Druckschrift 
Summa de casibus conscientiae
Einzelbild herunterladen
 

Et hoc n̄ p̄t fieri niſi pctm̄ correctū ex qͦ ē ꝓnitas derelicta ꝯgnoſcat nec ꝯgnoſce p̄t niſiper te qui ſolꝰ noſti ergo teneris dicere ad bonū fratris tui. Et ꝓpter officiū p̄lati qd̓ debetexequi. et etiā ꝓpter bonum obediētie ex ꝑtetui. Tertiū ſcilicet ꝙ ſit ſꝫm intencōnem euangelij patet. Nam dn̄s Aʳ. xviij. c. dās preceptū de fratris correptiōe non ſolum intenditpeccatuꝫ ꝯmiſſuꝫ corrigere ſed etiā correctode reſiduo cauere vel a peccato impoſterū p̄ſeruare. erat em̄ medicꝰ Aʳ. ix. et M xxiij. nōeſt opus valentibꝰ medicus. prelati etiā eiusvicari ſunt medici. Intencō ergo eiꝰ eſt ꝙ nōſolum peccatum quaſi morbū curent. ſed etiāplteriꝰ morbum caueant in ſubditis et preſeruent. Sꝫ obicit̉ qꝛ bern. li. de diſ. et p̄cep.dicit ꝙ is qui ꝓfitet̉ ſpondet obedientiaꝫ nōtamen omnimodam. ſed determinate ſcd̓m regulaꝫ. nulla autē regula dicit ꝙ peccatū correctum ſit plato p̄cipienti reuelandum. ergonemo in hoc obedire tenetur. ℟º licet regl̓anulla hoc dicat explicite. dicit tn̄ implicite.tum qꝛ dicit plato voluntatem ꝓpriam eſſe renunciandaꝫ. tum qꝛ vt dicit bern. non tm̄ obediendum eſt in eo qd̓ eſt in regula exp̄ſſum. ſꝫetiam in eo qd̓ eſt in ea implicitum. De offēſione et ſcādalo ti. lxviij.Finde ꝯſiderādum eſt de offenſionē etIſcandalo que opponunt̉ bn̄ficentie etcorreptioni fraterne. Et primo qͥd eſtſcandalum. ſcd̓o vtrū ſcādalum ſit peccatumet quale peccatum ſit. terco vtrum ſit in ririsꝑfectis. quarto quid ſit omittendū vel faciendum ꝓpter ſcandalum vitandum Circa primum ſciendum ꝙ ſcandalum eſt dictum vl̓ factum minus rectum. prebēs alteri occaſioneꝫruine. Et hec deſcriptio magis elicitur ex vebis hiero. exponētis illd̓ Mʳ. xv. ſcis qꝛ ph̓eiaudito h̓ verbo ſcan. ſunt ⁊cͣ. Ad cuius euidetiam ſciendum ꝙͣ ſicut dicit hieroꝰ. ibidem ꝙgrece ſcandalon dicitur. nos offenſionem vl̓ruinam vel impactioneꝫ poſſumus dicere. Cōtingit em̄ qn̄qꝫ ꝙ aliquid exponitur alicui invia corporali cui impingens diſponit̉ ad ruinam. et talis obex dicit̉ ſcandalum. Et ſimiliter in ꝓceſſu vie ſpiritualis ꝯtingit alique diſponi ad ruinam ſpiritualem ꝑ defectuꝫ vl̓ factum alteriꝰ inquatum ſcilicet aliquis ſua admonitione vl̓ inductione aūt exemplo alteꝝtrahit ad peccatum. et hoc ꝓprie dicitur ſcandalum. Nichil aūt ſecundum ꝓpriam rationeꝫdiſponit ad ſpiritualem ruinam. niſi quod hꝫaliqueꝫ defectum rectitudinis. qꝛ illud quodeſt perfecte rectum mag̓ munit hominem contra caſum ꝙ ad caſum vel ruinam inducat. Etideo ꝯuenienter dicitur ꝙ dictum vel factumminus rectum prebens occaſionē ruine ſit ſcādalum. Nota ꝙ minus rectum hic non dicit̉qd̓ ab aliquo alio ſuperatur in rectitudinē. ſꝫquod habet aliquem rectitudinis defectum.vel quia eſt ſecundum ſe maluꝫ ſicut peccatavel qꝛ habet ſpētiem mali ſicut aliquis incubit in ydolo quāuis em̄ hoc ſecundū ſe nō ſitpeccatum ſi