Liber IIIIDe actionibus

eſt aliqua actio a iure prodita beneficio cuius actionis poſſit negare illam rem corporalem actoris eſſe. ſed licet tibi dixerim regulariter ꝙ poſſidenti ⁊ detinēti in rebuscorꝑalibus nō cōpetat actio in vno tn̄ caſuille qui poſſidet nihilominꝰ actoris ꝑteꝫ ſuſtinet ſicut in latioribꝰ. ff. libris aꝑtius apparebit. Et hec dicunt̉ in ſcd̓a ꝑte ⁊ expedita eſt pͥma diuiſio actionū quā ꝓſequit̉ vſꝫad illū. §. Sed iſte ⁊c̄. Hic incipit ſcd̓a diuiſio pͥncipalis act. quā ꝓſequit̉ iuſt. vſꝫ ad illū. §. Sequens illa ⁊c̄. Et in hac ſecunda ꝑte ita ꝓcedit. Primo ponit generalē diuiſionē actionū. Scd̓o ſubdiuidit ſecundū mēbrū diuiſionis. ⁊ ẜm hoc diuidas ꝑtē iſtamin tres ꝑtes principales. In quarū primaꝑte ponit diuiſionē generalēactionū vt dixique talis eſt. Actiones quedaꝫ ſunt ciuilesquedam pretorie. Et durat hec ꝑs vſqꝫ illucCū in ſe ⁊c̄. Hic incipit ſcd̓a pars in qͣ ſubdiuidit latenter ſecundū membꝝ ſue diuiſionis vicꝫ p̄torias act. ⁊ latenter innuit taleꝫdiuiſionē ꝙ pretoriarū actionū quedā ſuntin rem quedā in ꝑſonam. non tamen hancdico eſſe generalem diuiſionē actionum. qꝛnō eſt generalis īmo bimembris cum in diuidentibus contineant̉ omēs ſpecies ipſiꝰdiuiſionis igit̉ in hac diuiſione ſole pretorie ꝯtinent̉. Dico ergo iſtam diuiſionē actionū generalē nō eſſe. ⁊ durat hec pars vſqꝫad illum verſiculū. Ecce plerunqꝫ ⁊c̄. Ibi īcipit tercia ꝑs in qua ſic proſequit̉ vtrunqꝫmimbꝝ ſue diuiſionis. ſcꝫ pretorias actio.tam in rem qͣꝫ in ꝑſonam. De ciuilibꝰ em̄ nihil dicit principal̓r in hac ꝑte ⁊ durat iſta ꝑticula vſꝫ ad predictū. §. Sequēs breuiter⁊cͣ. His prelibatis ſic pone caſum. Dn̄e iaꝫpoſuiſtis mihi vnā compendioſaꝫ diuiſionem actionū ⁊ membra diuiſionis ꝑ dilucida exempla declaraſtis. Pro deo nunquidſunt plures diuiſiones actionū. Et reſpondet iuſti. ꝙ ſic. Nam actiones quedam ſūtciuiles quedam pretorie. Iſte em̄ actionesde quibus ſuperiꝰ mentionē habuimus etſi que eis alie ſimiles ſunt ex legittimis ⁊ ciuilibus cauſis deſcēdūt .i. ciuiles ſunt. alieaūt actiōes ſunt quas pretor introduxit exſua iuriſditione. ⁊ hoc in prima. Sed nunquid dn̄e pretorie diuidi pn̄t. ⁊ reſpondet ꝗſic. Pretoriarū em̄ quedā in rem quedā in

ꝑſonam ſunt. Pretor em̄ quaſdā actionesex ſua iuriſditione comparatas habet tamin rem qͣꝫ in ꝑſonam quas etiā ipſas pretorias neceſſariū eſt .i. vtile exemplis oſtendere. Et hoc in ſcd̓a ꝑte vſqꝫ ad illū verſiculū.Ecce plerunqꝫ ⁊c̄. Hic incipit quarta ꝑs inqua iuſti. ꝓſequit̉ mēbra ſue diuiſionis. ſedqꝛ illa ſubdiuiſio continet illa duo mēbra.idcirco diuidas hanc terciam ꝑtem in duas ꝑtes principales. In quaꝝ prima ꝑte ꝓſequit̉ actio. pretorias in ꝑſonā. Prima ꝑsdurat vſꝫ ad illū. §. In ꝑſonaꝫ. Hic incipitſecunda ⁊ durat vſqꝫ ad illū. §. Sequens illa ⁊c̄. In prima ꝑte ita procedit. Primo ingenerali ſub breuiloquio tangit duas pretorias in rem. Secūdo ſpecial̓r vtrunqꝫ diuiſum ꝓſequit̉ de vtroqꝫ ponendo exempla dilucida. Tercio interſerit quandā pretoriaꝫꝑſonalē ꝓpter ſimilitudineꝫ ⁊ cōuenientiamquaꝫ habet cū duabus ſuꝑioribus realibꝰſicut in apparatu plenius declaratur Quarto reuertit̉ ad pretorias Ni rem que cōpetūtalicui rōne iuris qd̓ habet in re aliena Hisviſis ita pone caſum. Dn̄e vos dixiſtis mihi ſupra ꝙ pretoriarū actionū quedā ſūt inrem quedam in ꝑſonam. ⁊ ꝓmiſiſtis ꝙ eaſdem ꝑ exempla mihi oſtenderetis. Ad hocreſpondet iuſti. amice libenter. Ecce plerūqꝫ p̄tor permittit in rem agere. ita vt actor dicat ſe aliquā rem quaſi vſucepiſſe quā in veritate nō vſucepit. ⁊ tamē vtili in rem actione pretoria ita vendicat ſuā eſſe quaſi vſucepiſſet. Et nō ſolū in caſu iſto locum habetactio pretoria in rem. ſed in caſu conuerſo.Qn̄qꝫ em̄ ita promittit pretor in reꝫ agere vtaliquis dicat aduerſariū ſuū rem quaſi nōvſucepiſſe quā in veritate vſucepit. ⁊ ita eaꝫrem ab eo pretoris auxilio aduocat qͣſi eamnunqͣꝫ vſucepiſſet. Sed bone dn̄e ꝓ deo dicatis mihi exemplū familiare in quo actordicit ſe quaſi vſucepiſſe rem quam in veritate non vſucepit. Ad hoc reſpondet. Amicedabo tibi bonū exemplū. Nam pone ꝙ aliqua res alicui ex cauſa iuſta puta Petro anon dn̄o tradita ſit. veluti ex cauſa emptionis vel donationis aut ex cauſa dotis. autex cauſa legatoꝝ. vel ex alia ſimilicauſa apta ad dn̄ij tranſlationē. necdum petrus bonefidei poſſeſſor illiꝰ dn̄ium bn̄ficio illiꝰ vſucapionis adeptus ſit ſi poſſeſſionem illius