Druckschrift 
Summa de casibus conscientiae
Einzelbild herunterladen
 

negatiuū qd̓ ꝓhibitō dicit̉ qꝛ affirmatiuumobligat ſemꝑ .i. in om̄i tꝑe ſꝫ ad ſemꝑ .i.ad omē tꝑus. Negatm̄ aūt obligat ſꝑ et ad ſꝑet hoc intellige de p̄ceptis decalogi et iurisnatural̓. verbi gr̄a. honorare pr̄em p̄ceptū eſtaffirmatm̄ qd̓ obligat me ſꝑ. qꝛ ſꝑ teneor adhonorādū prēm. ſꝫ ad ſꝑ honorādū. em̄ē poſſibile nec expediēs vt ſꝑ honorē ſꝫoportuītas occurrit et tꝑus reqͥrit. Negatiuūaūt p̄ceptū obligat ſꝑ et ad ſꝑ. ſic mechaberis qꝛ ſꝑ teneor et quocūqꝫ tꝑe mechariItē p̄ceptoꝝ aliud ē nature aliud diſciplinealiud legis ſcripte. p̄ceptū aūt nature aūt eſtdatū aut īnatū. ſi datū aūt ē datū ꝓpter natu ꝯſeruādā ſcd̓m actū nutritīe vt gen̄. ij.ligno ꝑadiſi comedas. aut ꝓpter naturā ml̓tiplicādā ſcd̓m actū generatīe vt creſcite et ml̓tiplicamī gen̄. ij. et. ix. Si īnatū iuxͣ iᵈ Ro. ij.ſi gētes naturaliter ea legis ſūt faciūt. eiuſmodi legē hn̄tes ip̄i ſibi ſūt lex on̄duntopus legis ſcriptū ī cordibꝰ ſuis. hec ſcriptura nata ē cuilibꝫ. p̄ceptū inſitū ē ꝯſcīecuiꝰlibꝫ ſcd̓ꝫ dictamē rōis de faciēdo velfaciēdo. Hoc v̓o recipit dīōeꝫ. aliud ē ordīatm̄ ī deū ſic̄ diligere creatorē ſuꝑ oīa et obedire ei ī oībꝰ et ſuꝑ oīa qd̓ ē eſt inſitū cuiꝰlibet ꝯſcīe. Aliꝰ ē maīfeſtatm̄ ordīs ī ꝓximūet hoc dupliciter. vl̓ ſcd̓ꝫ viā īnocētie vt illd̓tho. iiij. qd̓ ab alio oderis tibi fieri ⁊cͣ. et ſcd̓ꝫviā bn̄ficētie vt iᵈ Math. vij. q̄cūqꝫ vultis vtfaciāt vobis hoīes et vos facite ill̓ Hec eſtdīo p̄cepti nature ſiue legis naturalis. Preceptū v̓o diſcipline generaliter eſt p̄ceptū datūad ꝓbatōꝫ vt ſciat ſe d̓o debere obediētiā tm̄ ī expediētibꝰ vel honeſtis ſꝫ etiā in indrntibꝰ Et hoc etiā recipit dīoēꝫ. aliqd̓ceptū diſciplīe datū eſt ad ꝓbatōꝫ obediētievt illd̓ p̄ceptū negatm̄ datū ade Gen̄. ij. de ligno ſcīe boni et mali ne ꝯmedas. qd̓dam adꝓbatōꝫ fidei vt iᵈ datū abrahe Ge. xxij. tollefiliū tuū ijſaac ⁊cͣ. et ē p̄ceptū affirmatm̄ Preceptoꝝ aūt legis ſcripte qͥdā ſūt moralia vtī decalogo. q̄dā iudicialia vt ī deciſiōe cāꝝſūt īſtituta. qͥbꝰ exo. xxj. hec ſūt iudiciapones eis. qͥdaꝫ cerimoīalia vt fuer̄t ī figu futuroꝝ. ſic ea de ꝯpoſitōe tabernaculiet de ſacrificijs et huiōi. Ad legē em̄ dei ꝑtinet vt hoīes ad īuice et ad deū ordinet. vtrūqꝫ aūt hoꝝ ī ꝯūi ꝑtinet ad dictamē legis nature. et ad referūt̉ p̄cepta moralia ſꝫ oportet vtrūqꝫ determīet̉ legē diuinā vl̓ hūa. Preceptū aūt ꝯue de cultū diuīo determinat̉ p̄cepta cerimoīalia. cultꝰ dei vocatcerimoīa qͣi munia .i. dea cereris dicebaturdea frugū vt qͥdā dn̄t eo priº ex frugibꝰ oblatōes deo offerebāt̉. ſiue vt maxīꝰ valeriꝰ refert nomē cerimoīe ē introductū ad ſignāduꝫcultū diuinū apᵈ latīos a quodaꝫ oppido iuxromā qd̓ cerere vocat̉ eo roma capta a gallicis illuc ſacra romanoꝝ ablata ſūt et reuerētiſſime hīta. Sic illa p̄cepta ꝑtinēt ſpecialiter in lege ad dei cultū dn̄r cerimonialia.Om̄e v̓o p̄ceptū de iuſticia īter hoīes ſeruādadetermīat̉ p̄cepta iudicialia. Scd̓ꝫ igitoportet ponere tria genera p̄ceptoꝝ veterislegis ſcꝫ moralia ſūt dictamīe legis nature. cerimoīalia ſūt determīatōes cultꝰ diuini. et iudicialia ſūt determīatōes iuſticie inter hoīes obſeruāde Vn̄ apl̓s Ro. vij. dixiſſꝫ lex ē ſancta ſubiuxit mādatū ē iuſtū .