Druckschrift 
Summa de casibus conscientiae
Einzelbild herunterladen
 

ex eis elicit aliqd̓ bonū vt dicit augͥ. ī ench.Ita etiā in ꝓpoſito nulloº licet īducere aliquēvt mutuet ad vſurā licet tn̄ ab eo qͥ paratus efacere et vſuras exercet acciꝑe mutuū ad vſuram ꝓpter aliqd̓ bonū qd̓ ē ſubuētio neceſſitatis ſue vl̓ alteriꝰ hec tho. Nec intelligit̉ ſcd̓ꝫrich. hic neceſſitas illa q̄ ē extrema ſed qn̄ hodānificarẻ notabil̓r vel notabilē penuriā pateret̉ ſi nō acciꝑet ad vſurā. Et ſcd̓m monald̓ꝓ quāta neceſſitate liceat hoc facere n̄ determinat ars vel ſciētia ſꝫ intētio caritatis.Equit̉ videre de qͣrto .ſ. vtꝝ in aliqͦ caſu liceat aliqd̓ acciꝑe vltra ſortē Circaqd̓ ſciend̓ ꝙ ꝙͣuis regl̓ariter veꝝ ſit et firmiſſime tenenduꝫ ꝙ n̄ licet aliquid acciꝑe vltraſortē hͦ tn̄ fallit̓ ī aliqͥbꝰ caibꝰ. prīo qn̄ eccīaa vaſallo ſuo feudū qd̓ ab eadē hꝫ tenꝫ in pignorē. ſic tn̄ vt interim vaſallꝰ d̓ feudo nō teneat̉ ſeruire exͣ. e. ꝯqueſtus. et de feu. c. j. Etſcd̓m bern. ibidē ſi vaſallꝰ vult ecclīe ſeruireꝓpter hoc vt fructꝰ ꝯputent̉ in ſortē n̄ debetadmitti. qd̓ dicūt quidā vt ray. rod. et bern. īc. ꝯqueſtus eſſe ſpēale in feudo ecclīaſtico etē veꝝ qd̓ de feudo layco n̄ inuenit̉ exp̄ſſumArguit aūt ꝯtra eos hoſt. ſic aūt ē licituꝫ autillicitū. ſi licitū ergo et in layco qꝛ eadeꝫ rōergo et idē ius. exͣ. de ꝯſti. tranſlato. ſi illicitū multominꝰ dꝫ ꝯcedi clerico ꝙͣ layco ex. e.c. j. et. ij. multo fortiꝰ ergo hic locū hꝫ in ſecūlari feudo. Preterea ex tenorē dicti capituliprimi de feudis apparꝫ qd̓ nō ē priuilegiuꝫ ſꝫad ꝯſultatione facta rn̄det̉ de iure. Pretereaſi vſura fit ibi qūo papa priuilegiabit aliquēꝯtra p̄ceptū dei. Ratio aūt huiꝰ ſcd̓m eundeꝫhoſt. naturalis aſſigͣri p̄t de vtroqꝫ qꝛ vaſallꝰſcd̓m aliquos n̄ ē dn̄s licet habeat vtilē actonem. vel ſcd̓m alios n̄ ē maior dn̄s ſiue directe ſed vtiliter tm̄ vnde vaſallꝰ preſumỉ velle dare fructus. qꝛ ē ad antidota obligatusex. de reſti. cū in officijs. Res etiā in id de facili redit qd̓ ab initio ius et naturā ſibi ꝯceſſit ex. de cen. cū venerabilis. ibi nec ītelliga⁊cͣ. Sꝫ dicēs ꝙ trāſfert̉ aliqn̄ n̄ ſꝑ feudū invaſallū īmo ſepe is qͥ poſſidet et aliene recōgnoſcit illꝰ ab alio ſpōte recipit vl̓ vt a tirānis defendat̉. et ſic dicta rō deficere videt̉.℟º ꝙ licꝫ ſic ſepe fiat tn̄ naturā feudi recipitergo ſic̄ feudū iudicandū ē ar. exͣ. de ſta. morecolētes. §. fi. Quid ergo de vſu fructuario et ꝓpͥetario obligāte. Rndꝫ hoſt. ꝙ idē videt̉ ſi ip̄e cauſaꝫ habeat liberā a ꝓpͥetatē. Alias ꝯtra. Notauit tn̄ ray. ſub ti. de decī. §. qd̓ſi miles ꝙ quidā volūt ad colonias extederehoc priuilegiū et male qꝛ hic nō īuenit̉ exp̄ſſum. q. d. ꝙ excuſat ab vſura hoc priuilegiū.