Druckschrift 
Summa de casibus conscientiae
Einzelbild herunterladen
 

prime ꝯditionis. hec om̄ia ſco. Ci v̓o ꝑcuſſusmortuꝰ vel mutilatꝰ nō fuerit. ī lecto tn̄ iacuerit. oꝑas eiꝰ amiſſas et expenſas in medicoset medicinas reſtituet qui ꝑcuſſit. exͣ de iniuriis. c. i. Vtꝝ dānificans aliū ī bonis animeteneả ad reſtitucōeꝫ. ℟º ꝙ ſic ml̓tomagis qm̄danificans in bonis corꝑis vel in bonis exterioribꝰ quia bona aīe ſunt ml̓to meliora illisvnde vj. q. j. ſunt pl̓imi. ml̓tum dannā moꝝdiſtāt a damnis reꝝ tꝑaliū. Nullꝰ aūt aliū dāinficare pōt in bonis anime niſi diſpoſitiue .ſ.eū inclinādo verb̓o vel exemplo ad peccādū.Et ideo talis tenet̉ ad reſtitucōeꝫ .ſ. eū diſponēdo qͣntum pōt ad bonū hono exemplo vl̓ vbo ꝓ eo orando vel orōnes ꝓ eo impetrādo. Vtrū damnificas aliū in fama iniuſte teneatur ad reſtitutōem. ℟º ſcd̓m ſco. tripliʳ p̄t aliquis aliū diffamare. vno mō fl̓m crime imponendo. ſcd̓o mō veꝝ tn̄ occultū nō ſeruatō ordine iuris ſcꝫ in publico ꝓponēdo. 3º mō veꝝctime ſed occultū ſibi in publico impoſitū negando qꝛ negans in hoc notat imponente decalumnia. In prīo cāu dicit qꝛ debet reſtituerefamā ſimpʳ retractādo verbū ſuum vel qd̓ ſibiimpoſuit. qꝛ alias nō ſeruat iuſticiā in reddendo ꝓximo qd̓ ſuum ē. Et ſi obicit̉ ꝙ magistenet̉ zelare ꝓ fama ſua ꝙ ꝓ aliena n̄ aūt poſſet illi reddere famā ſuam retractādo verbumſuū niſi ſeip̄m diffamaret. ℟º quilibet debetmagis diligere fama eiꝰ cui p̄t iuſte ꝯpetereꝙ illiꝰ cui nō p̄t niſi iniuſte Ita eſt hic qꝛ accuſato de falſo crimīe iuſte cōpetit fama. ſꝫ accuſanti poſt tale accuſatōꝫ nō ꝯpetit iuſte ſꝫ iniuſte. nō ſolum qꝛ mentitꝰ eſt in accuſando ſꝫ qꝛpublice mentitꝰ eſt in quo ſufficiēter et radicaliter infamauit ſe. Et iō poſtea on̄dens innocentiā alteriꝰ cui tenẻ in hoc et indirecte nōcentia ſuaꝫ nō ꝓprie infamat ſe tūc ſed amoriꝫfalſam laudem qua ip̄e poſt accuſatōꝫ mendacem eſt indignus. Exemplū aliqͥs fornicat̉ tribus videntibꝰ illi poſtea accuſantes crimē nōinfamat eum. ſed īpemet infamauit ſe in factoiſto publico qꝛ breuiter ꝯmittendo qd̓cūqꝫ crimen publice incurrit leſione dignitatis et ſicamittit famā ꝙͣtum in ſe eſt. Nec publicatō illa ꝑ quā notificat̉ leſio illa aufert ſibi famamſed ſolū facit deuenire magis in publicum qd̓tn̄ ex natura actꝰ ꝯmiſſi erat priꝰ ſimpliʳ publicū Et ſi queras. vnꝰ nō impoīt in publicotale crime alteri. ſed murmurat vel indiſcreteloquit̉ vel alicui corā multis narrat tn̄ nō tāꝙͣ ſibi certū ſed ſic ſe audiuiſſe nūquid teneturreſtituere. ℟º rara fides ideo eſt qꝛ multi multa loquūt̉. et idcirco dicens ſe ſolū audiuiſſe n̄ex mō dicendi oſtendat aliquā maiore certitudine ꝙ ex duni relatione nō aufert ex naturaactus in opinione alioꝝ famā iſti. qꝛ ſi illi firmiter ꝯcipiūt illū d̓ qͦ ē ſermo eē crimīoſuꝫ leues ſunt qꝛ qui cito credit leuis ē corde veꝝtamē qꝛ a ſcandalo puſilloꝝ oportet cauere.iux illud apl̓i .j. coꝝ. C. ſi ꝓximū ſcandaliſeꝫnō māducabo carnes ī eternū. et multi ſūt tāles puſilli leues ad credendū mala. ideo ꝑiculoſum eſt taliā