Adulterium
VIII.
ē aliēi thoKVIILIVIAViolatōUn̄ dicit̉ adulteriū quaſi ad alienū thorū acceſſio. xxxvi. q. i. §.cū ergo. Et aliqn̄ eſt ſimplex .ſ. qn̄ ſolū alter ēſolutus. qn̄qꝫ duplex .ſ. qn̄ ambo ſūt ꝯiugati¶ Quot modis ꝯmittit̉? ℟. ẜm Alex. ij. ij. tractatu d̓ adulterio. ꝙ ꝓpͥe ē ſolū qn̄ qͥs acceditad alienā vxorē. Scd̓o etiaꝫ qn̄ ꝯiugatꝰ peccat cū ſoluta. Tercio ẜm qndā iurꝭ interptatōeꝫ ē. qn̄ qͥs ita ardēter amat vxorē. ꝙ etiā ſinō eēt vxor ꝯcuber̄ vellꝫ cū ea. vl̓ ecōtrario vxor viruꝫ. Sic intellige. c. origo. xxxiij. q. iiij.¶ Utꝝ ſit maximū mortaliū pctōꝝ? Rn̄. qͥ. sͣibidē ꝙ nō quo adeū. ſꝫ ē grauiꝰ inceſtus velꝯtra natura. licet quo ad penā ſit grauiſſimū¶ Que ē pena tā viri qͣꝫ vxorꝭ adulterātꝭ? Rn̄.ẜm Inno. ī. c. tue. d̓ ꝓcu. ꝙ olī erat pēa capitꝭvt. C. d̓ adul. l. cāſtitati. hodie ꝟo pͥus verb̓atus retrudit̉ ī mōaſterio. C. d̓ adul. aūt. ſꝫ hodie. Eſt ⁊ alia pena. qꝛ ẜm Pa. ī. c. plerūqꝫ. d̓do. pꝰ di. re. ml̓r ꝑdit dotē. ⁊ vir donatōꝫ ꝓpt̓nuptias ſi mr̄ioniū ſeꝑet̉ ꝑ ſnīaꝫ iudicꝭ eccl̓iaſtici. al̓s n̄ ẜm io. an̄. Pa. tn̄ ibidē tenet ꝙ ſi ēnotoriū adultiū. qꝛ tūc cū poſſit ꝓpͥa aucͣtevir expellere vxorē. ⁊ eꝯͣrio lucrat̉. qꝛ ſi petꝫ obſtabit ei exceptō adulterij. ꝑdet etiā ml̓r donatōꝫ ꝓpter nuptias qua ex pacto aut ſtatuto dēbat lucrari ſoluto mr̄ionio. Bōa ꝟo ꝑafernalia n̄ ꝑdit ẜm doc. qꝛ ī penis ꝟba dn̄t reſtrīgi. regl̓a odia. d̓ re. iu. li. vi. qͣꝫuis glo. ī. d.c. plerūqꝫ. teneat ꝙ ꝑdat. Eſt ⁊ t̓cia pea. qꝛ amittit ius petēdi debitū. d̓ qͦ dicā. jͣ. d̓bitu. §.vij. ſi tn̄ recōciliāt̉ recuꝑant oīa. vt ī. d. c. ple¶ Utꝝ ml̓ier adultera teneat̉ reuelare Irūqꝫfiliū quē de adulterio ſuſcepit. ⁊ quō tenet̉ ſatiſfacere? ℟. qͣꝫuis diu̓ſi diuſimode h̓ dixerītego credo opi. Pa. ī. c. officij. d̓ pe. ⁊ re. tuſtiſſimā. qͥ dicit ſic. aut nullū īminet ꝑiculū ⁊ veriſil̓r ſibi credet̉: vel pōt ꝓbare. ⁊ ſic tenet̉ reuelare. aut nō pōt ꝓbare nec ſibi credet̉. ⁊ ſic nōtenet̉. qꝛ induceret ſibi ſcādalū ſine aliqͣ vtilitate. ar. ij. q. vij. plerūqꝫ boni. Aut īminet ꝑiculū ſibi vel alteri. ⁊ ſic nō tenet̉. qꝛ ī reuelando īminet ꝑiculū aīaꝝ. ī nō reuelādo ſolū ꝑiculū reꝝ. et īter duo mala minꝰ ē eligēdū. xiijdi. c. nerui. Satiſfaciat gͦ de ſuo qͣꝫtū pōt danificatis. ſicut ſunt qͥ nutriūt pueꝝ vel pͥuāt̉hereditate ꝓpter ip̄m. et doleat nō poſſe plene ſatiſfacere. ⁊ ſi ip̄a nō pōt ſatiſfacere tenet̉adulter ſi ſcit vel ꝓbabiliter credit ꝙ eiꝰ ſit filiꝰ. ſi mō hͦ facere pōt ſine ſcādalo. ar. c. fi. d̓ ī-
