Druckschrift 
Summa de casibus conscientiae
Einzelbild herunterladen
 

rariꝰ. Et ponit duaſ regl̓as circa iſtā materiāobſeruādas. vna ē ꝙ ꝯmutās nō ꝯmutet velvendat tp̄s qꝛ nō ē ſuū. Scd̓a ē ꝙ nō ponat ſein tuto de lucro et illū cui vēdit ī damno. Intuto dico l̓ ſꝑ vl̓ vt in pluribꝰ. Et ꝯtra hāc regulā fierꝫ ī ꝓpoſito caſu qꝛ vēditor certificatſe de lucro etiā vltra ꝙͣ hūana induſtria ꝑtingere poſſit ſiquis ꝯſideret Quinto qn̄ vſurepetunt̉ qͣſi ītereſſe vt ſi fideiuſſor vſuras creditori ſoluat p̄t eas a debitorē petere ꝓ quofideiuſſerat qꝛ nō ſunt vſure ꝙͣtū ad eū ſꝫ potius ītereſſe .i. vitatio dāni exͣ. de fideiuſſo. ꝯſtitutus. Sil̓r ſi paratus ſim emere merces ꝓ. c.lib. in quibꝰ erā lucraturꝰ ſcd̓m ſanā ꝯſciētiāet ſpeꝫ futuram. x. lib. vſqꝫ ad mēſem ipſis adcertū locū dedūctis. Et tū ꝓpter nimīa inſtātiā tuā me īpedis ne enā et hāc pecuniā recipis et ꝓmittis mihi infra mēſeꝫ reddere. c. etx. lib. nō ē vſura ſcd̓ꝫ hoſt. qꝛ loco ītereſſe ſuccedit et ſil̓is caſus poʳ ī ar. ſe. q. iiij Quid ſiquis denarios ſub vſura recipiat et poſtea autoritate ꝓpria alicui amico ſuo ſub eadē vſura vl̓ etiā minori mutuat. ℟º ſcribit monaldꝰꝙ tenẻ ad reſtitutōꝫ illi amico ſuo. qꝛ ipſe fuit prīcipalis ī hac vſura ſi aūt eſſet tm̄ mediator vel fideiuſſor ita ꝙ obligatō eſſet de amico ad vſurariū facta n̄ teneret̉. Sꝫ rō p̄dictanō vidẻ valere. Eſto em̄ ꝙ aliqͥs ad p̄ces alicuius amici ſui accipiat ꝓ eo pecuniā ad vſuram ab aliquo qui ē inimicꝰ eiꝰ tūc n̄ eſſet obligatio de illo amico ad vſurariū ſꝫ ad eum qͥmutuatꝰ fuerat pecuniā vt illi mutuarꝫ eā recepturꝰ ab eodē capitale et vſurā de qͣ ꝯuencū vſurario. et tn̄ ille ſic faciēdo vſurā nō cōmittit ſed damnū ſuū euadit. Et idē viʳ dicerdū de caſu p̄miſſo ꝙ ſine vſura fieri poſſit. Itēſcd̓ꝫ hoſt. qn̄ is qui mutuauit occaſiōe mutuilaborē ſubijt ī cuiꝰ recōpēſatōꝫ fructꝰ ꝑceptos facit ſuos qd̓ ꝑtinet ad intereſſe. vt ex. dere. ecc̄. n̄ ali. ad nr̄aꝫ. l̓ iᵈ papa q̄ ē dn̄s ecclīefecit vt res ecclīe ciciꝰ recuꝑare poſſit ar. ibide ad audientiā Itē rōe more vſure petunt̉qͣſi ītereſſe ſcd̓ꝫ laur. et bern. exͣ. e. ꝯq̄ſtus. qn̄vendo tibi fundū ꝓ certo p̄cio qd̓ mihi teneris infra certū tp̄s ſoluere et n̄ ſoluis elapſotermīo poſſū vſuras petere cū facias fructustuos rei vedite. vt. C. e. l. ij. Et idē ē de ꝯtractibꝰ bone fidei et tūc n̄ petit̉ qͣſi vſura. ſꝫ ꝙ īterſit morā adhibitā n̄ fuiſſe. ff. ꝓ ſocio. ſociūqd̓ ītellige qn̄ intereſſe ē ītra re vt cū petỉ cādāni vitādi nō lucri captādi. ff. de ac. emp.et ven. ſi ſterilis. §. cū ꝑ venditorē. Et iō caute dicit canon īcremēta ſuſceꝑit. xiiij. q. iiijſiquis obitꝰ. ſcd̓ꝫ gof. et bern. ex. e. ꝯqueſtusvel dic̄ ī hoc caſu actione ꝯpetere ex ꝯtractuvel officio iudicis n̄ ad vſuras ſed ad ītereſſeqd̓ ē veriꝰ ſcd̓m hoſt. C. de ac. emp. et ven. l.ij. et. ff. d̓ ac. emp. l. ij. et ſcd̓ꝫ gof. xiiij. q. iiijqm̄. licite eī p̄t qͥs agere vt reddat̉ ī dēnis exde fideiuſſ. ꝯſtitutꝰ. et. c. ꝑuenit. Sil̓r ſi debeas mihi cen. lib. ī termio certo et noluiſti mihi ſoluere ī illo tꝑe. et iō ꝓpter mea negociātractāda oꝑtuit me pecunia ſub vſura reciꝑeſi