰ ex ſua iuriſditionepoteſt abſoluere ab excōmunicatōne. vbi conditor canonis ſibi nō reſeruat. Attamē lex dicit ꝙ non abſoluat: niſi faciat ſic vel ſic. Si facit contrarium tenet tamen abſolutio. ſecusquando lex dat poteſtatem illi qui eam aliasnō habet cum tali forma. quia ſi nō ſeruat formam nihil facit. hoc capit̉ ex. d. Car. in cle. i.de iurepatro. ⁊ ꝯcor. glo. ibidē. ⁊ Pau. Quarto quādo lex punit ꝯtrafacientem. quia tenetſi exp̄ſſe non annullet factum contra. ſecꝰ quādo non punit. ſed ſolum prohibet quia ſic nōtenet. ⁊ ſic loquitur lex nō dubiū. C. d̓ legibꝰ.hoc ponit dominus Cardinalis in clemen. i.