iur̄. al̓s nō. Nec ob. regula qͥ ſcādalizauerit.de regū. iu. vbi dicit̉. vtilius enī ſcandalū naſci ꝑmittit̉ qͣꝫ veritas deſerat̉. qꝛ ītelligit̉ ī iudice ⁊ teſte. nō in denūciatōe ẜm eundē Pa.¶ Utꝝ filiꝰ qͥ ē ī poſſeſſiōe filiatōis teneat̉ credere mr̄i dicēti eū eē ſpuriū vel ſuppoſitū? ℟.Pa. ī. c. ꝑ tuas. de ꝓba. ꝙ nō. Et tenēt doc. īl. filiū. ff. d̓ his qͥ ſūt ſui vel ali. iu. ⁊. l. ſi vicīs.C. d̓ nup. ⁊ ibi dicūt fatuū fuiſſe illū qͥ regnorenūciauit ꝓpter dictū mr̄is. Et dic̄ Pa. ibietiā hͦ ꝓcedere ſi ambo ꝑenteſ negarēt eū filiūvt ꝓbat̉ ī. c. trāſmiſſe. ī fi. iūcta glo. ī ꝟbo indicijs. qͥ fi. ſint le. ⁊ tex. cū glo. ī. l. i. §. ij. ff. d̓ car.edic. ⁊. l. ſi poſthumꝰ. ff. d̓ li. ⁊ poſt. Et hͦ veꝝniſi ꝓbēt tꝑe ꝯceptōis nō ꝯcubuiſſe ſil̓. vl̓ ꝓpter abſentiaꝫ. vel ꝓpter infirmitatē. Immoplꝰ dico etiā ſi ꝓbaret̉ ꝙ adulterabat̉ cū quodā alio tꝑe ꝯceptōis: dūmo vir eius habitaret cū ea. cēſebit̉ nihilominꝰ talis filius legitimus. vt ī. l. miles. §. defūcto. ff. de adult. Rōqꝛ ī dubio debemus fauore filioꝝ ſic interp̄tari. vt no. Pa. in. c. intelleximus. de adul. et facit. d. l. ſi vicinis. et. l. qꝛ ſemꝑ. ff. de in ius vo.¶ Utrū autē dictus filius poſt ꝯpletā p̄ſcriptionē debeat ſibi facere ꝯſciam de ſucceſſiōein bonis ſi ꝓbet̉. vel ſibi ꝯſtet nō fuiſſe legitime ꝯceptu? Rn̄. ꝙ nō. vt patebit ex his q̇ notant̉ in ti. de. p̄ſcript. §. xlvij. Secus an̄ ꝯpleta p̄ſcpͥtionē. qꝛ ſi credit ⁊ ex ſcrupuloſa ꝯſcīaexiſtimat veꝝ matrē dicere. ⁊ ſe eē illegitimūſic tenet̉ abſtinere a bonis pr̄is putatiui. niſieēt talis cōditionis ꝙ alio mō nō poſſet viuere. qꝛ ſic neceſſitatē vite poſſet caꝑe. maxīenō exiſtētibꝰ alijs a quibꝰ deberet̉ ī tāta neceſſitate. ⁊ ꝓponere ſatiſfacere ſi ad pinguiorē ꝑueniret fortunā. Ueꝝ ē ꝙ de ꝯſumptis bona fide durāte nō tenet̉ ẜm Hoſti. ⁊ Rodo.Et tunc ꝯſtituit̉ in poſſeſſione filiatōis. ⁊ incipit p̄ſcribere qn̄ inceptus ē noīari ſeu reputari ꝓ filio legitimo. vt no. in. d. c. per tuas.¶ Utꝝ adulteriū ꝯmittat̉ ſine dolo? ℟. ꝙ nōvtꝫ in. l. ſi ex. ff. d̓ adul. vbi errātes ī iure excuſant̉ a pena inceſtꝰ ⁊ adulterij. facit. c. lucretiāal̓s ē ſb̓. c. ꝓpoſito. xxxij. q. v. Et hͦ ītellige ẜmglo. ī. d. c. nō qͦ ad culpā. qꝛ peccat mortal̓r. qͥcūqꝫ eū ꝯmittit ex metu ſiue ex ignorātia vl̓errore iurꝭ. Secꝰ ī igͦrātia facti q̄ excuſat a culpa. puta qꝛ credidit virū qͥ erat adulter Sil̓rqn̄ ꝯmittit ex coactōe abſolute. dū tamē ī aīonō ꝯſentiat. Sꝫ qͦ ad penā diſtīgue ẜm Pa.ī. c. ⁊ ſi neceſſe ſit. de do. pꝰ di. re. ꝙ aut loqͥmiude pena corꝑali vel pena ꝑditōis ꝓprie ſb̓ſtātie. vt dotꝭ ſeu donatōis ꝓpter nuptias. ⁊ ſic