Druckschrift 
Summa de casibus conscientiae
Einzelbild herunterladen
 

Tercio ex ꝑte ip̄oꝝ mādatoꝝ. qꝛ ſūt irrep̄hēſibilia. nihil em̄ ꝯtinēt irrōnabile Ro. vij.mādatū iuſtū ſctm̄ et bonū. qꝛ ſūt leuia. inchil em̄ ꝯtinēt graue. j. ioh. v. hec eſt caritasd̓i vt mādata eiꝰ cuſtodiamꝰ. et mādata eiusgrauia ſunt. vn̄ dicit hec ē caritas dei habēti em̄ caritatē dei p̄cepta ſūt facilia habēti ſūt difficilia. Et poīt augͥ. exēplū de aueſine plumis cui difficile ē volare hn̄ti v̓o facile. Sil̓r hn̄ti ꝑuerſaꝫ volūtatē vidēt̉ mādata difficilia hn̄ti caritatē ſunt facilia. Sꝫdicēs hn̄ti caritatē ſūt difficilia. veꝝ eſtſꝫ cuilibꝫ hn̄ti caritatē facile eſt ea hr̄e. qꝛdeꝰ ꝑatus ē eam dare cuiqꝫ ſe diſponēti eamreciꝑe. vn̄ deū. iij. mādatū qd̓ ego tibi p̄cipiohodie ē ſuꝑ te nec ꝓcul poſitū nec in celoſitum ſed iuxta te ē valde ſermo meus in oretuo et in corde tuo vt facias illum.Equit̉ videre de quīto ſcꝫ de poſſibilitate diſpēſatōis. x. p̄ceptoꝝ. Et circa hocqͣri vtꝝ p̄cepta d̓calogi ſint diſpēſabilia ℟℟º n. p̄cepta legis eterne ſūt diſpēſabiliaſiue hoīes ſiue deū. Fidelis eſt em̄ deꝰ etſeip̄ꝫ negare p̄t. j. thi. ij. ſic̄ aūt dicit augͥ..xxij. li. ꝯtra fauſtū lex eterna ē vel voluntas diuīa ordine naturale ꝯſeruari iubēs etturbari ꝓhibēs. ī quo patꝫ ex ꝯn̄ti nec deꝰnec diſpenſare p̄t ī lege nature. Eſt em̄ vtdicit augͥ. li. lxxxiij. qōnū. q. liij. trāſcripta īaīma rōnalē ex īeffabili atꝫ ſublimi reꝝ admīſtratōe fit diuinā ꝓuidētiā. Et vt d̓rdiſtinctōne. v. ius naturale cepit ab exordiorōnalis creature nec variat̉ tꝑe ſꝫ ꝑmanet immutabile. Om̄ia ergo p̄cepta ex primo principio legis nature ncc̄io et īmutabiliter cōſequūtur ſūt īmutabilia et ꝯn̄s īdiſpēſabiliatalia āt ſūt oīa p̄cepta decalogi accepta ſꝫmintētōꝫ p̄cipiētis. et ſic accepta ſūt ita īmutabilia ī illis nec deus nec diſpēſare p̄tvn. di. vj. c. ij. his itaqꝫ rn̄det̉. d̓r. Moraliacepta ad naturale ius ſpectāt atꝫ nullā mutabilitatē recepiſſe mōſtrātur. In aliqͥbus aūtalijs mādatis ex primo prinº legis nature ſequētibus. tn̄ ita īmutabiliter quin ī paucioribꝰ ꝓpter aliqͣs ꝑticulares circūſtatias poſſit ꝯtingere vt eoꝝ obſeruatio eſſꝫ ſcd̓m legem nature. ſꝫ magis ꝯtra p̄t diſpenſatō locūhr̄e. vtꝫ in p̄cepto de reddendo depoſitū peteti qd̓ depoſitū ſi qͥs redderet qn̄ eſſꝫ īnotabilep̄iudiciū ip̄iꝰ petētis et reipublice. faceretſcd̓ꝫ lege nature ſꝫ magis ꝯtra. qꝛ talis redditio ꝑturbaret ordinē rōis que eterna lex et naturalis iubēt īuiolabiliter obſꝫuari. Necdctīs obſtat deꝰ p̄cepit abrahe filiū ſuūocciderꝫ. Gen̄. xxij. qꝛ illud p̄ceptū occides. ꝓhibet̉ ſcd̓ꝫ intentōꝫ ꝓhibentis occiſiohoīs ſine rōnabili. īnocens aūt ex cauſanabili p̄t occidi. ſcꝫ cum p̄cipit ille ē dn̄svite et mortis. Quod ip̄e dn̄s rōnabiliter p̄t qꝛ ī ſtatu nature lapſe ē debitor mortisꝓpter pctm̄ originale. etiā ꝓpter maioremvtilitate eiꝰ occidit̉ de cauſa afflixit iobpluſꝙͣ exigerēt pctā