audita ex relatū eis referreEt ſi hoc fiat malo anīmo ſcꝫ ledendi illuꝫ dequō eſt ſermo nō eſt facile excuſare quin ſit cōtra caritatē et ita pctm̄ mortale. Si aūt fiat coram talibꝰ ex ꝯſuetudīe durum ē dicere ꝙ exeat genus pctī venialis. qꝛ lingua in lubricopoſita eſt et q̄ nō offendit in verbo h̓ ꝑfectuseſt vir. jac̓. ij. De ſcd̓o dicit ꝙ nō tenet̉ r̄tractare verbū ſuū qd̓ ꝓpoſuit in publico qꝛ h̓ faciendo mentiret̉ cū ſciat illud qd̓ ꝓpoſuit eſſeveꝝ. et nō tenet̉ mētiri ꝓpter qd̓cūqꝫ bonumreddēdū alteri ſed tenet̉ alio mō licito reddere ſibi famā puta ꝑ huiōi verba. non credatiseū eſſe talem male ſibi dixi vel fatue. qꝛ nō ſeruato ordine iuris. ꝓpoſui em̄ ī publico qd̓ nonē veꝝ publicū. Et illa ꝑſuaſio ſcꝫ nō reputētiseū tale bona ē qꝛ quilibꝫ p̄ſūmendꝰ eſt bonusdonec ꝓbet̉ ꝯtrariū iuxͣ illud exͣ de ſcrutinioī ordi. faciēdo c. vnico. humana frāgilitas qꝫīdignū eſſe nō nouit dignū eſtimare debꝫ. ſediſte nō ē ꝓbatꝰ malꝰ corā iſtis. igit̉ hoc ē perſuadendū eis .ſ. ꝙ ip̄i nō rputet eū idignū necmalū. De 3º mēbro d̓r ſimiliter ꝙ nō tenet̉ retractare negacōꝫ ſuam quā negauit ī publicoveꝝ ſibi crimen impoſitū qꝛ nō tenẻ aliquisſtatim ī iudico ꝯfiteri ſe reū nōdū ꝯuictꝰ. tn̄tenet̉ ꝑ quedā verba ſobria ſic̄ dictū ē ī ſecūdo articulo reſtituere famā illi accuſāti quemīdirecte notauit de calūnia. dicēdo nō habeatis eū ꝓ calūniatore qꝛ forte habuit bonā ītēcōꝫ ī ꝓponēdo vel forte credebat poſſe ꝓbareītentū ſuū et deceptꝰ fuit. Sꝫ ille qui negattale crime veꝝ licꝫ p̄uatū ī publico ſibi īpoſitū. nūquid mortaliter peccat. videt̉ ꝙ ſic quianentit̉ mendacō ꝑnitioſo ꝑſone accuſanti qꝛꝑ hoc notat̉ calūniator ℟º ꝙ hoc nō eſt veꝝqꝛ īpemet eſt ſibi ꝑnitioſus qui eo mō ꝓponitqūo nō debet ꝓponere. et ideo ip̄emet eſt ſibicauſa ſi aliqua infamia ſequit̉. non aūt ille negans qꝛ defendit innocentiā ſuam in publicovbi nō eſt nocens nec habendꝰ ꝓ nocente donec fuerit ꝯuictꝰ. Sed remanet difficultas anpeccet mentiendo ꝓ ſe. duꝝ em̄ videret̉ ꝙ olibet accuſatus ab vno in publico teneret̉ ſtatim de neceſſitate ſalutis ꝯfiteri illud in publico et ſic ſtatim exponere ſe patibulo in iuditio ſanguinis. Sed et hn̄do oculū nō tm̄ ad penam ſed ad honeſtū et inhoneſtū nō apparꝫ ꝙille honeſte et ſcd̓m rectā rōnem debeat ꝯfiteri coram tali iudice qꝛ ip̄e eſt plus ꝙͣ quicūqꝫalius ſingularis accuſans. Vn̄ auferret ſibripifamā quia confitenti ꝯtra ſe in iudicō credit̉ Quid ergo. cauta eſt rn̄ſio iuriſtaꝝ. hec ſcꝫnego ꝓpoſita vt ꝓponūtur et hoc quidē ſine m̄datio p̄t fieri in ꝓpoſito qꝛ ꝓponūtur in publico et vt publice ꝓbanda. ſic aut negare ea p̄tquilibꝫ ſi ſcit nō poſſe ꝓbari ī publico Quidſi iudex vrgeat eum vt cōfiteat̉ ꝓpoſitum. velpublice neget. Reſpondere poſſet ꝙ ip̄e rn̄ditſufficienter ad accuſatōem ſꝫm modū iuriſpitinec ab illa reſpōſione vult declinare faciat iudex erga accuſatū qd̓ iuris eſt. Sed ſi nō intendens tm̄ negare illd̓ vt ꝓpoſitum ē ſcilicꝫvt publicū ſed ſic̄ ſacerdos facit de confeſſodicens. nihil mali ſcio iſtum feciſſe qꝛ loqͥtur