Liber I
rDehere. inſtiA
de libertate ꝓprios ſeruos in teſtamēto ſuoheredes inſtituerit. hoc tn̄ de nouo nō īduximus. nā antiqͥtus attilicinꝰ iuriſcōſultushoc induxerat. paulus etiā in librꝭ ſuis qͦstam ad maſſurū ſabiū qͣꝫ ad plauciū ſcpͥſitrefert hoc idē attilicino antiqͦ iuriſcōſultoplacuiſſe. vn̄ qd̓ antiqͥtus attilicino ⁊ paulo placuit nr̄a ꝯſtitutio in legis neceſſitateꝫintroduxit. ⁊ hec dicunt̉ vſqꝫ ad illū. §. Proprius aūt ſeruus. Adhuc ꝓſequit̉ pͥmā ꝑtēiuſt. deter minādo qͥ pn̄t hedes inſtitui Un̄po. ſic ca. Dn̄e vos dixiſtis mihi ꝙ ꝓpriꝰ ſeruus pōt heres inſtitui. modo dicatis mihiqͥs dicat̉ ꝓprius ſeruus. Ad hͦ rn̄. Amice ꝓprius ſeruꝰ qͦ ad hoc vt poſſit inſtitui. ītelligit̉ etiā in qͦ ille reſtator nudā habet ꝓprietatē licet aliꝰ in eo vſufr. habeat. nā nihilominus ꝓprius ſeruꝰ intelligit̉. ⁊ hec dicunt̉ vſꝫad illū. §. Eſt aūt. Adhuc ꝓſequit̉ iuſti. primā ꝑtē ⁊ excipit hec ab illo generali qd̓ p̄miſit in pͥnci. ti. Po. igit̉ ſic ca. Dn̄e vos dixiſtis mihi. sͣ. ꝙ dn̄s pōt ſeruū ſuū in teſtō heredē inſtituere. nunqͥd eſt hoc general̓r verū ꝙ lꝫ cuilibet dn̄o ſeruū ſuū hedē inſtituere. Et rn̄. ꝙ nō. Eſt em̄ caſus in qͦ nō licꝫ domino ſeruū ſuū h̓edē inſtituere qͣꝫuis libertatē eidē ſeruo ſe dediſſe in teſt. ſuo exp̄ſſerit⁊ ita cauet̉ ꝯſtitutōe diuoꝝ ſeueri ⁊ anthonij. cuiꝰ ꝯſtitutōis ꝟba ſūt hec. Rōnis ē ſeruū maculatū .i. accuſatū de adulterio cū domina ſua cōmiſſa nō videri iure manumiſſū an̄ ſnīam ab eadē dn̄a ſua que fuerat reapoſtulata eiuſdē crimīs. vn̄ ſequeret̉ ꝙ ex qͦmanumiſſio in teſtō ſuo nō valet. nec cū inſtitutione valere poſſit. Manifeſtū eſt igit̉vt inſtitutio h̓edis in eūdē a dn̄a collata nl̓liꝰ momēt i habeat̉ ⁊ hec vſꝫ ad illū. §. Alienus. In qͦ ſic po. ca. Dn̄e vos dixiſtis mihisͣ. qͥs intelligit̉ ꝓpriꝰ ſeruꝰ dicatꝭ mihi qͥs ītelligit̉ ſeruꝰ alienꝰ Ad hͦ rn̄. Amice. Alienꝰ ſeruus nō ſolū dicit̉ ille in qͦ teſtator nihil iurꝭhabet ſꝫ etiā ille in qͦ teſtator hꝫ vſufr. ⁊ hecdicunt̉ vſꝫ ad illū. §. Seruꝰ aūt a dn̄o. Adhuc ꝓſequit̉ iuſt. pͥmā ꝑtē tituli determinādo deeffectu inſtitōis. vn̄ po. ſic. ca. Dn̄e iaꝫvideo ꝙ ꝓpriꝰ ſeruꝰ a dn̄o in teſtē heres inſtitui pōt. ꝓ deo dicatꝭ mō mihi qͥs ſit effectus illiꝰ inſtitutōis. Ad hͦ rn̄. Amice inſtitutio ꝓprij ſerui a dn̄o facta gl̓ioſū hꝫ effectūProprius em̄ ſeruꝰ a dn̄o ſuo heres inſtitu
