¶ Liber. I.De his qui ſui vel alie.
reſtricta ẜm iura noua. ⁊ ita hec ꝑ ſe patēt.Pone igit̉ ſic caſū. dicit iuſti. ꝯtinuādo ſb̓ſequētia p̄cedētibꝰ. viſa pͥma diuiſione d̓ iure ꝑſonaꝝ. q̄daꝫ alia diuiſio ſubſequit̉ tal̓.Quedā em̄ ꝑſo. ſui iuris ſūt. q̄dā alieno iuri ſubiecte ſūt. Illaꝝ que alieno iuri ſubiecte ſūt. quedā ſūt in ptāte dn̄oꝝ. Sed dn̄ede qͥbꝰ vultis poſt tractare: vtruꝫ de his q̄ſui iuris ſūt. an de his q̄ alieno iuri ſubiecte ſūt. Ad hͦ rn̄. iuſti. ꝙ pͥmo dicturꝰ eſt dehis q̄ alieno iuri ſubiecte ſūt. Nā ſi cognouerimꝰ q̄ ſūt ille ꝑſone q̄ alieno iuri ſubiecte ſūt: certe ſil̓ ſubintelligemꝰ q̄ ſui iurꝭ ſūtvnde videamꝰ pͥmo de his ꝑſonis que ptāti dn̄oꝝ ſubiecte ſūt: ⁊ hec dicunt̉ in pͥma ſecūda ⁊ tercia ꝑticula vſqꝫ ad illū. §. In ptāte itaqꝫ. ¶ Ibi incipit qͣrta ꝑticula in qͣ ſicpone caſū. Dn̄e iā video ꝙ vos poſt intenditis tractare de dn̄ica ptāte. dicatis gͦ mihi ſi placet q̄ ſūt in ptāte dn̄oꝝ: ⁊ vn̄ deſcendit ptās quā dn̄i habēt in ſeruis. Ad hͦ reiuſti. dicēs. certe in ptāte dn̄oꝝ ſūt ſerui. ethec ptās quā dn̄i habēt in ſeruis d̓ iure gē.eſt ꝙ tali liquet rōne. Nā apud oēs gētes ꝑpendere poſſumꝰ ꝑeque dn̄is in ſeruos vite neciſqꝫ ptātē fuiſſe. ⁊ qd̓cunqꝫ ꝑ ſeruū acquirit̉: id dn̄o acqͥri cenſet̉. Cū igit̉ ius gēſit qd̓ ꝑeque apud oēs gētes cuſtodit̉ manifeſtū ē iſtā ptātē de iure gen. originē ſumpſiſſe. ⁊ hec dicunt̉ in. iiij. ꝑticula vſqꝫ ad illum§. Sed hͦ tꝑe ⁊c̄. ¶ Ibi incipit. v. ꝑs in qͣſic pone caſū. Dn̄e iam video q̄ fuit ptāsdn̄oꝝ in ſeruos ẜm iura antiqua. nūquidlicebit dn̄is ad huc eandē ptātē ī ſeruos exercere. Rn̄det iuſti. ꝙ nō. Nam hoc tꝑe inillis hoībꝰ qui ſub nr̄o imꝑio ſūt nō licet ſine cauſa legibꝰ approbata ī ſeruos ſuos ſupra modū ſeuire. Ex ꝯſtitutōe em̄ diui Pijanthonini cauet̉ vt qͥ ꝓpriū ſeruū occideritſine legittima cā nō minus puniat̉ qͣꝫ qͥ alienū ſeruū interfeciſſet. ⁊ nō ſolū modo illosqui ſeruos occidūt puniri iubemꝰ. ſed etiāeos qͥ maiorē aſperitatē qͣꝫ equū ſit in ſeruoſexercent eiuſdē pͥncipis ꝯſtitutōe cohercēt̉Nam idē pͥnceps ꝯſultus a qͥbuſdā p̄ſidibus ꝓuinciaꝝ qͥd iuris eſſet de his ſeruisqͥꝓpter ſeuitiā dn̄oꝝ ad edes ſacras ⁊ ad ſtatuas principū ꝯfugiūt. in reſcpͥto ſuo p̄cepit vt ſi ſeuicia dn̄oꝝ circa ip̄os ſeruos intolerabilis videat̉. cogant̉ ipſi dn̄i ſeruos