actualia que fecerat Iob.vj. vtina appenderēt̉ peccata mea quibꝰ irāmerui et cala. ꝙͣ patior in ſtatera qͣi are. mariſhoc gͣuior apparerꝫ aūt deꝰ p̄cepit oſeeprimo facere filios fornicationū qd̓ ē ꝯtra ī mechaberis. ītelligit̉ illos de mulierefornicaria generaret. ad quā affectu fornicario ſꝫ ſic̄ ad mulierē ex mādato dei factamſuā accederet. etiā p̄cepit filijs iſrl̓ aſportarēt res egiptioꝝ p̄cepit eis furtū. ſꝫ res illas quas dn̄s oīm tranſtulerat in iuseoꝝ ꝓpter maticiā egiptōꝝ et ꝓpter ſeruiciūqd̓ a filijs iſrl̓ receperāt portaret ſecū. Qd̓aūt dicit bern. ij. de diſpe. et.. c. v. in preceptis ſcd̓e tabule diſpēſare p̄t deꝰ etintelligit̉ de p̄ceptis acceptis ſcd̓m intētionē mādātis qꝛ ſic claudūt in ſe debitū ordi ad ꝓximū quē dn̄s infringere p̄t. ꝓpterqd̓ idē bern. e. li. c. vj. dic̄ a deo p̄t īmutariquidqͥd de dilectōe de huīlitate ceteriſqꝫ virtutibꝰ tam ī nouo ꝙͣ in veteri teſtamēto ſpūaliter obſeruandū tradit̉. ſꝫ intelligit̉ ꝙͣtū adactus qui ſcd̓m virtutē lr̄e hn̄t ordinē hūcannexū. vt eſt occidere. ꝑentes honorarequi eſſent honorādi inꝙͣtum facerent ꝯtradeū et retraherent honorante a dei amore. inquo caſu dicit dn̄s luc̄. xiiij. ſi quis venit adme et odit pa. ſu. et ma. ⁊cͣ. Sed quare lexnature p̄t reuocari vel a ſuo mutari cōditore ſic̄ lex poſitīa. ℟º qꝛ lex nature ſit quedꝑtīcipatio legis eterne vt dictū eſt a deotibus nr̄is eſt imp̄ſſa quātum ad ſuū primū pricipiū ſeu p̄ceptū et ꝙͣtum ad. x. p̄cepta decalogi accepta ſcd̓ꝫ intētionē p̄cipiētis. ꝯtinet homis ordinē ad deū et ad ꝓximū. eo aūt ip̄odeꝰ ē vltīꝰ finis debet ordinari ad deū eteo ip̄o ꝓximꝰ ē ordinabilis ad eundē fineꝫdebet ordinari ad ꝓximū. ſic̄ ergo deꝰ p̄tnegare ſeip̄ꝫ eſſe vltimū finem. ita negarep̄t hoīem ordinari debere ad ip̄ꝫ et ꝯn̄s necad ꝓximū. vn̄ etiā ſequit̉ lege nature p̄tinfrīgere inꝙͣtū eſt ꝯtinens ordinē iſtum. lexaūt hūana ꝯtineat niſi p̄cepta ſunt determīatōnes quēdā p̄ceptoꝝ legis nature. etꝯcluſiones tales que vt in paucioribuſ ꝓptercircūſtātias aliquas ꝑticulares pn̄t a lege nature deuiare habꝫ p̄dictū ordinē dupliceꝫīmutabiliter ānexū. et magis p̄t reuocarimutari a ſuo cōditore vel a ſua ꝯditōne ꝙͣ lexnature. hec rich Dixerūt tn̄ quidā deꝰdiſpenſare poterat in p̄ceptis ſcd̓e tabule qꝛ p̄cepta ſcd̓e tabule ordinả ad ꝓximū.p̄cepta vero prime tahule ordinat̉ ad deū ſic̄ad fine vltimū. ſublato aūt ordīe rei ad finetollit̉ ordo vnius rei ad aliā et ecōuerſoCuiꝰ ē qꝛ ille ordo eſt ꝓpter illū et ecōuerſo et ſublatō ordīe ad ꝓximū adhuc remanet ordo ad deū ecōuerſo. et deus diſpenſare p̄t in iſtis p̄ceptis in illis. Sedꝯtra hoc obỉ. qꝛ ordinem hoīs ad deū facitamor dei et ordinē hoīs ad ꝓximū facit amorꝓximi. ſed remoto amore ꝓximi remouetur amor dei. j. ioh. iiij. ſi quis dixerit qꝛ diligo deum et frēm ſuū odit mēdax eſt ergo ⁊cͣ. Preterea hoc filij iſrl̓ mādato dei acceperuntvaſa egiptioꝝ non tollebatur ordo ꝓximi ad