ſolui ea teneris mihi illā reſtituere. vl̓ ſi n̄ſolui teēriſ liberare me ab ip̄a obligatōe ſcd̓ꝫray. ꝓban̉ hec exͣ. de fideiuſſ. ꝑuenit et. c. coſtitutꝰ. Itē ītelligi p̄t de caſibꝰ ī quibꝰ ex mora veniūt vſure ſcd̓ꝫ leges. qꝛ ibi nō d̓r aliqͥdreceptū vltra ſorteꝫ ſꝫ potiꝰ intereſſe. Et ſcd̓mcanonēs ītereſſe peti p̄t. xiiij. q. iiij. qm̄ ibi adqueſtū et. vij. q. ij. ſiquis cū clericis. Et idemforte eſt vbi pena permittitur a lege et ſuccedit loco pene nō fraudulēte. Nec obſtat illd̓j. q. ij. pluriū. qꝛ illꝰ ī mutuo locū hꝫ. Et ꝙ d̓rquidqͥd accedit ſorti ē vſura illd̓ ē veꝝ qn̄ exceptio dat̉ vel aliqͥd ī fraude vſurarū excogitat̉. hec hoſt. et bern. ex. e. ꝯqueſtꝰ. Diuina ētiā pagina ī multis locis vſura ī mutuo tm̄ ꝓhibere vidẻ. ī euāgelio mutuū date ni. indeſpe. et in psͣ. qui pe. ſu. nō de. ad vſuraꝫ. hechoſt. qui quidē ponit ſub tribꝰ caſibꝰ ea q̄ ponō ſub hoc quīto caſu. et hoc iō facio. qꝛ ī hioībus ē excuſatio ab vſura rōe ītereſſe Sexto licꝫ acciꝑe vltra ſorte qn̄ poſſeſſiōes ſunt aſocͣo ꝓ numerata dote pignori genero obligate tūc em̄ fructꝰ n̄ ꝯputant̉ ī ſorte exͣ. e. ſalubriter. v. ſane geneꝝ. Cuius rō ē qꝛ dos cōſtituit̉ ꝓpter matrimonij. onera ſupportandaexͣ de do. pꝰ di. re. ꝑ pras. vn̄ ſic̄ ex aliqͦ honeſto lucro ſuſtentaren̉ onera matrimonij ſicex fructibꝰ poſſeſſionū q̄ ſuccedūt loco p̄cij exͣe. cū tu. in fi. hoc aūt ītellige cū vir ſuſtinꝫ onera matrimonij. Alias nō vt īnūit̉ in fi. p̄dicte decre. ſalubriter. Poteſt etiā et alia rō hͦcaſus aſſigͣri ſcd̓ꝫ hoſt. hoc .ſ. vt dos ſalua maneat mulieri q̄ alias ꝯſumeret̉ et ſic vtilitaspublica lederẻ. ff. ſo. mo. l. j. Preterea nullūmutuū ibi ꝯtrahỉ. rō em̄ prīa p̄t mutuo ad aptari ſi em̄ recipiā a te p̄diuꝫ mihi obligatū ꝓx. lib. qͥs mutuo tibi et de quarū lucro viuereꝓponā. p̄diuꝫ ſuccedit loco p̄cij et tn̄ fructuſdebēt ī ſorte ꝯputari ex. e. c. ij. et rō e qꝛ mutuum ibi ꝯtrahit̉ ī qͦ regl̓ariter et n̄ ī alio ꝯtractū locū hꝫ vſura vt dictū ē ſupra nec etiā ibivtilitas publica verſat̉. Nota etiā ſcd̓ꝫ hoſtexͣ. e. ſalubriter. ꝙ dictū priuilegiū extendiad virū ꝙͣdiu tenet̉ vxorē alere heredes autn̄ hn̄t hoc priuilegiū Quid ī caſu ꝯuerſo viſi ſoluto matrimoīo heredes viri poſſeſſioneꝫaliꝙͣ obligant mulieri pro ſua dote quia nonhn̄t ꝙ ſoluat nunqͥd fructꝰ ꝯputabun̉ ī ſorteRn̄det hoſt. in ſūma ꝙ ſic. ff. de ſolū. ticia. etidem vult exͣ. e. ſalubriter. Et idem vult īnoibidem mulier diſcreta non recipiat rem obligatā ſed potius faciat eaꝫ diſtrahi vel accpiat ī ſolutū al̓ fructꝰ extenuabūt ſortem.Quid ſi gener poſſeſſionē tl̓r ſibi obligata cūiure qd̓ ibi hꝫ ꝯcedat alij. receptā ab eo ſūmaq̄ fuerat ſibi ꝓ dote ꝓmiſſa nunqͥd iſte p̄t lucrifacere fructꝰ ꝑ̄ceptoſ donec ei pecuīa p̄dicta fuerit ꝑſoluta ſic poterat gener. ℟º ſcd̓ꝫrod̓. ſi gener aīo dādi totū ius qd̓ hꝫ ī pigncre n̄ ꝓpter pecunie ꝯtractū ab eo recepte. ſꝫ q.ē eiꝰ ꝯſanguineꝰ l̓ alias ꝯiunctꝰ amicꝰ et ille n̄ ꝓpter fructꝰ lucrifaciēdoſ ei numerat pecunia ſꝫ ꝓpter dilatōꝫ aut grauamen p̄t abſqꝫꝑicl̓o vſure fructꝰ luc̄face nec ē ille ꝯtractvi noīs mutuū. niſi ſit ductū ī pactū ꝙ gene