bonis ꝯditōibꝰ vendere. ⁊ preciū de ſeruisvenditis habitū dn̄is det̉. Sed dn̄e qͥd videt̉ vobis de hoc ſtatuto diui pij anthonini: ⁊ certe dicit iuſti. nobis videt̉ ip̄m recteſtatuiſſe. expedit em̄ reipu. ne qͥs re ſua male vtat̉: ⁊ v̓ba ſcripta ip̄ius principis ad elium marcianū ꝓcōſulē miſſa ſūt hec. Dn̄orū quidē ptātē in ſeruos ſuos illibatā eſſe.id eſt nō diminutā qͦꝫ nec cuiqͣꝫ hoīum iusſuū in aliquē detrahi e quū eſt. verūtamē incaſu iſto ip̄oꝝ dn̄oꝝ intereſt: ne auxiliū contra eoꝝ ſeuiciā vel intolerabilē iniuriā ip̄isſeruis iuſte deprecantibꝰ deneget̉. Nam ſiꝑmitteret̉ eis ſeuitiaꝫ ſuam in ſeruos ſuosexercere. aut forte ſeruos occiderēt aut eosfugitiuos efficerent. ⁊ ſic ip̄is ſeruis ⁊ eoꝝprecio carerēt. ⁊ ideo o tu ely ⁊ marciane dequerelis ſeruoꝝ qͥ ex familia iulij ſabini ꝓpter eꝰ ſeuiciā ad ſtatuas principū fugerūtdiligenter cognoſce: ⁊ ſitu cognoueris eoſdē durius habitos qͣꝫ equū ſit ⁊ intolerabili iniuria afflictos venūdari iube: ita ꝙ decetero in po. iulij ſabini non reuertant̉. ⁊ ſiidē iulius ſabinus huic nr̄e ꝯſtitutiōi fraudē fecerit. ſciat nos hoc delictū ſuū aduerſſe ſeuerius executuros. Extra caſū no. diuiſionē iſtaꝝ ꝑſonarū. Nota ſcd̓o ꝙ poteſtaſalia dn̄ica: alia paterna. No. tercio ꝙ ꝯtrarioꝝ eadem eſt diſciplina. Quarto nota ꝙſeruitus eſt inducta a iure gen. Nota qͥntoꝙ de iure gentiū licebat dn̄is ſeruos ſuosoccidere etiā fine cauſa. ſed hodie nec occudere licet nec verberare acriter poterit dn̄sſine cauſa. ⁊ ſi ꝯtra faciat punit̓. No. ſexto.ꝙ quicqͥd acquirit ſeruus dn̄o acqͥrat. Nota ſeptimo caſū in quo qͥs cōpellit̉ vendereNota octauo ꝙ dicit expedit em̄ reipu. ⁊c̄.Nono no. ꝙ ius alicui nō eſt diminuendūvt in glo. ſuꝑ v̓bo illibatā. Ultimo nota ꝙpriuilegiū debet amittere qͥ ꝯceſſa abutiturptāte. ⁊ he dicunt̉ vſꝫ ad fi. ti.¶ De patria poteſtate.Ontinuatio iſtiꝰ rubrice piꝫ ex predictis Eaꝝ em̄ ꝑſonaꝝ que alienoiuri ſubiecte ſūt: quedā ſunt in ptāte dn̄oꝝ: ⁊ quedaꝫ in ptāte ꝑentū. vt. sͣ. ti. pxi. §. Rurſus. ſꝫ expeditū eſt de his qͥ ſūt inptāte dn̄oꝝ: vt in toto tit. p̄cedenti. Reſtatergo videre de his qui ſūt in ptāte parentūvn̄ de his dicturus annectit rub. de pa. po