Liber ¶ ILI
ibei. IIIDe iuterdictis
calum. iurauerit. ⁊ ita prius debet iurare reus qͣꝫ actor. Sed frater reſpondeo vt primoiam dixi ꝙ nō eſt vis facienda in ordine adillud reſcriptū collocādo illud verbū priusqꝛ ꝑ hoc quod dicit prius nō vult innuereꝙ reus debeat prius iurare qͣꝫ actor. ſꝫ vt n̄audiat̉ reus priuſqͣꝫ iurauerit. Nūc admonendi ⁊c̄. His p̄notatis accedimꝰ ad caſuspoſitionē. ⁊ po. ca. in hunc modū Dixi iuſtinia. Dn̄e tot ⁊ tanta audiuimꝰ ꝙ tedio afflicti ſumus. ⁊ vos eſtis nobis tedioſꝰ factus.Pro deo dicatꝭ nobis quid ampliꝰ vos intenditis dicere. Frater dicit iuſt. Scire debes ꝙ multū ſtuduerūt magiſtratus antioꝙ nō de facili litigaret̉ calumnioſe. ⁊ nos ſimiliter circa hoc ſtudeamꝰ qꝛ hoc maximefieret̉ niſi temeritas litigātiū taꝫ actoꝝ qͣꝫ reorū aliqͦ de tribus modis. ſcꝫ vl̓ pena pecuniaria. vel iureiurādo. vel metu infamie punirent̉. hoc dicit. Eece em̄ ⁊c̄. Dn̄e vos iamdixiſtis ꝙ temeritas litigātiū modis pluribus cohercet̉. Pro deo dicatis ſi vobis placet qual̓r debeat pͥmo coherceri. Frater dicit ip̄e. primo debet ꝑ iuramentū coherceri.quia om̄ibꝰ litigatoribꝰ precipit̉ ꝙ iurent d̓calūnia. hoc dicit. At aduerſus ⁊c̄. Dn̄e bene vidi mus qual̓r iuramenti religiōe litigatoꝝ temeritas cohercet̉. modo dicere debetis ſi vobis placꝫ qual̓r pena pecuniaria cōpeſcat̉. Certe dicit ip̄e. bn̄ veꝝ eſt ꝙ pena pecuniaria litigatoruꝫ temeritas cohercet̉. qꝛqn̄qꝫ actio que ex ſui natura in ſimplū competit ꝓpter inficiatōem ip̄iꝰ rei dat̉ in duplūveluti ſi dāni iniurie ⁊ legatoꝝ locis venerabilibꝰ relictoꝝ noīe agit̉. ⁊ tn̄ bn̄ ſunt aliqueactiones que ſine aliqua inficiatōne bn̄ dātur pluſqͣꝫ in ſimplū vt eſt actio furti manifeſti que dat̉ in quadruplū. Itē actorꝭ qͦꝫ ⁊c̄.Dixi iuſti. Dn̄e vidimꝰ ſupra qual̓r ꝑ iuramentū ꝑ penā pecuniariā rei temeritas coartat̉. ſed de actore qͥd dicetis. certe dicit ip̄enō ſolū reus ẜm qd̓ ſuperiꝰ diximus. ſed etactor compellit̉ ſubire calūnie iuramentuꝫīmo plus adhuc dico tibi ꝙ nō ſolū reus etactor iurāt ſicut diximus. ſꝫ etiam vtriuſqꝫaduocati iuſiurandū ſubeunt ẜm qd̓ eſt inalia noſtra ꝯſtitutōe ꝓuiſuꝫ. ⁊ hec om̄ia introducta ſūt loco actōnis veteris calumnieque in diſſuetudinē abijt qua tenebat̉ actorqui temere litigabat in decima ꝑte litis qd̓
nunqͣꝫ inuenit factū eſſe Iuſti. vt hic dicitSed ꝓ ea introductū eſt iuſiurandū ⁊ vt īexpenſis ⁊ damnis litis puniat̉ improbꝰ litigator. h. d. Ex qͥbuſdā iudicijs ⁊c. Uiſo q̄liter ⁊ iureiur. ⁊ pena pecuniaria litigatorūꝓteruitas compeſcat̉. videndum eſt qual̓rmetu infamie refrenet̉. ⁊ certe quedam ſuntiudicia ſiue actōes ī qͥbus ſi qͥs fuerit damnatus infamis efficit̉. quas actōes lr̄a enumerat. ⁊ hoc intellige quando directe intentant̉. qꝛ tunc ⁊ nō aliter dānatus in illis efficit̉ infamis. In actōne aūt ꝓ ſocio que directa eſt ab vtraqꝫ ꝑte. hoc eſt tā a ꝑte intentantis qͣꝫ a ꝑte eius ꝯtra quē intentat̉. ſecuseſt. ⁊ ideo quicūqꝫ ſocioꝝ in act. ꝓ ſocio fuerit ꝯdemnatus infamis efficit̉. Sed tamēſcire debes ꝙ dr̄ntia eſt inter actiōes hic notatas deſcendētes ex ꝯtractu vl̓ quaſi. qꝛ nōſolū illi qui damnati ſūt in actōibus deſcēdentibus ex delicto hic notatis ſūt infameſſed etiā illi qui in iſtis actōibus tranſigūt.qꝛ certū vide̓t̉ ꝯfiteri qui tranſigit. in actionibꝰ aūt his noīatis deſcendētibꝰ ex ꝯtractu vel quaſi ſolū damnati fiūt infames nōaūt illi qui trāſigūt. hoc dicit. Omniū autēactionū ⁊c̄. §. iſte qui a multis male ꝯtinuatur ſic pōt ꝯtinuari in ꝓxi. §. tractauit dn̄siuſti. qualiter puniat̉ temeritas litigantiūmetu infamie. hic tractat qual̓r punit̉ temeritas litigantiū metu pene pecuniarie. velſic pōt ꝯtinuari. Temeritas qn̄qꝫ ꝯſiſtit inꝑſeuerādo improbe litigādo. qn̄qꝫ aūt cōſſtit temeritas in ius vocādo. Cū ergo ſup̄dixerit dn̄s iuſt. qual̓r punit̉ temeritas litigantiū in ꝑſeuerādo improbe litigādo. modo dicit̉ qual̓r punit̉ litigantis temeritas q̄eſt in ius vocādo. Dicit̉ ergo ꝙ principiuꝫinſtituendarū actionū ab edicto de ī ius vocando ꝓficiſcit̉ ⁊ explanat ſeip̄m in textu dicens. ꝙ in pͥmis debet aduerſariꝰ in ius vocari corā iudice ſꝫ quo ad iſtā vocationē inius ſatis habūde ꝓſpexit pretor ꝑentibus ⁊patronis. Statuit em̄ ꝙ nō liceret liberis⁊ libertis ꝑentes vel prōnos in ius vocareanteqͣꝫ a pretore hͦ poſtulaſſent ⁊ etiā impetraſſent. ⁊ ſic nō ſufficit poſtulare ſꝫ neceſſeeſt ꝙ obtineant anteqͣꝫ in ius vocēt. Si qͥsaūt eoꝝ aliter eos in ius vocaret ſtatuit ineū penam. xl. ſolidoꝝ. hͦ dicit.De officio iudicis Rubrica.
Ar