Nuria

CLXXII

beneficia vel paruipendit vel non recogitat.⁊ ſic eſt peccatū ſpeciale.¶ Utrum ſit mortale peccatum? Reſpondeoẜm Thomā xxij. ꝙ ſi ea que pretermittit facere ſunt neceſſitatis. ſic eſt mortale. Aut ea quecommittit ſunt contra id quod neceſſario debet cauere. ⁊ ſic ſimiliter eſt mortale. vel quando ex contemptu pretermittit recognitionembeneficij vel recompenſationem. alias eſt veniale.¶ Utrum propter ingratitudinem reuoceturdonatio. vide ſupra Donatio. i. §. xlij.¶ Utrum pater ratione ingratitudinis filij.puta quia eum accuſauit. ⁊ ex omni cauſa exqua poteſt eum exheredare poſſit alimenta eidenegare. vide ſupra exheredatio. §. iij.¶ Quot modis cōmittitur ingratitudo? Reſpondeo ẜm ſanctū Thoma. xxij. q. cvij. ꝙ tribus modis. Primo non recognoſcendo beneficia dei ⁊ hominum vt debet. propterea dicit Seneca. ꝙ ingratiſſimus eſt qui obliuiſcitur beneficium. Secundo quando nō laudat ſeu regratiatur benefactoreꝫ Tercio quado non recompenſat beneficio recepto. ſcilicetfaciendo honorem vel ſeruitium benefactoritempore ſuo. Adde quartū quando in menteſua contemnit beneficium receptum vel ipſuꝫbenefactorem quaſi ei iniuriam fecerit dandobeneficium. Quinto quando murmurat d̓ benefactore vel beneficio eius eum vilificans.Sexto quando facit iniuriam vel aliquid incontemptum illius benefactoris reddens malum ꝓ bono.¶ Utruꝫ ingratis ſint beneficia ſb̓trahenda?Rn̄deo. ꝙ aut ex beneficio p̄ſumitur ꝙ attrahentur ad gratitudinem vel ad minus malum. ⁊ ſic non ſunt ſubtrahenda. aut inducūtur ex beneficijs ad peiora vel ad perſeuerandum in malū. ⁊ ſic ſubtrahi debent. ita not. inc. nō omnis. v. q. v.quid eſt? ReNiul̓ lAgcondeo ꝙ qdrupliciter accipitur. Primo geraliter. ⁊ ſic eſt om̄e quod non fitiure. Facit. c. quid dicam. xiiij. q. iiij. Secundo accipitur ſpecialiter. ⁊ ſic eſt iniquitas veliniuſticia iudicantis: quaſi ius iniquum ⁊ iniuſtum. Tercio iniuria dicitur culpa. vt in. l.aquilia. Quarto accipitur ſingulariter ⁊ proprie. Et ſic fit aliquādo re quādo manus violente inferuntur. ff. eodem. l. i. §. iniuriā. xvij.

q. iiij. Si quis ſuadente. Aliquādo fit ꝟbiscōuiciando vel contumeliam dicendo. Facitca. olim. extra. eodē titu. Fit ⁊ tercio modo. ſcꝫlitteris: cum videlicet librū vel cartam vel hyſtoriam ad infamiā alicuius pertinentē conſcripſit: compoſuit vel edidit vel dolo malo fecit vt aliquid horum fieret. puta dimiſit ſcripturam cadere in platea. ar. ff. de verbo. ſigni.l. late. nec diſtinguitur vtrum nomine ſuo vl̓alterius ediderit. vel vtrum nomen expreſſerit illius quem intendebat infamare vel non.dūmodo aliter per circumſtantias cognoſcipoſſit. Eodem modo tenetur ſi ſine ſcripturain notam vel ſignum aliquod iſtorum prodidit. puta veſte lugubri vtitur ī iniuriaꝫ alicuius: vel cornua poſuit in porta ⁊ huiuſmodi..ff. de iniur. l. iteꝫ apud labeonem. §. ait pretorne quid infamandi cauſa fiat. et. v. q. i. c. quidam maligni ſpiritus. ⁊ de iſta qͣrto modo dicta hic loquor.¶ Quid de illo qui dicit alicui latro. fur. homicida: ⁊ huiuſmodi. cū dicat veruꝫ? Reſpōdeo ẜm Hoſti. ꝙ ſi facit animo accuſandi veldenunciandi ad puniendum delictum ⁊ probauerit non punitur nec tentur iniuria. ff. eodem titu. l. eum qui in principio. vbi diciturpeccata enim nocentium nota eſſe ⁊ expedire ⁊oportere. ⁊. C. eodem titu. l. ſi quidem. ⁊ ideꝫſi faciat excipiendo vt eum repellat a teſtimonio. de teſti. c. ex parte. vel ab ordine aut beneficio. de accuſa. cap̄. ſuper his. quia hec a iureconceditur. ⁊ nemo facit iniuriam qui vtituriure ſuo. de electio. c. cum eccleſia vulterana.Si vero dicit ad infamandum tantuꝫ quodpreſumitur quando non habet cauſam iuſtādicendi tunc iniuriam facit ⁊ condemnāduseſt. dicta. l. ſiquidem. ⁊. l. iij. C. eodem. vi. q. i.ex merito. ⁊. c. deteriores. ⁊ no. Hoſti. ⁊ Ber.in. c. ſi culpa. eo. ti.¶ Quis poteſt facere iniuriam? Reſpondeo.ꝙ ille tantum qui ⁊ pati eam poteſt. Fallit hin furioſo ⁊ puero qui non eſt doli capax: cuiiniuria fieri poteſt. ipſi tamen alijs non poſſunt facere. ⁊ idem de dormiente. Aduerte tamen ꝙ nemo iniuriam poteſt facere: nec tenetur de iniuria. niſi qui ſcit ſe iniuriam facere vel ſcire debeat. etiam ſi ille cui fit neſciat. qꝛſi quis per iocū percutiat: aut duꝫ certat nontenetur iniuriarum. hec habentur. ff. eodem..l. illud. ibi etiam dicitur. nanqꝫ hi pati iniuriam poſſunt non facere cum iniuria affectufacientis conſtat. v. q. i. §. illud. cle. ſi furioſuſB 4