tus ſi in eiuſdem dn̄i dn̄io vſqꝫ ad mortemeius ꝑſeuerauerit. mortuo teſtatore ſit ex teſtamēto liber ⁊ heres. ſꝫ neceſſariꝰ. ſꝫ ſi teſtator viuus manumiſerit tūc pꝰ mortē teſtatoris adire h̓editatē ſuo arbitrio poterit. naꝫin hoc caſu qn̄ a viuo teſtatore manumiſſſuerit nō cogit̉ heres neceſſariꝰ eē. qꝛ nō ſeqͥtur heditatē ⁊ libertatē ex teſtō dn̄i. Ad hͦ eiꝙ cogat̉ heres neceſſariꝰ eē neceſſe ē eū tā libertatē qͣꝫ h̓editatem ex dn̄i teſtō habuiſſe. ⁊hec obtinēt qn̄ dn̄s viuus ſeruū inſtitutuꝫmanumiſit. Sed po. ꝙ dn̄s ſeruū ꝓpriū inſtituit ⁊ pꝰ inſtitutōeꝫ alienauerit vl̓ qͦlibetalioꝰ in aliū tranſtulerit. certe ī iſto cāu mortuo teſtatore iuſſu noui dn̄i debet iſte ſeruꝰadire heditatē ⁊ eaꝫ nouo dn̄o acqͥrere ⁊ earōne ꝑ eiꝰ aditionē iuſtu noui dn̄i factā nouus dn̄s heres efficit̉. Nā ipſe ſeruus poſtinſtitutionē alienatꝰ nec liber nec heres eēpōt. lꝫ etiā cū libertate in teſtō exp̄ſſa heresſuerit inſtitutꝰ. Dn̄s em̄ pꝰ inſtitutōem euꝫalienando a libertatis datōe videt̉ deſtitiſſe. ⁊ hec dicunt̉ vſqꝫ ad illū. §. Alienus qͦꝫ.Adhuc ꝓſequit̉ iuſt. in. §. pn̄ti pͥmā ꝑtē hꝰti. determinādode effectu inſtitutōis qn̄ alienus ſeruꝰ inſtituit̉. vn̄ po. ſic ca. Dn̄e nō video qͥs ſit effectꝰ inſtitutōis alieni ſerui Adhͦ rn̄. Amice alienꝰ ſeruus heres inſtitutꝰ ſidurauerit in eadē cauſa dꝫ iuſſu dn̄i ſui adire hereditatē. ⁊ eidē ꝑ aditionē heditatē acquirere. Si ꝟo alienatꝰ fuerit a dn̄o ſuo viuente adhuc teſtatore aut etiā pꝰ mortē teſtatoris tn̄ anteqͣꝫ h̓editatē adierit in hͦ caſuiuſſu noui dn̄i dꝫ adire heditatē. ⁊ hec ſuntvera qn̄ iſte ſeruꝰ in ſeruitute remāſerit. ſꝫ ſia pͥmo dn̄o vl̓ a nouo viuēte teſtatore vl̓ mortuo an̄ diuiſionē heditatis manumiſſus fuerit tūc liber factus ſuo arbitrio heditatemadire ⁊ ſibijp̄i acqͥrere poterit. ⁊ hec dicunt̉vſꝫ ad illū. §. Seruꝰ alien̄. Adhuc ꝓſequit̉iuſti. pͥmā ꝑtēti. deter. qͥ pn̄t heredes īſtituivn̄ po. ſic ca. Dn̄e iā video ꝙ ſeruꝰ alienꝰ viuēte dn̄o poſſit hereſ īſtitui. nūquid poteritinſtitui pꝰ mortē dn̄i. Et rn̄det ꝙ ſic. Seruus em̄ alienꝰ pꝰ mortē dn̄i heres pōt inſtitui rec. nā ⁊ cū heditarijs ſeruꝰ ē teſtamentifactio. Nā heditarij ſerui acqͥrūt hereditati. ⁊ ꝑ ꝯn̄s hedi futuro. Hereditas eī nōdūadita ſuſtinet vicem ꝑſone defuncte nō heredis futuri. vnde ſicuti ſi defunctus viue-