aliquis hoc non faciat corruptaintentione. quia tn̄ habꝫ quandā ſpetiē vel ſimilitudinem venerationis xdoli poteſt altēri prebere occaſionem ruine. Et ideo apoſtolus monet primā ad theff. ab onni ſpetie māla abſtinēte vos. Et ideo ꝯuenienter dicit̉ minus rectum vt ꝯprehendantur taꝫ illa quē ſecundum ſe ſunt peccata ꝙ illa que habent ſpeciem mali. Nota etiam ꝙ qꝛ nichil poteſt horeſſe ſufficiens cā peccati qd̓ eſt ſpiritualis ruinā niſi ꝓpria voluntas. ideo dicta et facta alteriꝰ hominis poſſunt ſolum eſſe cauſa imꝑfecta aliqualiter inducens ad ruinam. Et ꝓpterhoc non dicitur dans cauſam ruine. ſed dansoccaſionem ruine quod ſignat cauſam imperfectam Nota inſuꝑ ꝙͣ dictum vel factum alteriꝰ poteſt eſſe cā peccandi alteri duplicitervno mō ꝑ ſe. Alio modo per accidens. per ſequidem quādo aliquis ſuo malo verbo vl̓ facto intendit alium ad peccatum inducere. vl̓etiā ſi ipſe non intendat hoc. ipſum tamen factum eſt tale quod de ſui racōne habet vt ſitinductiuum ad peccandum. puta qn̄ aliquispublice facit peccatum. vl̓ quod habet ſimilitudinem peccati. Et tunc ille qui huiuſmodiactum facit ꝓprie dat occaſionem ruine. vnd̓vocatur ſcandalum actiuū. Per accidens autverbum vl̓ factū vnius eſt et alteri cauſa peccandi quando p̄ter intentionem peccantis etpreter ꝯditionem operis aliquis male diſpoſitus ex huiuſmodi opere inducitur ad peccandum. puta cū aliquis inuidet bonis alioꝝ. ettunc ille qui facit huiuſmodi actum rectuꝫ n̄dat occaſionem quātum in ſe eſt. ſed alius ſumit occaſionē. ſꝫm illud rō. vij. occaſione aūtaccepta ⁊cͣ. Et ideo hoc eſt ſcandalum paſſiuūſine actiuo. quia ille qui recte agit quantū eſtde ſe non dat occaſionem ruine quaꝫ alter patitur. Quandoqꝫ vero ꝯtingit ꝙ etiā ſit ſimulſcandalum actiuū in primo et paſſiuum in altero. puta cum ad inductione vnius aliꝰ peccat. Quandoqꝫ vero eſt ſcandalum actiuum ſine paſſiuo. puta cum aliquis inducit verbo l̓facto alium ad peccanduꝫ et ille non ꝯſentihec tho. et conuenit cum eo rich. ſuper qͣrtuꝫſen. et alex. in ſcd̓o ſumme ſue.Equitur videre de ſcd̓o. Et circa hoc queruntur plura ſcilicet vtrum ſcādalum ſitpeccatuꝫ ℟º ꝙ ſicut iam ſupra dictum eſt duplex eſt ſcandalū ſcilicet paſſiuū in eo qui ſcādaliſatur. Et actiuū in eo qui ſcandaliſat dāsoccaſionem ruine. Scandalū autem paſſiuumeſt ſemper peccatum in eo qui ſcandaliſat̉ inquantuꝫ ruit aliqualiter ſpirituali ruina queeſt peccatum. poteſt tamen ſcandalū paſſiuuꝫeſſe ſine peccato eius ex cuius facto aliqͥs ſcādaliſatur. vt cum quis ſcandaliſatur de his q̄alius benefacit. Similiter etiā ſcandalū actiuum ſemper eſt peccatuꝫ in eo qui ſcandaliſatquia vel ipſum opus quod facit eſt peccatumvel etiam ſi habeat ſpētieꝫ peccati dimittēdūeſt ſemper ꝓpter ꝓximi caritatem quia tenetvnūſquiſqꝫ ſaluti ꝓximi ꝓuidere. et ſic qui n̄dimittit contra caritatem agit. poteſt tamenſcandalum actiuū eſſe ſine peccato alteriꝰ ſic̄