ſꝫ in hoc nō bn̄ dixit vtꝫ ex p̄dictis ſcd̓ꝫ hoſt. Quid ergo d̓ emphiteota obligāte domīoemphiteonata Rn̄dꝫ hoſt. ꝙ forte ē idē qꝛ eadem ē ratio. Vel dicendū ꝙ nō ē ſimile qꝛ em̄phiteota n̄ ita gͣtuite recipit ſic̄ vaſallus cumꝓ introitu certā pecunie ꝙͣtitate donauerit l̓dicendū ſuꝑ hoc papā ꝯſulendū hec hoſt.Scd̓o qn̄ clericꝰ poſſeſſiōꝫ tꝑale alicuiꝰ eccīeaſſignatā ſibi ꝓ bn̄ficio a layco qui tenet eaꝫiniuſte redemit ſibi mutuāda. p̄t em̄ ille clericus l̓ illa ecclīa ea ī pignore reciꝑe. et ibidēres et fructꝰ eius vltra ſorte reciꝑe. ſꝫ hoc n̄fit cā lucri ſi clericꝰ redimat d̓ manū layci qꝛſic forte reuertet̉ ad ecclīam q̄ alias forteꝑpoſſet recuꝑari nec ē vſura qꝛ recipit tm̄ ſuūexͣ. e. c. j. et. c. cōqueſtꝰ. Sil̓r laycꝰ redimerepoſſet hoc mō poſſeſſionē ſuā de manu detinētis īiuſte. Alienā v̓o poſſeſſionē ſic non poſſetredimere qꝛ fructꝰ illi n̄ ſunt ſui. vnde ſi eosretineret vſura eſſet. Idem eſſet de clerico qupoſſeſſionē eccleſie q̄ ꝓ bn̄ficio ſibi aſſignatanon eſſet. taliter in pignus reciperet niſi delicentia ecclīe hoc facerꝫ quaſi ꝑcipiēdo eoſnoīe ecclīe hec oīa exͣ. e. c. j. in glo. Tercio qn̄ſine oī pacto dat̉ gͣtis oblatū. dumo ītētio n̄ſit corrupta ex ꝑte creditoris vt ſi forte credidiſſꝫ pecuniā prīcipal̓r ꝓpter ſpeꝫ lucri ī qͦ caſu vtꝝ teneat̉ ad reſtitutōꝫ dicẻ īfra de reſtitutōne vſuraꝝ q̄ſtionē qͥd de eo qͥ ſola ītētōeQuarto rōe dubij vt ſiqͥs dat x. ſol̓. c̓ca paſcavt ī autuno totide ſibi gram vini vel olei mēſure reddant̉ qͥ licꝫ tꝑe ꝯtractꝰ valeāt plꝰx. ſol̓. tn̄ veriſil̓r dubitat̉ vtꝝ plꝰ vel mīꝰ ꝙ̄x. ſol̓. ſint valiture tꝑe ſolutōis. ſi v̓o darꝫ inautūno. x. ſol̓. qn̄ talia ſolēt eē ꝑui p̄cij. vt adpaſca totidē mēſure taliū ſibi reddren qn̄ hꝰmōi ſcd̓ꝫ ꝯſuetudīs vſū ſolet eē cariora eſſꝫ vſura qꝛ n̄ veriſil̓r dubitả ſꝫ ꝓbabil̓r crediʳ qplus valebūt tꝑe ſolutōis ꝙͣ valeāt tꝑe ꝯtractus. Rōe etiā dubij excuſat̉ qui panos vinūgranū oleū et ſil̓ia vedit ita vt ampliꝰ recipiat ī certo termīo ꝓ eiſdem ꝙͣ valeat tꝑe ꝯtractus. ſi tn̄ tꝑe ꝯtractꝰ n̄ fuerāt ea vendituruſexͣ. e. nauigati. §. j. et. ij. ſatis tn̄ ꝯſulte hoīesageret ſi a tali ꝯtractū ceſſaret cū cogitatōesdeo nequeāt occultari. exͣ. e. ī ciuitate. Si tn̄ad terminū lōge maiori p̄cio ꝙͣ tꝑe ꝯtractusvaleāt venderet vſurā eſſet qꝛ tūc nō veriſil̓rdubitarẻ vtꝝ plus vel minꝰ ſint valiture ſp̄ſumitur ꝙ longe minꝰ exͣ. e. ꝯſuluit. Ratiōeem̄ dubij ſcd̓ꝫ alex. lom. poteſt equītatē iuſti.cie facere et ꝑ ꝯſequēs ab vſura excuſari licꝫplus recipiat ꝙͣ det̉. qꝛ ratio huiꝰ dubij .ſ. devalore rei eſtimat valorē reꝝ ſcd̓m naturameoꝝ que in tali ſpecie pn̄t pluſ vel minus valere ī vno tꝑe ꝙͣ in alio vn̄ cū non cauſa tꝑisſed cauſa dubij de valore rei plus accipit̉ abvſura excuſat̉. Sic etiam vidẻ excuſare ratioꝑiculi ꝑ quā abundantia poteſt recōpenſarires em̄ ex ꝑiculum exn̄tes plus valent ꝙ reseiuſdem ſpeciei ī ꝑiculo exn̄tes. Et ſic hec recōpenſatio deducit̉ ad naturaꝫ rei que ꝓpterpericulū eſtimat̉ plus vel minꝰ valere. Et ſicpericulū et dubiū excuſant ab vſura .ſ. qn̄ inſunt rei de qua fit ꝯtractꝰ ex natura ſua. Vbiaūt ꝑiculuꝫ n̄ ineſt ex natura rei n̄ excuſat abvſura vtꝫ in mutuo pecuīe nauticē de qͣ ex. e.nauiganti. vt dicit̉ infra ar. v. vbi d̓r ꝙ ſi auquis alicui nauigāti pecuuiā ꝓpter ſpem alicuius lucri ꝯmiſerit vſurā ꝯmittit etiā ſi p̄ſcūlū ſortis ꝓpͥe ſuꝑ ſe acceꝑit Si etiaꝫ aliquismutuauit alicui. c. lib. vſqꝫ ad. v. annos ſtaꝙ ſi infra. x. annos alter eoꝝ deceſſerit q̄ mū