ſ.ꝙͣtū ad iudicialia. et ſctm̄ ꝙͣtū ad cerimoīaliad̓r em̄ ſctm̄ qd̓ ē deo dedicatū. et bonū qd̓ honeſtū ꝙͣtū ad moralia. Ad hoc nota cerimoīalia a deo ſūt euacuata vt tm̄ ſint mortua ſꝫ etiā mortiferā obſeruātibꝰ pꝰ xp̄ꝫ. maxīepoſtꝙͣ ē diuulgatū euāgeliū. p̄cepta aūt iudicialia ſūt quid̓ mortuā qꝛ hn̄t vin obligādi ſūt tn̄ mortifera. qꝛ ſi qͥs prīceps ordīarꝫrgno ſuo ea obſeruari peccarꝫ. niſi forte h obſeruaret̉ ſcꝫ vt obſeruari mādarēt̉ tanꝙͣ hn̄tia vin obligādi ex veteris legis īſtitutōe. talis ītento obſeruādi eſſet mortifera.Huiꝰ aūt dentie ſumi p̄t ex p̄dictis. dictū ēei p̄cepta cerimoīalia ſūt figuralia pͥº et īſe. tāꝙͣ īſtituta prīcipaliter ad figurādum xp̄imiſteria vt futura. et obſꝫuatō eoꝝ p̄iudicat veritati fid̓i ſcd̓ꝫ quā ꝯfitem̉ illa miſteria ꝯpleta. Precepta at iudicialia ſūt īſtituta ad figurād̓ ſꝫ ad diſponēdū ſtatū illiꝰ populi ordīabat̉ ad xp̄ꝫ. et mutatō ſtatu illiꝰ ppl̓i. xp̄o veniēte obligatōꝫ amiſer̄t. lex eifuit pedagogꝰ ducēs ad xp̄ꝫ vt d̓r ad Gal̓. iij.Qꝛ huiōī iudicialia ordīant̉ ad figurā ſꝫ ad aliqd̓ faciēdū. obſeruatō eoꝝ abſolute p̄iudicat veritati fidei. ſꝫ ītentō obſeruādi tanꝙͣ ex obligatōe leg̓. bn̄ p̄iudicarꝫveritati fidei. qꝛ haberet̉ ſtatꝰ prīorisppl̓i adhuc duraret et xp̄us nōdū veniſſet. De p̄ceptis decalogi in ꝯui ti. iij.HEinde ꝯſiderand ē de p̄ceptis d̓calogiet prīo in ꝯui. de vnoquoqꝫ illoꝝ īſpeciali Circa primū. primo diſtinctōe etordīe p̄ceptoꝝ d̓calogi. ꝯtinētia alioꝝceptoꝝ moraliū ī p̄ceptis decalogi. deip̄a tradēdi. qͣrto de debita obſeruatōe eoꝝquīto de poſſibilitate diſpēſatōis ip̄oꝝ. Cnca primū q̄runt̉ pl̓a ſcꝫ quō diſtinguūt̉ p̄cepta d̓calogi. ℟º ſcd̓ꝫ mod̓ ꝯūiorē et ꝓbabiliorē habẻ ab augͦ ſr̄ exo. diſtīguūt̉ hoc ſcꝫvt primuꝫ p̄ceptū ſit. hēbis deos alienoscorā me et faciēs tibi ſculptile nec om̄eꝫ ſimilitudīeꝫ Scd̓ꝫ aſſumes nomē dn̄i tui īua Terciū memēto vt diē ſabbati ſctīfices. ethec tria dn̄r ad primā tabulā ꝑtinere. Primūaūt p̄ceptū ſcd̓e tabule ē. honora prēꝫ tuū etmir̄em tuā. ſcd̓ꝫ occides. terciū mechaberis. qͣrtū furtu facies. quītū loq̄ris contra ꝓximū tuū fl̓m teſtioniū. ſextū ꝯcupiſces domū ꝓximi tui ſeruū. ancillā.boue azinū. nec oīa illiꝰ ſūt. ſeptimū necdeſiderabis vxorē eiꝰ Mgr̄ tn̄ ſnīaꝝ li. iij. di.xxxvj. poīt iᵈ ſextū. ꝯgrue em̄ p̄t poni ſextūſeptimū. qꝛ anꝙͣ dicat̉ nec deſiderabis vxorēeiꝰ. d̓r ꝯcupiſces domū ꝓximi tui. et poſtꝙͣ ꝓhibuit ꝯcupiſcētiā vxoris iteꝝ ſubdit.ſeruū ancilla. vn̄. Sperne deos. fugitoiuria. ſabbata ſerua Sit tibi pr̄is amor. ſit tibimr̄is honor. ſis occiſor. fur mechus teſtis